Якутские буквы:

Якутский → Якутский

сулусчаан

  1. сулус диэнтэн атаах.-аччат. Маня билигин атын киһи кэргэнэ, оҕо эрдэҕинэ — [кини] сэмэй кэрэ тапталын ыраас сулусчаана. Н. Габышев
    Кинилэр [хаар кыырпахтара] ойуулара атын-атынын да иһин, бары алталыы салаалаах сулусчаан пуормалаахтар. КЗА АҮө
  2. Октябрёноктар кылаас иһинэн биэстии буолан хайдыһар бөлөхтөрө. ☉ Октябрятское звено, звёздочка
    Олег — сулусчаан хамандыыра. КАА ТЛБКҮө
    Сулусчааннарынан арахсан биһиги Аксиния Ивановнаны ырыа ыллаан, хоһоон ааҕан эҕэрдэлээбиппит. «ББ»

Еще переводы:

сарадахтар

сарадахтар (Якутский → Якутский)

аат., э. ахс., зоол. — муора силис атахтаахтарын араастара. ☉ Одна из разновидностей морских корненожек
Сарадахтар диэн ааттаах атын муора силис атахтаахтара быычыкайкаан сулусчааннары, хаар кыырпахтарын, …… санатар сиэдэрэй формалаах раковиналаахтар. ББЕ З

кылан

кылан (Якутский → Якутский)

туохт. Туохтан эмэ күүркэйэн (хол., ыалдьан, соһуйан, куттанан, кыыһыран) хатаннык күүскэ хаһыытаа. ☉ Пронзительно крикнуть, издать душераздирающий вопль (напр., от боли, испуга, злобы)
Биирдэ эмэтэ суор обургу тумарык халлаанынан көтөн күпсүйэн иһэн, соһуйан дуу, соһутан дуу, дьөлө кыланан ааһар. Амма Аччыгыйа
Эһэ таптарбыт быһыылааҕа, дириҥник хаһыҥырыы тыыммахтаата, онтон эмискэ кыланыы бөҕөнү кыланна. Л. Попов. Эмискэ саалар эстэн бачырҕаспыттар, ким эрэ хатаннык кыламмыт. Я. Семенов
♦ Сүрэҕэ кыланна — куһаҕаны билэн, сэрэйэн улаханнык долгуйда. ☉ Сильно забеспокоиться, заволноваться, почуяв что-л. неладное, сердце ёкнуло
Үс ыстыык уһуктара Боруҥуй муннуктан Киниэхэ сыылбыттара Хаанынан кытаран. Санаата эдэр сааһын, Сүрэҕэ кыланна… Өйдөөтө өлөр чааһын Хараҕа ууланна. Эллэй
Арай эдэр сааһын сулусчаана Маня ууламмыт хараҕар Лаврентий Николаевич кистэлэҥэ суох кутурҕаны, арахсыы абаккатын, муҥун көрөн, сүрэҕэ кыламмыта. Н. Габышев
«Оҕом Лена!» — диэн эмээхсин сүрэҕэ кыламмыта. Н. Якутскай

арахсыы

арахсыы (Якутский → Якутский)

  1. араҕыс диэнтэн хай. аата. [Бу суол] тиэрдиэ да, бөһүөлэк чугаһаатаҕын аайы, суол арахсыыта элбээн иһиэҕэ. Амма Аччыгыйа
    Паровоз хас арахсыы аайы тохтуу түһэр уонна эмиэ ааһан иһэр. Эрилик Эристиин
    Саха тылын түөлбэлэринэн арахсыытын наардааһыҥҥа өссө өрөбөлүүссүйэ инниттэн холонуулар бааллара. «ХС». Бу дьахтар баран испит, бу ыйыллыбыт суол арахсыытыгар кэлбит. Саха фольк.
  2. аат суолт.
  3. Чугас дьоҥҥуттан, дойдугуттан ыраатан, тэйэн сылдьыы, олоруу. ☉ Разлука, расставание с родиной, родными
    Арахсыы мэлдьи арахсыы. Оттон маннык [сэриигэ баран] арахсыы көннөрү арахсыытааҕар сүүс, тыһыынча төгүл ыарахан. Софр. Данилов
    Арахсыыга Чернышевскай уолугар хаппаҕар араас сибэкки ортотугар павлин ойуулаах хоруопканы бэлэхтээбитэ. «ХС»
    Арай эдэр сааһын сулусчаана Маня ууламмыт хараҕар Лаврентий Николаевич кистэлэҥэ суох кутурҕаны, арахсыы абаккатын, муҥун көрөн, сүрэҕэ кыламмыта. Н. Габышев
  4. Кими эмэ кытта кэргэннии буолан олорору тохтотуу. ☉ Развод, расторжение семейного брака
    Антах ороҥҥо хараҕа суох оҕонньор, уоһун кытта ботугуруур саҥата иһилиннэ: «Аныгы үйэ буолан эр-ойох иирээнэ, арахсыыта элбээн турар, бадаҕа». Н. Неустроев
    Бу кэмҥэ Нуораҕанаҕа арыгы дьаатыгар ылларбыт дьоннор үгүс этилэр. Арыгыттан тэптэрэн өлүү-сүтүү, оһоллонуу, кэргэнниилэр арахсыылара, этиһии, охсуһуу үгүс буолара. ПДИ КК
  5. Бииргэ үлэлээн-хамсаан, өйдөһөн олорон, туохтан эрэ сылтаан хайдыһыы, сөпсөспөт буолуу. ☉ Раскол; раздор. Кэлэктиип иһигэр арахсыы таҕыста