Якутские буквы:

Якутский → Якутский

суоллан

суоллаа диэнтэн бэй
туһ. Ити хайдах ол мас аннынан суолламмыттара эбитэ буолла? Амма Аччыгыйа
Хаһан үчүгэй суолланаммыт көрүүчэй дэлэй буоларын кэтэһэн кэтэхпит кэлтэйэр. «ХС»
Суорума (сор) суоллан (соруктан, оҥоһуулан) көр суорума I
Төһөлөөх дьадаҥы дьон итинник сор суолламмыттара буолуой? А. Сыромятникова
Эн хос эһэҥ Мохсоҕол диэн бэрт быһый киһи үөскээн баран суорума суолламмыта үһү диэн дьон кэпсиирин истэбин. «ХС»

ааттан-суоллан

туохт. Тугунан эрэ билин, сураҕыр; омсолоох, куһаҕан өттүнэн билин, сураҕыр. Получить широкую известность; иметь дурную славу, порочное имя. Дьыалаҕа эриллэн ааттанан-суолланан дойдубар төннөн киириэм кэриэтин, быстыам баара дуо, дьэ, биэрэн да көрдөҕүм. Саха фольк.

суолун

туохт.
1. Чиҥээн, дьиппинийэн аллара түс, намтаа, кыччаа. Уплотняясь, осесть, уменьшиться в объёме
Үрэх быыһыгар хаар, кыратык суоллубут буолан баран, кыһыҥҥылыы тиҥинэс сытара. Н. Апросимов
Сиилэс ортото кытыытынааҕар куруутун күүскэ суоллан түһэр, ол иһин томточчу угуллара наадалаах. САС
Халыҥ хаар үрдэ бөһүйэн күнтэн күн суоллан, намтаан иһэр. «ХС»
2. Этиҥ ыанан дьүдьэйбит, кыччаабыт көрүҥнэн. Усыхать, терять в весе (о человеке)
Урут далбарга сылдьыбыт талыы-талба бэйэтэ сылбыраан этэ суоллубут, тириитэ чарчыстыбыт, мыччыстыбыт. Болот Боотур
Урут киппэллэн түһэн модьу да этэ! Билигин суоллубукка дылы буолбут. Н. Лугинов
Өлүк суолла хаппыт төбөтүн анныгар бэчээттэммит мэлииппэни уурбуттара, муннукка лөчүөк саалтыыр ааҕа олорбута. Л. Толстой (тылб.). Тэҥн. уол I
ср. ДТС сол ‘уменьшаться, убывать; исчезать’

Якутский → Русский

суоллан=

возвр. от суоллаа =; быйыл күөлү ортотунан суолламмыттар нынче дорогу проложили прямо через озеро.

суолун=

уменьшаться (в объёме); хаар суолан эрэр снег тает.

сырыы суолун көлөтө

маршрутное транспортное средство


Еще переводы:

килбэйбэхтээ

килбэйбэхтээ (Якутский → Якутский)

килбэй диэнтэн тиэт
көрүҥ. Аммакалыыр эбэккэм Туналыйар ньууруттан, Килбэйбэхтиир кииниттэн Кэрэ олоххо тиийэммин Килбиэннэрдээх халлаан Кэтит иэнэ суолланар Кэрэхсэллээх күнүм кэллэ. Саха нар. ыр. III

суорума

суорума (Якутский → Якутский)

I
суорума (сор) суоллан (соруктан, оҥоһуулан) — быстах өлүүгэ өл, быстах үйэлэн. Умереть преждевременно, не своей смертью, погибнуть
Ньиэмэс буулдьатыттан эдэр сааһыгар суорума соруктаммыта. Софр. Данилов
Былыр былыргыттан кыһыл көмүс иннэ диэн төһөлөөх киһи суорума суолламмыта буолуой?! «ХС»
[Сусанна Павловна:] Төһөлөөх элбэх барахсаттар, тапталларыгар табыллыбакка, суорума суолламмыттара буолуой? «ХС»
ср. бур. зуурма, орд. дьуурма, халх. зуурм ‘полуготовый, недоделанный, на полпути; рано родившийся; выкидыш’
II
көр суорба
Утарыта уурталаабыт курдук, Суостуганнаах суорума таас оһохтоох эбит. Суорун Омоллоон
Үрэхтэри чаастатык туорааһын, суорума таастары кытта уһуннук хабырыйсыы дьону да сылатта, бульдозер да эмсэҕэлээтэ. «ХС»

амньырый

амньырый (Якутский → Якутский)

көр амньырай
Балагыай ийэтин, эбэтин үөлээннээхтэрэ муҥу муннуларынан тыыран быстанойдон, амньырыйан киһи аатыттан ааспыттара, суорума суолламмыттара үгүс этэ. ФЕВ УТУ
Хайдах эрэ, бу түгэҥҥэ, дьиэҕэ-уокка сылаастык утуйа сыппыт киһи баар ини диэн, амньырыйан ыла охсубутум. Хомус

кэрэхсэллээх

кэрэхсэллээх (Якутский → Якутский)

көр кэрэхсэбиллээх
Килбиэннэрдээх халлаан Кэтит иэнэ суолланар Кэрэхсэллээх күнүм кэллэ. Саха фольк. Кэрэхсэллээх кэпсэтии Кэҥээн-уһаан таҕыста. М. Ефимов
Ураты имигэс Уран истииллээх Кэрэхсэллээх тэрийээччи Кини буолар эбит. Р. Баҕатаайыскай

сокуоннас

сокуоннас (Якутский → Якутский)

аат. Уопсастыба олоҕо сокуоннарынан хааччыллар балаһыанньата. Законность
Социалистическай сокуоннаһы куруубайдык кэһии сылларыгар олоҕо суох буруйданан, хаайыллан хаалбыта итиэннэ суорума суолламмыта. «ХС»
Оройуоҥҥа сокуоннаһы бөҕөргөтүүгэ дьаһаллар ылыллаллар. «Кыым»
Сокуоннаһы токурутуу түмүгэр сымыйаҕа буруйданан биэс сыл сыылкаҕа ууруллан барбыт. КНЗ КАӨ

сор

сор (Якутский → Русский)

  1. несчастье, горе, беда; хара сор несчастье, мука; сор быатыгар к несчастью; сору көр = хлебнуть горя, повидать горя; сор маһы кэрийбэт, кипини кэрийэр поел. горе ходит не по деревьям, а по людям; 2. в знач. нареч. диал. исключительно, превосходно, очень; сор ытааччы он превосходный стрелок; сор көрүгэс он очень зорок # сор суоллан= погибать, пропадать (обычно преждевременно, от несчастного случая).
арылыйар

арылыйар (Якутский → Якутский)

даҕ., поэт. Сырдаан, сандааран көстөр. Сияющий, сверкающий
Хотолдьуйар бэйэлээх Хотугулуу өттүнэн Арылыйар Сүүрүктээх Алдан өрүс эбэлиин Аан Тараҕана сайылык Аатыран аххан турар эбит. Саха нар. ыр. III
Аймаһыйар уулаах, Арылыйар долгуннаах, Аммакалыыр эбэкэм Туналыйар ньууруттан Кэтит иэнэ суолланар Кэрэхсэллээх күнүм кэллэ. Саха фольк. Оой, арылыйар алааһым, Уйгу сайынтан итирдим, Көҥүл санаабын батыһан Күн көрүгэр көҕүйдүм. С. Данилов

дьиктикээн

дьиктикээн (Якутский → Якутский)

даҕ., поэт. Киһини сөхтөрөр, уһулуччулаах. Вызывающий восхищение, восторг, удивительный
Мин сирим дьиктикээн көмүс күөх буоругар Күн уотун күлүмэ күрүлүү саккырыыр, Мин күндү сибэкким уран уус ньууругар Күн уота күлбэхтээн мичиҥнээн ылбахтыыр. П. Ойуунускай
Хайыай? Көрүлээҥ …… кини [Лермонтов] суорума суолланна, Үйэлэр тухары утуйда Дьиктикээн гений күлүмэ умулунна, айхаллаах венок хагдарыйда. В. Чиряев

кулдьугурас

кулдьугурас (Якутский → Якутский)

I
кулдьугураа диэнтэн холб. туһ. Үрүйэ, хотоол устун үлүһүйэн, Үрдүк томтор хочолортон Тохтуу-тохтуу Тоҕус уон дьулуур суолланан Тус хоту кулдьугурастылар. П. Ядрихинскай
II
даҕ. Уу сүүрүгүрэрин курдук тыастаах. Булькающий, журчащий
Уу үс түүннээх күнү мэлдьи кулдьугурас тыаһынан хоһоон таһааран, Ала соболоох күөлүн оннун толордо. М. Доҕордуурап

саппалын

саппалын (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Сөптөөх киэбэ-кэриҥэ, күүһэ-сэниэтэ суох кыра көстүүлээх буол. Выглядеть малорослым и слабосильным (о человеке)
Үүтүн тохпут оҕо курдук саппаллан, тугу да гыныан булбакка, таах туран хаалла. В. Яковлев
[Нэтээги] Саһарҕаны сабаары Сараадыйан көппүтэ, — Аттыгар турааччы Араҥас маһыгар, Саккыраҥ суолланан, Сарк гына түстэ. Саатыттан уҥан-таалан, Саппаллан сыттаҕына, …… Халҕаһа хара таас Хараҥа анныттан Чыс тахсан быар куустан, Чыыбыргыы олордо. И. Чаҕылҕан