Якутские буквы:

Якутский → Русский

суум

разг. 1) шум; куорат суума городской шум; 2) скандал, шум; суум буола сыста чуть не произошёл скандал.

суу

обёртка; кинигэ суута обёртка книги; оҕо суута пелёнки; атах суута портянки.

Якутский → Якутский

суу

аат.
1. Тугу эмэ тас өттүнэн сөрүү тутан эрийэр, сабар матырыйаал (хол., кумааҕы, таҥас). Обёртка
Суу буолбут арыылаах кумааҕы, Суоһурасуоһура умайда. Күннүк Уурастыырап
Светик …… обургу хаһыат сууну арыйбытыгар кэрэ сыттаах сибэкки дьөрбөтө кытар гынна. Н. Лугинов
[Атыылааччы] бородууктаны аҕалан ыйааһыҥҥа лах гына быраҕан иһэн сулбу тардан ылар. Суу кумааҕытын аахсыбат. В. Ойуурускай
2. Кыһыл оҕону суулуур таҥас. Пелёнка
Им-дьим барбыт кыра кыыс, уута олох көтөн, суутун туора хаһыйан …… сыгынньаҕын куталлан олордо. Болот Боотур
[Укулаанап:] Оҕобутугар тугу атыылаһабыт? [Нарыл:] Туох наадалааҕы барытын: суу, суорҕан, кырабаат. В. Протодьяконов
Кыһыл оҕоҕо элбэх ис таҥас, суу наада буолара кимиэхэ барытыгар биллэр. Дьиэ к.
3. Туох эмэ холбуу эриллибитэ эбэтэр бииргэ сууламмыта, угуллубута. Свёрток, пачка
Микиитэ ийэлээх эһэтэ …… куулу сүөрэ баттаатылар: биир суу иҥиир, илбирийбит сон …… баар эбит. Амма Аччыгыйа
Саллаат аайытын отуттуу сигэриэтэни, биирдии суу табаҕы …… түҥэппиттэр. ДАЛ УуУоО
Дьарамай киһи …… чымадааннары, суулары уонна хордуоҥкалары сүгэһэрдэммит. А. Чехов (тылб.)
Атах суута түөлбэ. — атах таҥаһын иһинэн эриллэр таҥас. Портянки
Атахтарын суутун кууртулар. Н. Габышев. Кэмпиэт суута — кэмпиэт таһынан эриллэр ойуулаах, анал кумааҕы. Фантик
Кумааҕы бытархайа, кэмпиэт суута муостаҕа ыһыллыбыт. Амма Аччыгыйа
Эдьиэй, миэхэ кэһиигин Кэмпиэт суута кумааҕыта, Харандааста ыытаар. Күннүк Уурастыырап. Суорҕан суута эргэр. — иһиккэ уган баран кийиит суорҕаныгар суулаан аҕалыллар, арыыга быламмыт лэппиэскэ (саҥа холбоһор дьон ороннорун оҥорон биэрбит дьахтарга бэриллэр). В старину: кусочки лепёшки, перемешанные с маслом, уложенные в чашку средней величины, которую затем заворачивают в одеяло невесты (чашка с лепёшкой потом отдаётся женщине, приготовившей постель новобрачных). Сүрэх суута анат. — сүрэх тас өттүнээҕи бүрүөһүнэ. Околосердечная сумка. Сүрэх суута сүрэҕи тас өттүттэн бүрүйэр. Чэй суута — туох эмэ аһы суулуур эбэтэр бүрүйэр чараас килэбэчигэс матырыйаал. Фольга
Алаас чэй суутун курдук кылабачыйан көстөр күөлүн диэки сырсарбыт. В. Гаврильева
Кыыс миэхэ чэй суута кумааҕыны биэрэр буолбута. Агидель к.
ср. ДТС чоҕ ‘свёрток, тюк’


Еще переводы:

бутумахтык

бутумахтык (Якутский → Якутский)

сыһ. Чуолкайа, быһаарыыта суохтук. Нечетко, неясно
Атын дьон истиилэригэр бутумахтык суум-саам курдук иһилиннэр даҕаны, Бурхалей барытын араартаан иһиттэ. Эрилик Эристиин

кыттыһааччы

кыттыһааччы (Якутский → Якутский)

аат. Кимиэхэ, туохха эмэ кыттыһар ким, туох эмэ. Участник чего-л., компаньон
Кыттыһааччылартан үп угааччыта аҕыйах да буоллар, киһитин ахсаана элбэҕинэн, үгүс суума буолан таҕыста. В. Чиряев

бүтэрии

бүтэрии (Якутский → Якутский)

бүтэр диэнтэн хай
аата. Биһиги киһибит этэр тылын бүтэриитигэр: «Хаанын сууммут Россия аны сүүс сылларга бу курдук бэрээдэктээх турарын үлэһит норуот тулуйар кыаҕа суох». Эрилик Эристиин
Бөрөлөр кэтэһэн олорбуттар, эһэ …… маһын үлтү сынньан бүтэриитигэр икки өттүттэн түһээри ыксаппыттар. Далан

кругленький

кругленький (Русский → Якутский)

прил. төп төгүрүк; # кругленькая сумма бөдөҥ суума (харчы).

остаточный

остаточный (Русский → Якутский)

прил. хаалыы, ордуу, тобох; остаточные суммы хаалыы суума, тобох харчы.

истии

истии (Якутский → Якутский)

I
иһит диэнтэн хай
аата. Бүгүн Чүөчээски сүппүт ааттаммыта, туора дьон истиитигэр, иккис күнэ буолла. Суорун Омоллоон
Атын дьон истиилэригэр бутумахтык суум-саам курдук иһилиннэр даҕаны, Бурхалей барытын араартаан иһиттэ. Эрилик Эристиин
Көрүү, истии, сыты, амтаны билии, бигээһин көмөлөрүнэн киһи тас объектар тустарынан сибидиэнньэлэри ылар. ДИМ
II
аат., туөлбэ
1. Хаппыыстаттан оҥоһуллубут миин. Щи
Истэҕиэн, тардыах иннинэ Итии истии испит киһи. А. Твардовскай (тылб.)
2. Хаппыыста. Капуста. Маҕаһыыҥҥа истии кэлбит
русск. диал. шти 'капустная похлебка'

суума

суума (Якутский → Якутский)

I
аат.
1. Төһө эрэ кээмэйдээх харчы. Определённое количество денег, денежная сумма
Кыбартыыра туттаран эрэр, Усунуоһун төлүүргэ киниэхэ Төп-төгүрүк суума наада. И. Гоголев
Кыттыһааччылартан [ат сүүрдүүтүгэр] үп угааччыта аҕыйах да буоллар, киһитин ахсаана элбэҕинэн, үгүс суума буолан таҕыста. В. Чиряев
Элбэх суума тыа хаһаайыстыбатын өрө көтөҕүүгэ туһаайыллар. СКТ
Туох эмэ уопсай ахсаана. Общее количество чего-л.
Сир уопсай сууматыттан үс бырыһыана бэйэ-бэйэҕэ көмөлөһөр уопсастыбаҕа, оскуолаҕа ананан пуонда буолан туспа туруох тустаах. Күндэ
Тойон Диксон биэрбит сорудаҕын үчүгэйдик толорон кэллэххитинэ, ити ыйыллыбыт харчыгыт суумата икки бүктэниллиэ! Н. Якутскай
2. мат. Сыыппараны сыыппараҕа эбии түмүгэ. Итог сложения чисел, сумма
Эбиллээччилэр турар бэрээдэктэрин уларытыыттан суума уларыйбат. БАН А
Уопсайынан, икки утарыта чыыһыла суумата нуулга тэҥ. ВНЯ М-5
Икки кэрчик бэриллибит суумаларынан уонна араастарынан сирдэтэн ити кэрчиктэри бэйэлэрин булуохха. КАП Г
II
аат., түөлбэ. Таба үөрэ. Оленье стадо
Элбэх оҕо буолан эҥин араас өҥнөөх таастары таба суумата гынаары хомуйдубут: маҥан да, араҕас да, эриэн да таастары. Н. Тарабукин (тылб.)
Уолаттар уучахтарын үрдүгэр түһэн, сууманы кэрийэ ыстаннаран иһэн, бөрөлөр тарпыт икки табаларыгар кэтиллэ түһэллэр. «ХС»
Бурааны табаһыттар манабылга эмиэ тутталлар. Суума таһынан, ырааҕынан таба суолун хайан эргитэллэр. «Кыым»
русск. сумма

оччоҕуна

оччоҕуна (Якутский → Якутский)

ситим т. Ол түбэлтэҕэ, ол түгэҥҥэ. В том случае, в таком случае. Оччоҕуна хайыыбыный?
Оччоҕуна күн аайы Эн олоҕуҥ сыһыыта Чэлгийиэҕэ ылааҥы сааскы кытыл кэриэтэ. С. Данилов
Оччоҕуна от мас төрдүттэн турбут хараҥа сыыйа хойдон хаптаҕас уутунан сууммут ими өлбөөрдөр. «ХС»

суун-тараан

суун-тараан (Якутский → Якутский)

туохт. Тас сэбэрэҕин кичэйэн көрүн, ыраастан. Тщательно приводить себя в порядок, прихорашиваться
Дьахтар курдук мин биирдэ киэргэннэҕим, таҥыннаҕым-симэннэҕим, сууннаҕым-тарааннаҕым дуу! Амма Аччыгыйа
Татьяна Фёдоровнаны көрдөхпүнэ, наар суунуох-тарааныах, чэпчэки баҕайытык дугуна, үөрэ сылдьыах санаам кэлэр ээ! Болот Боотур
От-мас эмискэ тэлэ тэбэн, көҕөрбүт, сууммут-тарааммыт курдуга. И. Федосеев

торумнат

торумнат (Якутский → Якутский)

туохт. Тугу эмэ (хол., үлэни) сабаҕалаан бил, өйдөө. Представлять, знать что-л. в общих чертах (напр., работу)
[Васильев] үлэ бары арааһын, ымпыгын-чымпыгын …… син билэр, торумнатар. Болот Боотур
Хараҕын өрүс уутунан сууммутуттан эбитэ дуу, уҥуоргу кытылы торумнатан көрбүтэ. Н. Якутскай
[Германия эписиэрдэрин хоторбун] бэлиитикэни торумнатар киһи …… сөҕүөн эрэ сөп. В. Ленин (тылб.)