Якутские буквы:

Якутский → Русский

сыалдьа

уст. штанишки (короткие) # ат сыалдьата шлея.

Якутский → Якутский

сыалдьа

аат.
1. эргэр. Имитиллибит тирииттэн тигиллибит кылгас ыстаан. ☉ Короткие штаны, сшитые из выделанной кожи, натазники
[Хаттыана эмээхсин] киис тириитинэн сыалдьа, куобах тириитинэн сутуруо, кээнчэ тигитэлээбитэ. Далан
Ханна гынаахтыа диэтэххиний, бэркэ буоллаҕына, сыалдьатыгар уктар ини. Күннүк Уурастыырап
Саҥа таҥаспар үөрэнэн биэрбэтэҕим, сыалдьам сулбуруйа сылдьара, самахпынан кыараҕаска дылыта, кыаһыламмыт курдугум. «ХС»
2. Кыһын ынах синньин саба баайар баата, түү уо. д. а. истээх таҥас оҥоһук. ☉ Сшитое из материи и имеющее ватный или шерстяной подклад приспособление, предохраняющее вымя коровы от отморожения. Ынаххар сыалдьатын баай
◊ Ат сыалдьата көр ат II. Ат сыалдьатын уһул

Еще переводы:

шлея

шлея (Русский → Якутский)

ж. сыалдьа, ат сыалдьата.

шлея

шлея (Русский → Якутский)

сущ
ат сыалдьата

сыппар

сыппар (Якутский → Якутский)

сыппа тардара диэн курдук
Сутуруота сототугар түспүт, сыалдьата сыппарыгар түспүт. П. Ойуунускай

сыалдьыйа

сыалдьыйа (Якутский → Якутский)

көр сыалдьа
Сымаанньыгас сырайыттан, Сырдыктаахай ньууруттан Сыллаахтыам этэ диэммин, Сыалдьыйа сылаас этигэр Сытан сыламныам этэ. П. Ойуунускай

сыппа

сыппа (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Сутуруону өрө тардан сыалдьаҕа баанар быа, сутуруо үөһээ быата. ☉ Ремешки, которыми подвязывают наколенники (сутуруо) к натазникам (сыалдьа). Ойуун кыыра туран, сыппатын быата быһа баран хаалар. Саха ост. I
Манчаары Сабарайы …… сыалдьатын сыппатын тоҕута тарта уонна үс салаалаах оруоскатынан самыыга кууһуннарда. Софр. Данилов
◊ Сыппа тардара эргэр. — киһи сутуруотун сыалдьатыгар холбуу баанар сирэ (ньилбэгин ортотун арыый үөһээ өттө). ☉ Верхняя часть бедра — место, где соединяются вязками наколенники (сутуруо) с натазниками (сыалдьа)
Хаара халыҥа сүрдээҕэ, сорох сиринэн сыппа тардарга тиийэрэ. «ХС»
ср. ДТС йып ‘нить, тесьма’

ньүккүрүй

ньүккүрүй (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Умса соҕус туттан баран, инниҥ диэки дьулуруй. ☉ Немного наклонившись, устремляться вперёд
Сиилин ырбаахыта суох, чурумчу сыалдьанан сылдьан, …… ньүккүрүй да ньүккүрүй. Күннүк Уурастыырап

суурхай

суурхай (Якутский → Якутский)

көр сууххай II
Сыалдьаны сылбырытыахха сыыдамҥын дуо, сутуруону сулбурутуохха суурхайгын дуо? ПЭК ОНЛЯ. Суон сураҕын көрдө, Суурхай долуотун аахта, Бу аахтаҕына оннук эбит. Д. Говоров

сыайа

сыайа (Якутский → Якутский)

көр сыалдьа
Үстээх үөдэн, Түөртээх төбөт, Биэстээх бэдик буолуор диэри Кус сыгынньаҕын куталыйда, Сыайа сыгынньаҕын сырытта. Өксөкүлээх Өлөксөй
Бөтүҥ уолаттара — Бөдьөкөнү тутан ылан, охторон сыайатыгар хаары дэлби симэн уонна батыйанан сыайатын тырыта кэйэн кээспиттэр. Эрилик Эристиин

сургунах

сургунах (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Сыалдьа алын өттүгэр сутуруону өрө тардан иҥиннэрэр быа эбэтэр алтан тиэрбэс. ☉ Ремешок или медное кольцо на натазниках (сыалдьа), к которым привязывается ремешок наколенников (сутуруо)
Чохунай Боотур Бөдьөкөнү хаарга охторон баран харыны былдьаан ылар, эбиитин баттаан сытыаран хаарга булкуйан сургунаҕын быатын быспыт. Саха сэһ. I
Сургунаҕын көрбүтүм — сукуналаах эбит. Саха нар. той. Тумалыма иистэнэн бүттэ, ырбаахытын арынан, сургунаҕыттан сутуруотун сүөрүннэ, ол кэннэ ньилбэгэр иҥиир сап хатта. ИН ХБ

бээс

бээс (Якутский → Якутский)

аат. Холуопактан өрүллүбүт бөҕө таҥас (матараас хаҕа эҥин буолар). ☉ Бязь
Сабыс-саҥа бээс ырбаахы, даба баккы уонна, тустарыгар анаан, түөрт илии кэтит сарыы бүүрүктээх, чурумчуку сыалдьа тиктэрэ охсоллор. Күннүк Уурастыырап
Үрүҥ бээстэн салгын шарын уонна солко парашюту оҥорорго сакаастаабытым. ДВЛ МК
◊ Быттаах бээс — бытархай харатыҥы эбирдээх бээс. ☉ Бязь с мелкими темными крапинками. Быттаах бээс ырбаахылаах оҕолор