көр кырасаабысса
Кыраһыабайа бэрт барахсан …… Ылдьаа тулуйбат: кыраһаабыссаны сүүһүттэн сыллаан сырылатан ылар. «ХС»

сырылат диэнтэн холб. туһ. Оботуран туран Уураһан чупчуруспуттар, Сытыырхайан туран Сыллаһан сырылатыспыттар. Өксөкүлээх Өлөксөй

сардьыгынаа диэнтэн дьаһ
туһ. Ийэтэ бэҕэһээ үлэтиттэн кэлиэҕиттэн ас бөҕөтүн астаата. Эдьиийэ эмиэ сырылатта-сардьыгынатта. ЧКС АК

чоочурҕаа диэнтэн холб. туһ. Хоту, соҕуруу, илин, арҕаа барар суолларынан сыарҕа аттаахтар сырылата, сатыы дьон чоочурҕаһа турдулар. Күннүк Уурастыырап

сырылат диэнтэн тиэт
көрүҥ. Байбал …… чэйин иһэн сырылаппахтаан баран иһитин хомуйда. Н. Түгүнүүрэп
Сүөдэр Сүөдэрэбис туруупканы ылан, нүөмэрдэри эрийэн сырылаппахтаата. П. Аввакумов

дьабдьылый диэнтэн дьаһ
туһ. Хоҥсооччулаах ыҥыырдаах Хоҥор кугас аттанан, Дьаакыптара Күүттэрбэккэ, Дьабдьылытан тиийэн кэллэ. Күннүк Уурастыырап
Өлөксөй быраас кыыһынаан Өр баҕайы айаннаан, Дьаамтан дьаамынан сырылатан Дьаҥхалаах аттарынан Дьабдьылытан Дьааҥы куоратыгар тиийдэ. С. Васильев

көр саҕынньах
Убаһа саҥыйах уларсыктаах, арбаҕас саҥыйах атастаһыктаах (өс хоһ.). Ойуурга маҥан саҥыйахтаах оҕолор сырсан эрэллэр үһү (тааб.: хаардаах төҥүргэстэр). Сайынын аҕалаары Саҥыйаҕын — сыа хаары Санныттан сыҕарытта, Сылаанньыйан сырылатта. К. Туйаарыскай

сыһ. Туох да атын аһа суох, убаҕастыы. ☉ Без какой-л. густой пищи
Куока чэйин, сылбархайдыы, үрэ-үрэ, иһэн сырылатар. Суорун Омоллоон
[Сэргэчээн] тимир куруускаҕа лабыкта көөнньүбүт күөх өһөх уутун кутан буруолаппытынан сылбархайдыы иһэн сыпсырыйда. Болот Боотур

I
дьылый диэнтэн холб. туһ. Бөрө оҕолоро, куттал суоһаабытын билэн, хорооннорун иһигэр киирэн, дьылыһан хааллылар
 Киэһэ биэс уол дириэктэр хоһугар бэркэ көрсүөрэн, дьылыһан олордулар. Н. Габышев
II
даҕ., поэт. Түргэн сырыылаах, сытыы, синньигэс. ☉ Быстроходный; острый, тонкий
Сытыы дьылыс хотуурум Сыппаабакка сырылат! Аалыы тимир атаһым, Ахсаабакка арылыт! И. Чаҕылҕан

сыһ. Кырбый курдук, кырбыйга маарынныырдык (кыыбыгыраа; сытыытык, сыыдамнык көт, саҥар, кыраҕытык көр). ☉ Подобно кобчику или пустельге (о чьих-л. движениях, поведении, голосе)
Ким хайа иннинэ Лобур Охоноон кырбыйдыы кыыбыргыыр. Н. Якутскай
Кырбыйдыы кыырайан, баар буоллуҥ Өстөөҕүҥ чугаһар. Р. Баҕатаайыскай
Ийэ сири харыстыы Этиҥ кынат кырбыйдыы Сырылаппыт киһи даа. П. Тобуруокап