I
даҕ. Элбэх барыылаах-кэлиилээх, киһи-сүөһү элбэхтик сылдьар, тиэстэр (сирэ, уулуссата). ☉ Многолюдный, оживлённый (о местности, улице)
Манна хоту дойдуга сылга биир киһи сырыттаҕына, ол аата элбэх сырыылаах сир диэн ааттанара. Н. Якутскай. Геннадий Иванович манна даҕаны сөмөлүөттэр тохтоло суох түһэллэрин уонна көтөллөрүн көрөн улаханнык үөрдэ: «Биһиги да сирбит сырыылаах дойду буолбут!» И. Данилов
II
даҕ., фольк. Уһун синньигэс, субурхай (киһи сирэйин, муннун этэргэ). ☉ Длинный, прямой, продолговатый (о носе, лице человека)
Эскэл тый силиитин Сыыйа тарпыт курдук Сырыылаах муруннаах, Дорооболоһор курдук нуоҕалдьыйа, Кэпсэтэр курдук эйээрэ, Субу кэлэн турара Эриэккэһэ да бэрдин, Дьиктитэ да кэрэтин. С. Зверев
[Уолбут] Алтан үүн тиэрбэһин курдук Арылхай сытыы харахтаах Паамат кыыл Уллуҥун уҥуоҕун Уһаты туппут курдук Сырыылаах муруннаах... П. Ядрихинскай
♦ Түүн (түүҥҥү) сырыылаах <түүлээх уллуҥах> — түөкүн, албын, уоруйах киһи. ☉ Вор, мошенник (букв. с ночными похождениями мохнатая подошва)
Муус Кудулу байҕал Түгэҕэр түптүрдэммит, Түүн сырыылаах Түүлээх уллуҥах Бардам быһыылаах, Баламат майгылаах [Уот Уһутаакы]. П. Ойуунускай
Соҕуруулуу арҕаа ыккардынан, Түүҥҥү сырыылаах Түөкүн дьонум сырыттыннар диэн, Хааннаах кэһэҕи ыйаабыт. С. Зверев