киспэй диэнтэн холб. туһ. Бэрэссэдээтэл бэйэтинэн киирэн турарын көрөн, сыгынньах киспэһэн олороллоруттан кыбыстан сыҕарыҥнастылар. Айталын

эҕэ-дьаҕа буолар көр эҕэ-дьэҕэ
Уйбааҥка хайҕаппыт киһи буолан, сүрдээхтик эҕэ-дьаҕа буола түспүтэ. СҮК
Кэпсээни истээри олорор дьон эҕэ-дьаҕа буолан, бары чуумпурдулар, сыҕарыҥнастылар. «ХС»

сыһ. Солбуһа, хардары-таары, уочаратынан. ☉ Попеременно, поочерёдно
Саҥата суох үлэлээн, олбусолбу аасыһан сыҕарыҥнаһа сырыттылар. Амма Аччыгыйа
Олбу-солбу тахсан иһиллииллэр да, туох да биллибэт. А. Данилов
Кыргыттар кыраабыл тиийбэтинэн, тохтоло суох олбу-солбу мунньарга быһаардылар. Э. Соколов

1. бөскөрүй диэнтэн холб. туһ.
2. Бөскөйөн көһүн (хас да бөдөҥ, бөскөҕөр харамай, предмет тэҥҥэ көстүүлэрин этиллэр). ☉ Иметь одинаково крупный, тучный вид (о нескольких или многих животных, предметах)
   Ортолоругар буор түспүтүгэр, туман тумарыгар бөскөрүһэн олорор кустар кыратык сыҕарыҥнаһан кэбистилэр. В. Короленко (тылб.)

I
лөһүгүрээ диэнтэн холб. туһ. Дулҕа быыһыгар күтэрдэр сырсан лөһүгүрэстилэр. Далан
Наара суох көрбүтэ, …… мааны ыалдьыт иннигэр саһарымтыйа томтойбут сүүнэ бэйэлээх соболор лөһүгүрэспиттэр үһү. Софр. Данилов. Эркини кыйа лөһүгүрэһэн сүүрбэччэ киһи …… табах буруотугар күлүк курдук боруһан көһүннүлэр. С. Ф едотов
II
д а ҕ. Л өһ үг ү рэ эн кө стөр, ордук бөдөҥ (үгүһү этэргэ). ☉ Все как один крупные, один другого крупнее (о множестве однородных предметов, напр., о клубнях картофеля)
Лөһүгү рэс таастар. Олус бөдөҥ, лөһүгүрэс хорт у о п п у й.  Хатыһа өһүөнү Амма оройуо нуттан, былыргы лөһүгүрэс мас муос таттан аккаастанан, дьиэ муостатын курдук хаптаһын муостаны Нөмү гү ОПХ-тыттан (ыллыбыт). В. Яковлев
Лө һүгүрэс тыас иһилиннэ да, хортуоппуй уга бүтүннүүтэ өрө үллэҥнии түс тэ уонна баһаам элбэх хортуоппуйдар ыһыллан таҕыстылар. Р. Кулаковскай. Лөһүгүрэс бөдөҥ туораахтар …… ыл та һын иһит түгэҕин тыастаахтык аалан сыҕарыҥнаһарга дылылар. Т у м а р ч а

аах диэнтэн атын
туһ. [Ньукулай:] Сорҕотун хойут ааҕыллыа, биһиэхэ үчүгэйдик эрэ сылдьар буоллун. А. Софронов
Вахтеровтар кинигэлэрэ ааҕыллан-ааҕыллан ким истиэххэ айылаахха барытыгар кэпсэнэн илдьирийэн хаалбыттара ыраатта. Амма Аччыгыйа
Мин туспар ааҕыллаллар Сир сибэтиэй малыыппалара. И. Гоголев. Нэһилиэгэр улахан актыыбынай киһи быһыытынан ааҕыллар буолбута. А. Федоров
♦ Күнэ (күнэ-дьыла) ааҕыллыбыт — олох олороро аҕыйах кэм хаалбыт, өлөрө чугаһаабыт. ☉ Дни его сочтены
«Бэйи, чыыбырҕаан эриҥ, эһиги күҥҥүт ааҕыллан турар», — [Доргуулап] куолаһа бобуллаҥнаан ылла. Л. Попов
Күнүҥдьылыҥ ааҕыллан, кэнниҥ уһаан, инниҥ кылгаан, хоруоптанарыҥ чугаһаабыт. Суорун Омоллоон. Сүүһүнэн (уонунан, тыһыынчанан) ааҕыллар — саба быраҕан, быһа холоон аахтахха олус элбэх. ☉ Очень много, поддается только приблизительному подсчету (букв. исчисляется десятками, сотнями, тысячами)
Бу киэҥ истиэп тухары Муссерен сүүһүнэн ааҕыллар барааннара үөр-үөрүнэн төттөрү-таары кырылаан көстөллөрө. Эрилик Эристиин
Хас куораттарга, тыаларга Көмүстүү күлүмүрдүүр дыбарыастар Сүүһүнэн, тыһыынчанан ааҕыллаллар. С. Васильев. Тарбахха ааҕыллар — ахсаанынан олус аҕыйах. ☉ Очень мало; чрезмерно (слишком) мало (по количеству; соотв. по пальцам можно сосчитать)
Мөкү дьоннор тарбахха ааҕыллар аҕыйахтар, үчүгэй дьоннор үтүмэн үгүстэр. Софр. Данилов
Өлөөн сэлиэнньэтэ [урут] тарбахха ааҕыллар ампаар, туруорбах уонна ураһа дьиэлэрдээҕэ. «Кыым». Уҥуоҕа (сүһүөҕэ) ааҕыллар — олус дьүдэйбит, уҥуох-тирии буолбут. ☉ Исхудал настолько, что остались кожа да кости (букв. можно сосчитать кости, суставы)
Ааҕыллыбыт уҥуох-уҥуоҕа, Аччыктаан ааспыт-туорбут. «Чолбон». Тоноҕоһун сүһүөхтэрэ ааҕылла бөлтөрүһэллэр, холун хаптаҕайдара сыһыары уурталаабыт курдук сыҕарыҥнаһаллар. А. Федоров