1. сыһыар диэнтэн хай. аата. Звеноҕа сири бастайааннайдык сыһыарыы хайа да күн үчүгэй. «Кыым»
2. Туохха эмэ эбии оҥоһуллубут, эбиилик буолан бэчээттэммит (үксүн суруллубут, бэчээттэммит үлэҕэ). ☉ Приложение
   Сыһыарыыга эбэтэр аатыласка геологическай хаарта ис хоһоонун көрүҥ. САИ ССРС ФГ. Е.И. Убрятова «Сахалыы-нууччалыы тылдьыкка» сыһыарыы быһыытынан суруйбут уочаркатыгар сомоҕо домохтору эмиэ ахтан ааһар. СЛСПҮ
3. тыл үөр. Тыл олоҕор холбонор, киниэхэ эбии суолтаны биэрэр эбэтэр атын тылларга сыһыанын бэлиэтиир тыл өлүүскэтэ. ☉ Аффикс. Үөскэмэй сыһыарыы. Өлүктүйбүт сыһыарыы. Тылы үөскэтэр сыһыарыы
   □ Тоҕо -лар диэн сыһыарыы -лор, -лөр, -лэр буола уларыйбытын быһаарыҥ. ПНЕ СТ
4. бот. Үүнээйи биир суордун үнүгэһин ылан атын суордугар илдьэн хайа быспыкка уган, сыһыары баайан, үүнээйи саҥа суордун үөскэтэн үүннэрии. ☉ Прививка
   И.В. Мичурин отонноох үүнээйилэр саҥа суортарын таһаарар үлэтигэр сыһыарыыны киэҥник туттара. АНК ТСТЗС
   Ордук үгүстүк хараҕынан (үнүгэһинэн) сыһыарыыны тутталлар. КВА Б
   ◊ Сыһыарыы түһүк тыл үөр. — хайааһын ананар предметин, буолар миэстэтин, хайысхатын көрдөрөр, кимиэхэ? туохха? диэн ыйытыыга хоруйдуур түһүк. ☉ Дательный падеж
   Сыһыарыы түһүк дьаһайар туһаайыыга турар туохтуурга салайтаран хайааһыны дьиҥ толорооччуну бэлиэтиир. ВИП СТПС
   Сыһыарыы түһүккэ турар аат тыллар ханна? диэн ыйытыыга эмиэ хоруйдууллар. ЕНВ СТ

туохт.
1. Тугу эмэ ханна, туохха эмэ хоҥнубат гына тугунан эмэ иҥиннэр, сыбаа. ☉ Приклеить, прикрепить что-л. к чему-л.
Ыраас, халыҥ кумааҕыны түөрт муннуктуу кырыйан баран, кинигэ тас өттүгэр сыһыарда уонна бэркэ ууһумсуйан олорон бөдөҥ буукубаларынан «Альбом» диэн суруйан кэбистэ. Амма Аччыгыйа
Ким төһө кыайарынан дьиэтин эркинигэр сибэккилээх ыспалыары сыһыарар, сибэккилээх хартыынаны ыйыыр. С. Васильев
Сотору тахсан ааҥҥа биллэрии сыһыарда. М. Доҕордуурап
2. Тугу эмэ туохха эмэ холбуу тут, эбэн биэр. ☉ Присоединить, приобщить, прицепить что-л. к чему-л.
Өлбүттэр, дьадайбыттар сирдэрин барытын сыһыаран-сыһыаран, Сыҕаайаптар сирдэрэ кэҥээтэр-кэҥээн иһэр. Амма Аччыгыйа
Холкуоска дьону сыһыарыахтарын, дьону тардыахтарын билиминэ, хата, дьону тэйитэллэр этэ. Күндэ
Чугастааҕы ойууртан суон бэрэбинэлэри кэрдэн, онно икки богуону сыһыаран, бэртээхэй остолобуой туппуттар. П. Егоров
△ Тугу эмэ туохха эрэ даҕайан ыл эбэтэр ыкса чугаһата тут. ☉ Приблизить, подвести кого-л. к чему-л.; коснуться чем-л. чего-л., дотронуться до чего-л.
Атын төҥүргэскэ сыһыаран, миинэн айаннаабытынан барда. Амма Аччыгыйа
Дабыыт сааны иэдэһигэр сыһыарбатаҕыттан үөрэр. У. Нуолур
Кылыйан кыыралдьытта, чээл күөх кырыска тиҥилэҕин да сыһыарбат курдук сүүрэн элээрдэ. «ХС»
△ Кими эмэ туохха эмэ кыттыгастаах, сыһыаннаах гын. ☉ Вовлечь кого-л. в какую-л. деятельность, сделать участником чего-л., приобщить к чему-л.
Ийэтэ кинини кыратыттан үлэҕэ сыһыаран, олоххо бэлэмнээбитэ буолбатаҕын. М. Доҕордуурап
Бу мин, суоссоҕотох төрөппүт уолуҥ баарбын, туох эмэ үчүгэй дьон быһыытыгар-майгытыгар сыһыардыҥ дуо? А. Сыромятникова
Марк Николаевич биһигини музыканы өйдүүргэ, таптыырга бары өттүнэн сыһыаран үөрэтэн испитэ. САа
3. Тугу эмэ туохха эмэ холбуу, дьүөрэлэһиннэрэ тут. ☉ Сочетать, совмещать, связывать что-л. с чем-л.
Онон, бүгүн манна буолбут аһаҕас кэпсэтииттэн хайа-хайаҕыт, үлэ-хамнас туһатыгар сыһыаран көрөн, сөптөөх отчуоту бэйэҕитигэр бэринэн, наадалаах түмүгү оҥостунаргыт эрэйиллэр. В. Яковлев
Ити сөп: сэлэ — тимир. Ол гынан баран, Сэлэ Хаппый диэн сир аатын [Комаров] итиннэ сыһыарара алҕас, Сэлэ Хаппыт — сэлэ өтүүтүн хаппыт сирдэрэ буоллаҕа дии! Багдарыын Сүлбэ
Быстах түбэлтэни уопсай быраабылаҕа сыһыаран түмүктээһин дедукция диэн ааттанар. ДИМ
4. Кими-тугу эмэ бэйэҕэр чугаһат, бэйэҥ көрүүгэр-харайыыгар ыл. ☉ Приближать кого-л. к себе; приставить кого-л. к кому-л. для надзора
Табаарыс биригэдьиир, бу оҕону миэхэҕэ сыһыар! Үөрэтэн, такайан, солбуйааччы оҥостуоҕум. В. Яковлев
[Ааныска:] Сахаар, ити тоҕо биһиги Сибиэтэбитигэр сүрдээх элбэх ынаҕы сыһыардыгыт? Уон алта ынах элбэх буолбат дуо? С. Ефремов. Саха норуотун чулуу уола П.А. Ойуунускай Даадары мээнэҕэ талан бэйэтигэр сыһыарбатаҕа чахчы. «Чолбон»
5. көсп. Ыарыыны тарҕат, атыттары ыарытыннаран сүһүрт (инфекционнай, вируснай ыарыынан ыалдьыбыт киһи туһунан). ☉ Заразить кого-л. чем-л. (напр., болезнью)
Дьоммун куһаҕаннык ыалдьан өллүлэр, кыыстарыгар кытта сыһыарбыттар диэн сураҕы кини ыыппыт этэ. Н. Заболоцкай
Бааһынайдар сүөһүлэригэр куорҕаллааччылар араас ыарыылары (чумааны, анемияны уо. д. а.) сыһыараллара. БИД

1) прилеплять, приклеивать; биллэриилэри дуоскаҕа сыһыар = приклеить объявления на доску; 2) перен. разг. заражать; сыт, грипкин дьоҥҥо сыһыарыаҥ лежи, а то своим гриппом заразишь других; 3) перен. привлекать, делать причастным к чему-л.; кинини общественнай үлэҕэ сы-һыарыахха следует привлечь его к общественной работе.

v. to attach; сыһын= v. to attach oneself to; сыһыарыы (падэж) n . dative, allative (case)