1. сыһыар диэнтэн хай. аата. Звеноҕа сири бастайааннайдык сыһыарыы хайа да күн үчүгэй. «Кыым»
2. Туохха эмэ эбии оҥоһуллубут, эбиилик буолан бэчээттэммит (үксүн суруллубут, бэчээттэммит үлэҕэ). ☉ Приложение
   Сыһыарыыга эбэтэр аатыласка геологическай хаарта ис хоһоонун көрүҥ. САИ ССРС ФГ. Е.И. Убрятова «Сахалыы-нууччалыы тылдьыкка» сыһыарыы быһыытынан суруйбут уочаркатыгар сомоҕо домохтору эмиэ ахтан ааһар. СЛСПҮ
3. тыл үөр. Тыл олоҕор холбонор, киниэхэ эбии суолтаны биэрэр эбэтэр атын тылларга сыһыанын бэлиэтиир тыл өлүүскэтэ. ☉ Аффикс. Үөскэмэй сыһыарыы. Өлүктүйбүт сыһыарыы. Тылы үөскэтэр сыһыарыы
   □ Тоҕо -лар диэн сыһыарыы -лор, -лөр, -лэр буола уларыйбытын быһаарыҥ. ПНЕ СТ
4. бот. Үүнээйи биир суордун үнүгэһин ылан атын суордугар илдьэн хайа быспыкка уган, сыһыары баайан, үүнээйи саҥа суордун үөскэтэн үүннэрии. ☉ Прививка
   И.В. Мичурин отонноох үүнээйилэр саҥа суортарын таһаарар үлэтигэр сыһыарыыны киэҥник туттара. АНК ТСТЗС
   Ордук үгүстүк хараҕынан (үнүгэһинэн) сыһыарыыны тутталлар. КВА Б
   ◊ Сыһыарыы түһүк тыл үөр. — хайааһын ананар предметин, буолар миэстэтин, хайысхатын көрдөрөр, кимиэхэ? туохха? диэн ыйытыыга хоруйдуур түһүк. ☉ Дательный падеж
   Сыһыарыы түһүк дьаһайар туһаайыыга турар туохтуурга салайтаран хайааһыны дьиҥ толорооччуну бэлиэтиир. ВИП СТПС
   Сыһыарыы түһүккэ турар аат тыллар ханна? диэн ыйытыыга эмиэ хоруйдууллар. ЕНВ СТ

с. 1. айымньы; произведение искусства искусство айымньыта; 2. мат. үөскэм.

аат., мат. Төгүллээһиҥҥэ эбиллээччи быһыытынан сылдьар чыыһыла, үөскэм бастакы төгүллэһээччитэ. ☉ В умножении: первое из двух перемножаемых чисел, множимое
Икки чыыһыла үөскэмин төгүллэһээччилэртэн биирдэстэригэр түҥэттэххэ, иккис төгүллэнээччи тахсар. ММИ М-2
Маҥнайгы төгүллэнээччи — икки, иккис — түөрт. Үөскэми бул. ММИ М-2

аат., мат. Төгүллэһэр чыыһылалартан биирдэстэрэ. ☉ Один из нескольких множителей, сомножитель
Төгүллэһээччилэр оннуларын атастаһыннардахха үөскэм уларыйбат. ММИ М-2
Хас да тэҥ төгүллэһээччилэр үөскэмнэрэ истиэпэн диэн ааттанар. БАН А

аат., мат. Төгүллээһиҥҥэ тэҥ эбиллээччилэр — төгүллэнээччилэр — хаһыаларын көрдөрөр чыыһыла, үөскэм иккис төгүллэһээччитэ; ханнык баҕарар төгүллэһээччи. ☉ В умножении: второе из двух перемножаемых чисел, множитель; один из сомножителей, сомножитель
Төгүллээччилэри оннуларын атастаһыннарартан үөскэм суолтата уларыйбат. ВНЯ М-4
Үөскэм нуулга тэҥ буоллаҕына, ол аата саатар биир төгүллээччи нуулга тэҥ эбит. ВНЯ М-5

м. 1. квадрат (тэҥ өрүттэрдээх көнө муннук); 2. мат. квадрат (чыыһыланьч. бэйэтин бэйэтигэр төгүллээбит үөскэм); воз.- вести число в квадрат чыыһыланы квадракка таһаар.

төгүллэс диэнтэн дьаһ
туһ. Икки доруоп үөскэмин числителин буларга, числителлэри төгүллэһиннэрэр, оттон знаменатели буларга, кинилэр знаменателлэрин төгүллэһиннэрэр куолу эбит. ВНЯ М-4

туохт. Биир чыыһыланы атын чыыһылаҕа төгүл ыл. ☉ Производить умножение каких-л. чисел, умножать
Нуулу ханнык баҕарар чыыһылаҕа төгүллээтэххэ, үөскэм нуулга тэҥнэһэр. ММИ М-2
Улахан чыыһыланы кыраҕа төгүллүүр ордук табыгастаах. ММИ М-2

төгүллээ диэнтэн холб. туһ. Икки доруоп үөскэмэ кылгатыллар доруоп буоллаҕына, бастаан числителлэри уонна знаменателлэри төгүллэһэр гына суруйан баран, кылгатыыны оҥорор уонна ол кэнниттэн эрэ төгүллэһиннэрэр ордук табыгастаах. ВНЯ М-5

аат.
1. Тугу эмэ дьоҥҥо көрдөрөн биэрэр киһи. ☉ Тот, кто демонстрирует, показывает людям что-л. (напр., кино, фокусы). Киинэ көрдөрөөччү. Фокус көрдөрөөччү
2. кэпс. Эмчиккэ доруобуйатын көрдөрөр киһи. ☉ Пациент
Харах бырааһыгар көрдөрөөччү элбээбит. — Балыыһаҕа бүгүн даҕаны көрдөрөөччү оҕонньоттор-эмээхситтэр элбэхтик сырыттылар. В. Протодьяконов
◊ Истиэпэн көрдөрөөччүтэ мат. — истиэпэн олоҕо хаһыс истиэпэҥҥэ үрдэтиллэрин көрдөрөр чыыһыла. ☉ Показатель степени
Биир чыыһыла истиэпэннэрин үөскэмэ ол чыыһыла төгүллэһээччилэр истиэпэннэрин көрдөрөөччүлэрин сууматыгар тэҥ көрдөрөөччүлээх истиэпэнигэр тэҥ. БАН А