Якутские буквы:

Якутский → Якутский

сүдьүҥнээ

сүдьүй диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Евгений Иванович хаҥас өттүгэр иҥнэри соҕус түһэн, сүдьүҥнээн хаамара. Тумат. Силип уҥа атаҕын соһо тардан дьиэтин диэки сүдьүҥнээтэ. М. Попов
Хаҥас илин атаҕа харытын ортотунан быстан мүлтүччү оспут сур бөрө үрүйэни таҥнары сүдьүҥнээн киирдэ. Р. Кулаковскай

Якутский → Русский

сүдьүҥнээ=

равн.-кратн. от сүдьүй =.

Еще переводы:

сүдьүҥнэс

сүдьүҥнэс (Якутский → Якутский)

сүдьүҥнээ диэнтэн холб. туһ. Дьон кэнниттэн быһа сүдьүҥнэһэн, Ытык Күөл муостатын туораһан баран, быһалаатыбыт. Н. Заболоцкай

сүдьүҥнэтэлээ

сүдьүҥнэтэлээ (Якутский → Якутский)

сүдьүҥнээ диэнтэн төхт
көрүҥ. Уйбаан …… туран түөрэҥнээн сүдьүҥнэтэлээн тиийэн, дэйбиирин ылла. Р. Кулаковскай

хаадьай

хаадьай (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт.
1. Биир өттүгэр иҥнэй, ханньары бар. ☉ Накрениться, покоситься, завалиться набок
Арай сыҥаһа орон аттыгар үс атахтаах эргэ остуол хаадьайбыт. Софр. Данилов
Эмиэ биир оннук хаадьайбыт титиик баар сайылыгар аҕалбыттара. Э. Соколов
Оһох уҥа диэки хаадьайбыт. «ХС»
2. Аҥаар өттүгэр сүдьүҥнээн бытааннык хаамп, доҕолоҥноо. ☉ Идти с трудом, хромая, ковылять
Чанхаайап сис туттан, миигиттэн кэлэйбиттии киэр эргиллэн, дьиэтин диэки нэһиилэ алтахтаан хаадьайа турда. Н. Габышев
ср. монг. хазайх ‘накреняться, наклоняться набок’, кирг. хажы ‘проявлять слабость, усталость, ослабеть, расхлябаться’

доҕолоҥноо

доҕолоҥноо (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Биир атаҕыҥ кылгас буолан эбэтэр ыалдьан содьороҥноон, сүдьүҥнээн хаамп. ☉ Хромать
Моойторук уҥа кулгааҕа хааннырбыт уонна кыратык доҕолоҥнуур. Л. Попов
Таня ытамньыйда, доҕолоҥнообутунан туран кэллэ, тохтубут үүтэ …… үрүҥ көлүччэ курдук туналыйа сытта. М. Доҕордуурап
Лөгүөнтэй хара тураҕас атын сэргэҕэ баайбыта, доҕолоҥноон хааман …… өттүгүн хам туттубута, «айыы-айа» диэн саҥа аллайбыта. В. Протодьяконов
2. көсп. Туох эмэ дьиэктээх, кыайтарбат өрүттээх буол (үлэҕэ, үөрэххэ). ☉ Иметь какие-л. недостатки, изъяны
Сүөһү иитиитэ эмиэ улаханнык доҕолоҥнуурун, онуоха эбии сыл ахсын сүөһү аһылыга кыайан бэлэмнэммэтин дьокутааттар сытыытык кириитикэлээтилэр. «Кыым»
Кини [Миша] бары предметтэригэр хоп курдук үөрэммитэ. Ол эрээри, нуучча тылыгар улаханнык доҕолоҥнообута. «Чолбон»

доҕолоҥ

доҕолоҥ (Якутский → Якутский)

  1. даҕ.
  2. Биир атаҕа кылгас буолан эбэтэр ыалдьан сүдьүҥнээн хаамар. ☉ Хромой
    Доҕолоҥ сүһүөҕүн уутун супту уулаан олороругар сөп буолбакка, чугастааҕы ыалларын кураанахтаата. Суорун Омоллоон
    Оҕус илин уҥа атаҕынан дугуммат доҕолоҥ буолан тоһуйда. Амма Аччыгыйа
    Арай сэриигэ хабыллар саастаах дьоннортон туос доҕолоҥ Мэппиилэй Солтуохап эрэ сыыйыллан хаалбыта. П. Аввакумов
  3. көсп. Алдьаммыт эбэтэр хаадьаҥныыр атахтаах (дьиэ тэрилин туһунан). ☉ Со сломанной или качающейся ножкой, колченогий (о мебели)
    [Өкүүчэ] атаҕа «доҕолоҥ» остуолларга Араас кинигэлэри дьаарыстаата. С. Васильев
  4. аат суолт., эргэр., көсп. Ыарахан үлэттэн эстибит-быстыбыт, ыарыһах буолбут киһи. ☉ Человек больной, истощенный изнурительным физическим трудом, немощный
    Доҕолоҥ доҕолоҥу сиилээбитигэр дылы (өс хоһ.). Доҕолоҥ бэйэм Дьол-соргу туттум. Эллэй
    ♦ Доҕолоҥ сүһүөҕүн уутун, соххор хараҕын уутун мус (обор) эргэр., сөбүлээб. - дьону харса суох көлөһүннээн бай-тай. ☉ Разбогатеть путем беспощадной эксплуатации чужого труда
    Соххор хараҕын уутун, доҕолоҥ сүһүөҕүн уутун сүүрүгүрдэн муспут. Саха фольк. Доҕолоҥ сүһүөҕүн уутун, соххор хараҕын уутун супту оборбут үс киһини ааттаата. Суорун Омоллоон
    Эн соххор хараҕын уутун, доҕолоҥ сүһүөҕүн уутун муспуккун уот сиэбитэ дуо? Эрилик Эристиин
    п.-монг. доҕолоҥ