хромой, хромоногий; доҕолоҥ киһи хромой человек.

кривой и хромоногий (т. е. немощный, калека).

a. lame, disabled; доҕолоҥноо= v. to limp, be lame

1. даҕ.
2. Биир атаҕа кылгас буолан эбэтэр ыалдьан сүдьүҥнээн хаамар. ☉ Хромой
   Доҕолоҥ сүһүөҕүн уутун супту уулаан олороругар сөп буолбакка, чугастааҕы ыалларын кураанахтаата. Суорун Омоллоон
   Оҕус илин уҥа атаҕынан дугуммат доҕолоҥ буолан тоһуйда. Амма Аччыгыйа
   Арай сэриигэ хабыллар саастаах дьоннортон туос доҕолоҥ Мэппиилэй Солтуохап эрэ сыыйыллан хаалбыта. П. Аввакумов
3. көсп. Алдьаммыт эбэтэр хаадьаҥныыр атахтаах (дьиэ тэрилин туһунан). ☉ Со сломанной или качающейся ножкой, колченогий (о мебели)
   [Өкүүчэ] атаҕа «доҕолоҥ» остуолларга Араас кинигэлэри дьаарыстаата. С. Васильев
4. аат суолт., эргэр., көсп. Ыарахан үлэттэн эстибит-быстыбыт, ыарыһах буолбут киһи. ☉ Человек больной, истощенный изнурительным физическим трудом, немощный
   Доҕолоҥ доҕолоҥу сиилээбитигэр дылы (өс хоһ.). Доҕолоҥ бэйэм Дьол-соргу туттум. Эллэй
   ♦ Доҕолоҥ сүһүөҕүн уутун, соххор хараҕын уутун мус (обор) эргэр., сөбүлээб. - дьону харса суох көлөһүннээн бай-тай. ☉ Разбогатеть путем беспощадной эксплуатации чужого труда
   Соххор хараҕын уутун, доҕолоҥ сүһүөҕүн уутун сүүрүгүрдэн муспут. Саха фольк. Доҕолоҥ сүһүөҕүн уутун, соххор хараҕын уутун супту оборбут үс киһини ааттаата. Суорун Омоллоон
   Эн соххор хараҕын уутун, доҕолоҥ сүһүөҕүн уутун муспуккун уот сиэбитэ дуо? Эрилик Эристиин
   п.-монг. доҕолоҥ

даҕ. Ыалдьар эбэтэр туохха эмэ эмсэҕэлээбит атахтаах, кыайан хаампат. ☉ С больной или изувеченной ногой (ногами), лишенный возможности нормально ходить
Буойун ааттанан, охсуһууга Босхоҥ-доҕолоҥ буолтум иһин, Көмүскээбит көмүс көҥүлүм Күн буолан күндээрэр буоллаҕына, — Син биир этиэҕим Сирдээҕи дьолу билэбин диэн. Т. Сметанин

1. даҕ. Бодоҥурбут, инбэлиит, кэлиэкэ. ☉ Кривойхромой (т. е
   калека, инвалид, немощный). Бу улуу кыргыһыыга төһө киһи чэгиэн этэ сэймэктэнэн, соххор-доҕолоҥ буолбута буолуой. П. Ойуунускай
   Аармыйаҕа барбатах дьоннооҕор, аармыйаттан соххор-доҕолоҥ буолан төннөр дьоннор ордук күндүгэ, күүтүүлээххэ дылылара. Н. Босиков
   Арыгы киһини соххор-доҕолоҥ оҥорор. ТХХ АС
2. даҕ. суолт. Кыаммат-тиийиммэт, кыра-хара, дьадаҥы норуот (хом. суолт). ☉ Беднота, нищета
   Соххор-доҕолоҥ сорунан-муҥунан суон саалламмыттар, хара-кыра норуот хааннаах хараҕын уутунан …… халыҥ хаһаламмыттар — бу аата буолар баайдар диэн. П. Ойуунускай
   Соххор-доҕолоҥ сүмэтин Супту оборон түммүккүн Тус бэйэм баайым диэн, Суотуйарыҥ баар эбээт! Эллэй
   Мин эйигин соҕотоҕун кыраабатаҕым, имииһит-кумалаан, соххор-доҕолоҥ аймаҕа — эйигиттэн сору-муҥу көрбүттэр — бука бары кыраабыппыт. М. Доҕордуурап