I
сүрэхтэн I 2 диэнтэн хай
аата. Эйигин кытта хаалла сылдьыбыт Сеня Оноев хайыыүйэ бойобуой сүрэхтэниини ылбытын быһыытынан, бэйэбит киһибитинэн ааҕабыт. Эрилик Эристиин
Онтон ыанньыксыт быһыытынан сүрэхтэнии түөрт сыллааҕыта буолбута. «ЭК»
II
сүрэхтэн II диэнтэн хай
аата. Оҕо сүрэхтэниитэ, дьахтар бэргэһэлэниитэ, кириэс сырытыннарыыта — барыта тус-туспа сыана, харчы буолан иһэр. А. Софронов

I
туохт.
1. Үлэлиэххин, тугу эмэ оҥоруоххун баҕаран кэл (урукку өттүгэр сүрэҕэ суоҕа биллибит киһи туһунан). ☉ Проникнуться желанием работать, что-л. делать (так говорят о человеке, который раньше не отличался своим трудолюбием, был ленивцем)
Куһаҕан сигилилээх сигилитэ көнөргө дылы гынар, сүрэҕэ суох сүрэхтэнэр, ыалдьыбыт тиллэргэ дылы буолар, санаата түспүт көтөҕүллэр. Н. Неустроев
Эрэйдээх, биирдэ айаҕаланан сүрэхтэммитиҥ ити баар! В. Гаврильева
2. көсп. Ханнык эмэ эппиэттээх дьыалаҕа кыттан маҥнайгы боруобаҕын аас. ☉ Пройти первое серьёзное испытание в каком-л. очень ответственном деле
Мин боруон инники кирбиитигэр баарбын. Иккитэ кыргыһыыга киирэн сүрэхтэнним. В. Протодьяконов
Дьэ эрэ, Кэрэмэс, баай хара тыабытыгар тахсан сүрэхтэнэн көрүөххэ. Р. Кулаковскай
1975 сыллаахха Минскэйгэ аан дойду чемпионатыгар бастаан сүрэхтэммитим. ПП ОА
II
туохт.
1. Таҥара дьиэтин бары сиэрин-туомун тутуһан христианскай итэҕэллэ ылын. ☉ Пройти обряд крещения, обращаясь в христианскую веру. Дьон таҥараҕа сүрэхтэммитэ
□ Кинилэри дьаһаах төлүүртэн үс сыл устата босхолооһун ыытыллыбыта. Харысхал
Саха оҕолоро баран таҥараҕа сүрэхтэммиттэрэ. Кинилэри Иркутскайга үөрэххэ ыытарга ыйаах кэлбитэ. П. Филиппов
В. Пушкинбойобуодалыыркэмигэр (1646 – 1949 сс.) барыта сүүс уон тоҕус киһи сүрэхтэммитэ. «Чолбон»
2. кэпс., сүрэхтээ 2 диэнтэн атын. туһ. Сотору Наалтаар сүрэхтэнэн Уйбаан Лааптап диэн буолар. Нууччалардыын эҥээрдэһэн Сайаҕастык улаатар. М. Ефимов
III
туохт. Төгүрүк быһыылаах буола, иһиттэн кытаатан улаатан бар (саҥа үүнэн эрэр хаппыыста туһунан). ☉ Созревать, принимая округлую форму и становясь твёрдым (о кочане капусты)
Хаппыыстаны эбии аһаттахха түргэнник үүнэр уонна сүрэхтэнэн барар. ҮБНьТ

туохт. Үлэлииргэ-хамсыырга, тугу эмэ гынарга улахан баҕалаах буолан кэл (урукку өттүгэр оннук хаачыстыбата суох киһи туһунан). ☉ Неожиданно проникнуться желанием работать, проявить трудолюбие (о человеке, у которого раньше такого качества не наблюдалось)
Көлөһүн-балаһын аллан, бу туһугар дьэ сүрэхтэнэн-бэлэстэнэн, бэрэбинэлэри боротуохаҕа үҥкүрүтэн түһэрэн истилэр. М. Доҕордуурап

страд. от сүрэхтээ = креститься, принимать крещение.