Якутские буквы:

Якутский → Якутский

сүөһүлүү

  1. сыһ. Сүөһү курдук. Как скотина, подобно скоту
    «Былыр помещиктар кулут бааһынайдарын народник дьоҥҥо сүөһүлүү атыылыыллара үһү», — диир [аргыс киһим]. Амма Аччыгыйа
    Эһэ, дьабарааскы, чыс, таарбаҕан уонна уу күтэрин тириитин өрөҕөтүнэн хайытан сүөһүлүү сүлүллэр. Булчуттарга к.
  2. даҕ. суолт. Сидьиҥ, мөкү. Скотский, низменный, грубый. Амма Аччыгыйа омнуолаах геройдарын ойуулууругар кинилэр сүөһүлүү, кыыллыы сигилилэрэ киһилии майгыны баһыйарын ордук чорботон көрдөрөр. СЛ-9 – 10

сүөһүлээ

туохт.
1. Сүөһүнү көриһит, аһат-сиэт. Ухаживать за скотом
Дьукаахтара Аанька Курбатова эргэ барбытын кэннэ, киһи көстүөр диэри, кини ынахтарын Аана сүөһүлээбитэ. М. Доҕордуурап
Оҕолоро дьиэлэрин дьиэлээн, соҕотох ынахтарын сүөһүлээн, кыстыыр отун оттоон, бэйэлэрин бэйэлэрэ көрүнэн олороллоро. М. Ефимов
Кэлэр сайынтан ыла наар тыһы борооскуну ылан кыһыннарысайыннары эргиччи көрөн, ынах буолан төрүөхтэригэр диэри сүөһүлээн биэрдэрбин диэн баҕалаахпын. С. Тумат
2. Кими эмэ сүөһүнэн хааччый, кимиэхэ эмэ сүөһү өлүүлээ. Наделять, обеспечивать кого-л. скотом
Быйыл балтым ааҕы сүөһүлээтим — биир уулаах тыһаҕаһы биэрдим. «ХС»
3. кэпс. Кими, тугу эмэ кытта бодьуустас, көр-иһит. Приглядывать, ухаживать за кем-чем-л. [Кыра оҕо] үчүгэй, эмиийиттэн бүгүн араҕыста
Мундуйдаан эрдэҕэ буолуо. Эбэтэ сүөһүлүүр. Бэйэ-бэйэлэригэр олус убаннылар. Н. Апросимов
Бэҕэһээ Иван массыынатын күлүүһүн убайыгар туттарбыта. «Бэйэҥ сүөһүлээ. Мин иллэҥэ суох буолан, наар матасыыкылбынан сылдьабын», — диэтэ. Н. Лугинов
Эйи, ынахпын ыабакка кинини сүөһүлүү олорууһукпун дии! «ХС»

Якутский → Русский

сүөһүлээ=

1) ухаживать за скотом; 2) наделять, обеспечивать скотом кого-л.; 3) прост, приглядывать за кем-л.; ыарыһаҕы сүөһүлээ = приглядеть за больным.


Еще переводы:

скотский

скотский (Русский → Якутский)

прил. 1. сүөһү; 2. перен. (грубый, низменный) сүөһүлүү, сүөһү курдук.

сүөһүлэт

сүөһүлэт (Якутский → Якутский)

сүөһүлээ диэнтэн дьаһ. туһ. Ынаххын эдьиийгэр сүөһүлэт

сүөһүлэн=

сүөһүлэн= (Якутский → Русский)

возвр. от сүөһүлээ =; бэйэҕэр сүөһүлэн = держать, иметь личный скот.

сүөһүлээһин

сүөһүлээһин (Якутский → Якутский)

сүөһүлээ 2 диэнтэн хай
аата. Ынаҕа суох холкуостаахтары сүөһүлээһин туһунан бырабылыанньа уурааҕын Дьаакып Өндөрөйөп иһитиннэрдэ. М. Доҕордуурап
Улахан болҕомто эдэр ыалы сүөһүлээһиҥҥэ ууруллуон наада. «Кыым»

сүөһүлэс=

сүөһүлэс= (Якутский → Русский)

совм.-взаимн. от сүөһүлээ =; колхоз сүөһүтүн сүөһүлэс = помогать ухаживать за колхозным скотом; ыарыһаҕы сүөһүлэс = разг. помогать ухаживать за больным.

сүөһүлэт=

сүөһүлэт= (Якутский → Русский)

побуд. от сүөһүлээ =; ынаххын киниэхэ сүөһүлэт = просить кого-л. ухаживать за своей коровой; ыарыһаҕы киниэхэ сүөһүлэт = прост, попросить ухаживать за больным.

сүөһүлэс

сүөһүлэс (Якутский → Якутский)

сүөһүлээ диэнтэн холб. туһ. Бу уол ньирэйдэри кытта олус бэркэ сүөһүлэһэр
Кыра оҕолору барыларын чугастааҕы икки тордоххо мустахха, ким сүөһүлэһэ хаалара сөптөөҕүн туһунан мөккүөр оргуйбута. С. Курилов (тылб.)

куллуй

куллуй (Якутский → Якутский)

туохт. Бас бэрин, утарылаһыма. Не возражать, не сопротивляться
Сүөһүнү бэркэ сүөһүлүүр, дьиэни бэркэ дьиэлиир киһибин: хамначчыт буолан ханайыым, кулут буолан куллуйуум! Ньургун Боотур
Куллуйан сылдьар. ПЭК СЯЯ
ср. орд. гулди ‘быть загнутым вниз; вешать голову’

ньирэйдэн

ньирэйдэн (Якутский → Якутский)

ньирэйдээ диэнтэн бэй., атын
туһ. Кини [Кыдамаһыт] сүүрбэччэ сылы мэлдьи …… сүөһү бөҕөнү сүөһүлээтэ ахан ини, бэйэтэ бас билэр биир да ньирэйдэммэтэҕэ. Л. Попов
Билигин ынаҕым ньирэйдэнэ илик. Төрөөтөр эрэ уоһах арыытыттан аҕалан мунньуом. «ХС»

араа-бараа

араа-бараа (Якутский → Якутский)

даҕ. Хаачыстыбаларынан тэҥ соҕус, үөрэ-дьүөрэ. Примерно одинаковые, сходные по своим каким-л. качествам
Семен Петрович бэйэтиниин араа-бараа саастаахтарга — үөлээннээхтэригэр биир тэҥ сыһыаннааҕа. СДТА
Бары араа-бараа үүттээх ынахтар, мин тутар ынахтарым барыта бэйэм сүөһүлээбит ньирэйдэрим. М. Доҕордуурап
Оҕонньоттор саастарынан да, бултуулларынан-алтыылларынан да үһүөн араа-бараа дьон. «Кыым»