табыйыс диэнтэн хай
аата. Охсуһуу буолла дуу — Оройум чуҥкунаата, Табыйсыы буолла дуу — Чабырҕайым чыбырҕаата. П. Ойуунускай

туохт.
1. Илин атаххынан оҕус (ат, таба, тайах туһунан). ☉ Бить передними ногами (напр., о лошади)
Ата, такымыгар олоруох курдук, чохчойон баран өрө туруталаан, илин атахтарынан салгыны табыйда. М. Доҕордуурап
Тайахтар ыты сиирэ-халты табыйаллар. Ф. Софронов
Түөрт атахтаах барыта, кэлин атаҕынан тэбиэлэнэр, илин атаҕынан табыйар үгэстээх. «ХС»
Кырдьаҕас бөрө аһаран биэрдэ, онуоха атыыр табыйда. «ХС»
2. Атаххынан охсон түргэнник, тэтимнээхтик хаамп, айаннаа. ☉ Быстро, энергично идти, ехать, издавая гулкий звук
Кинилэр тротуарынан кэккэлэһэ хаамсан табыйбытынан бардылар. Амма Аччыгыйа
Өтөр буолаат, Дьаам тириппит аттарын туйахтара чигдини сытыытык табыйбыттара. И. Гоголев
[Уоһук] кымньыылаппыт курдук, хааман-сиимэн табыйа турда. Г. Васильев
3. Хаары хас, хаһан аһаа. ☉ Доставать корм, разрывая снег (обычно о лошади, олене)
Кэбиһиилээх оттор, үөт талахтар тулаларыгар биир эмэ хара, көҕөччөр сылгылар табыйан аһыы сылдьаллар. Амма Аччыгыйа
Таба кэтит уллуҥахтаах синньигэс сототун күөрэс гыннаран табыйдар эрэ хаар анныттан өлгөм лабыкта будьурус гына түһэр. Амма Аччыгыйа
Түүн ордук хараҥарар, Оччоҕо табалар, Хайаларга тахсаннар, Хаары табыйаллар. И. Эртюков
4. Сири илииҥ күүһүнэн (табыыканан, баһымньынан) таҥастаа. ☉ Обрабатывать землю вручную (с помощью мотыги)
Сарсын эрдэ соҕус сирин табыйан бүтэн, дьиэлээри дьулуйар. Болот Боотур
Аҕам уус Наһаарга сир табыйа барбыт күнүгэр куйаас этэ. Н. Заболоцкай
Буор табыйар баһымньыга холоотоххо суха кырдьык да хайҕаныан сөптөөх. «ХС»
5. кэпс. Кими эмэ түргэн-түргэнник охсуолаан, сырбатан биэр. ☉ Бить, колотить кого-л.
Өһүргэннэҕинэ сирэйин тоҕу табыйан биэриэм да бүтэр. Амма Аччыгыйа
Урутаабыт күлүгээннэри наһаалаатахтарына бэйэлэрин ньымаларынан табыйан биэриэхпит. Кэһэйдиннэр! Р. Баҕатаайыскай
ср. осм. таби ‘трепетать’, казах. тарпын, кирг. тарпы ‘бить передними ногами (о лошади, верблюде)’

туохт., кэпс. Эрчимнээхтик, дохсуннук хамнанан тугу эмэ гын, үлэлээ. ☉ Делать что-л., активно двигаясь, работать энергично
Тибиилээх-тиһиктээх күннэргэ Тибийэнтабыйан тураммыт Баай дьон батталын барыахпыт, Барбах дьоннор барҕарыахпыт. П. Ойуунускай
Стасик Филипповтыын сыана туруоран тибийэ-табыйа сылдьабыт. Тускун
Тибийэн-табыйан, эрийэн-мускуйан үчүгэйдик үҥкүүлүүллэрэ. «Чолбон»

1) бить передними копытами (о лошади); ат туйаҕынан сири табыйар лошадь бьёт копытами землю (напр. чтобы достать корм из-под снега); 2) перен. обрабатывать, копать (землю орудием ручного труда).