Якутские буквы:

Якутский → Якутский

тайахтаа

I
туохт. Тайаҕы бултас. Охотиться на лося
Эһэни көрдөҕүнэ — эһэлиэ, тайаҕы көрдөҕүнэ — тайахтыа. П. Ойуунускай
Биир күһүн биһиги, куолубутунан тайахтыы таҕыстыбыт. Амма Аччыгыйа
Күһүөрү соҕус иккиэ буолан Силээннээх үрэҕэр тайахтыы таҕыстыбыт. Т. Сметанин
II
туохт. Кимиэхэ эмэ тайаҕы биэр, тайахта туттар. Давать кому-л. посох, обеспечивать, вооружать кого-л. посохом
Улуу баайдары, Мин курдук, ким Муус дьолуо тайахтаан, Муус дьоҥкурууну состорон Суолга хаамтарыа баарай! С. Зверев
Муус тайахтаныы — умнаһыттыйыы, дьадайыы: «муус дьоҥкуо тайахтаабыта». КНЗ СПДьНь
Муус дьоҥку (дьолуо) тайах- таа — кими эмэ киһи аатыттан аһаран, сорго-муҥҥа, умнаһыт олоҕор тиэрт. Доводить кого-л. до нищенского существования, обрекать на несчастье, горе
Чоочо баай тойон абаҕам …… Муус дьоҥку тайахтаабыта, Муҥ бөҕөнү состорбута, Халҕаһа эҥээрдээбитэ, Хатырык сиэхтээбитэ, Хара хаанынан ытаппыта. Саха фольк. Улуу дойдуну Тумнары баттаабыт Улуу баайдары Мин курдук ким Муус дьолуо тайахтаан, муус дьоҥкурууну состорон Суолга хаамтарыа баарай! С. Зверев

Якутский → Русский

тайахтаа=

("й" носовое) охотиться на лося; тайахтыыр кэм время охоты на лося (поздней осенью по первому снегу).


Еще переводы:

тайахтыы

тайахтыы (Якутский → Якутский)

сыһ. Тайах курдук. Как лось, подобно лосю (вести себя)
Бааһырбыт тайахтыы, Нэһиилэ соҕотоҕун кытылы буллум. И. Гоголев
Хойобул буолбут атыыр тайахтыы, миигин хаһыҥырыы-хаһыҥырыы ибили тэпсиэххин баҕараҕын. И. Гоголев
Тайҕа халыҥ тыаларынан Эдэр тайахтыы сүүрэрим. С. Гольдерова

тайахтааһын

тайахтааһын (Якутский → Якутский)

аат. Тайаҕы бултааһын. Охота на лося
Трест дьаһалыныын бииргэ бултаан, Тииҥнээһин, тайахтааһын бөҕөтө үһүлэр! Р. Баҕатаайыскай
Тайахтааһын араас ньымаларынан ыытыллыан сөптөөх. АФС БЫ

тайахтат

тайахтат (Якутский → Якутский)

тайахтаа I диэнтэн атын. туһ. Саһыл иитэр хаһаайыстыба аҕыйах киһини тайахтатар

тайахтас

тайахтас (Якутский → Русский)

("й" носовое) совм.-взаимн. от тайахтаа=; күһүн аҕабыныын тайахтаспытым осенью со своим отцом я охотился на лося.

тайахтат=

тайахтат= (Якутский → Русский)

("й" носовое) побуд. от тайахтаа=; колхоз сыл ахсын биир биригээдэни тайахтатар колхоз каждый год отправляет бригаду охотиться на лосей.

тайахтас

тайахтас (Якутский → Якутский)

тайахтаа I диэнтэн холб. туһ. Күһүн аҕабыныын тайахтаспытым
Бу үлүгэрдээх бопсуу-хаайсыы үгэнигэр тоҕо эмиэ тайахтаһан тарбачыспыта буолуой. Н. Борисов

тииҥнээһин

тииҥнээһин (Якутский → Якутский)

аат. Тииҥи бултааһын. Охота на белку, промысел белок
Бииргэ бултаан Тииҥнээһин, тайахтааһын бөҕөтө үһүлэр. Р. Баҕатаайыскай
Ытынан бултааһын ордук тэнийбит көрүҥүнэн тииҥнээһин буолар. АФС БЫ

дьугдьуур

дьугдьуур (Якутский → Якутский)

аат. Таас хайа харталаспыт төбөлөрө; уһун субурҕа сис хайа. Вершины каменных гор; горный хребет
Дьугдьуур Хайаттан - Эбээннэр, Сайсары Тулатыттан - Сахалар! Нууччалыын, Чукчалыын Чуоҕуһуҥ! Дьоллоох олоҕу тутуһуҥ! Эллэй
Улуу дойдум дуулаҕа тутуутун тыына, Тыал буолан, тыа бастарын хамсата, Дьугдьуур муус очуостарын туллаҥната Тыаһырҕаабыт дуул тайахтыы тыбыырар. В. Миронов
эвенк. джугдыр

улдьаҕай

улдьаҕай (Якутский → Якутский)

даҕ. Күүһүнэн-уоҕунан ситэ илик, оҕотук. Физически неокрепший, незрелый (обычно о подростке)
Чоочо баай тойон абаҕам Уйан уҥуохтаах, Улдьаҕай саастаах эрдэхпинэ Муус дьоҥку тайахтаан, Муҥ бөҕөнү состорон, Муҥур тиит дойдулаабыта. С. Зверев
Дьэ ол иһин Эрбэхтэй, төһө да улдьаҕай уол буоллар, оҥостон-тэринэн атын сиргэ кыстык булунуохтаах. «Чолбон»

саһыл

саһыл (Якутский → Якутский)

  1. аат.
  2. Бөрөтөөҕөр лаппа кыра, сүнньүнэн кэрбээччилэринэн аһылыктанар, күндү түүлээх сиэмэх кыыл. Лисица, лиса
    Саһыл түүтүнэн, киһи үлэтинэн (өс ном.). Саһыл саба харбаан эрдэҕинэ, куобах туора буруйар. Амма Аччыгыйа
    Үгүс тайҕаны мин тыыран, Күннээх саһылы бултаатым. С. Данилов
    Ити кыыл күндү түүлээх тириитэ. Драгоценный лисий мех (шкурка)
    [Ньукулай оҕонньор:] Бу куулу толору саһыл, түөрт уон кыһыл саһылы кытта кэрэмэс, үс хара саһыл. Күндэ
  3. көсп. Албынныыры, албыннаһары үчүгэйдик сатыыр киһи; албын өйдөөх. Хитрый, лукавый; с хитрецой
    Эһиги билбэккит, Егоров — кырдьаҕас саһыл. Кини эрэ үлэлиир курдук туттар. Н. Лугинов
  4. даҕ. суолт.
  5. Саһыл тириитинэн тигиллибит, оҥоһуллубут. Сшитый, сработанный из лисицы, лисьего меха, лисий. Саһыл саҕа. Саһыл истээх сон
    Саталлаах саһыл саҕалаах (өс хоһ.)
    Киһи төрөөтөҕүнэ туоҕа да суох сыгынньах төрүүр. Уонна кэнники сорох маннык арбаҕастанар, сорох саһыл, бөрө саҕынньахтанар. Амма Аччыгыйа
  6. Саһархай, саһаран көстөр, саһарымтыйар көстүүлээх. Светло-жёлтый, с желтоватым оттенком. Саһыл араҕас. Саһыл кэрэ. Саһыл элэмэс
    [Ньургун Боотур] Саһыл араҕас кырдал үрдүгэр Алаас сыһыы быһаҕаһын саҕа Араҕас чачыры анньан, …… Дириҥ далай түһүлгэни оҥорон Турар дьону өҥөс гына түстэ. Ньургун Боотур
    Саһыл өҥнөөх бурдугу Кыһыл обуос тиэйиэ. Эллэй
    Сур сылгыны эмиэ араастык өҥнүүллэр: күтэр сур, бороҥ сур, саһыл сур, …… кукаакы сур. ОМГ ЭСС
    Арыы саһыл (хааннаах) көр арыы II
    Сугулааҥҥа, хата, мин дьолбор сэбиэт бэрэссэдээтэлэ Тихон Павлов диэн …… киэҥ төгүрүк харахтаах, арыы саһыл хааннаах отуччалаах киһи баар эбит. А. Бэрияк
    Утуйан турбут кэриэтэ Арыы саһыл хатыҥнар Аһаҕас халааттаахтар. М. Тимофеев. Саһыл буолан ньылбый кэпс. — кыайан өрөлөспөт киһигэр, албыннаһан көрсүөр, сымнаа. Вести себя притворно, лицемерить
    Микииппэрэп кинээс миигин көрдөҕүнэ, саһыл буолан ньылбыйар. М. Доҕордуурап. Саһыл мэйии көр мэйии. Ол Даадар саһыл мэйии буоллаҕа дии, кулубаҕа даҕаны, нэһилиэгин дьонугар даҕаны куһаҕаннык көстүмээри ньылбыйдаҕа. Болот Боотур
    Кыһыл (кугас) саһыл — кытархайдыҥы кугас дьүһүннээх, түүтүнэн алын сыаналаах (суортаах) саһыл ордук тарҕаммыт көрүҥэ. Наиболее распространённый вид лисицы с рыжей шерстью, занимающий по ценности меха низшую ступень, рыжая лисица. Кэрэмэс саһыл — кыһыл саһыл хара саһылы кытта булкааһа буолан, кыһыллааҕар ордук күндү түүлээх саһыл көрүҥэ. Вид лисицы, представляющий собой помесь чёрно-бурой и рыжей лисицы и имеющий более ценный мех, чем у рыжей лисицы, сиводушка. Саһыл өлбүгэ (күрүө) истор., көр өлбүгэ. Саһыл тэллэйэ — кытархайдыҥы араҕас тэллэй. Лисичка (гриб). Саһыл хонуу — кырпа хойуу оттоох, үчүгэй кырыстаах көнө сир. Ровное поле с хорошей почвой, поросшее густой нерослой травой (букв. лисье поле). Хара саһыл — хара дьүһүннээх, кыһылтан да, кэрэмэстэн да ордук күндү түүлээх саһыл көрүҥэ. Вид лисицы с чёрной шерстью, имеющий более ценный мех, чем сиводушка, чёрно-серебристая лиса
    Ньукулаас быйыл эмиэ холкуоһун иитиэх хара саһылларын аһылыгар анаан тайахтыы тахсар буолла. С. Никифоров
    ср. шор. сакыл ‘белка’, др.-тюрк. йашыл ‘зелёный’