талыгырат диэнтэн тиэт
көрүҥ. Кууһума пластмасс оонньуурдары хамсатан талыгыраппахтаата. Тумарча
«Дьэ, утуйбат да оҕоҕун! Эрэйим да эбит!» — Маайа оҕотун оронун күүскэ хамсатан талыгыраппахтаата. Н. Габышев
Света биэдэрэлээх ууну ылан, иһитин сууйан талыгыраппахтаата. «Чолбон»

сыһ.
1. Нүксүччү, бөкчөччү туттан. ☉ Сгорбившись, наклонившись корпусом вниз, вперёд
Хараҥа муннукка өкөччү туттан олорор кыракый эмээхсин бэйэтэ арыычча барыйан көстөр. Амма Аччыгыйа
Кинини адьаһын ыксатынан, икки көлүөһэ үрдүгэр сарайдыы сылдьар сис тимир үрдүгэр өкөччү туттан олорбут мааны таҥастаах киһи эмискэччи талыгыратан ааста. И. Никифоров
Сотору буолаат, таһырдьаттан Кыһалҕа ойуун ыалдьыбыттыы өкөччү туттан киирдэ. И. Гоголев
2. Кынньары, умсары (түспүт, ууруллубут), охтоору гыммыт курдук, умса. ☉ Криво, с большим креном, как будто сейчас упадёт навзничь (напр., стоять)
Эһэтэ ыйбытыгар, ыйыппытыгар өйдөөн көрбүтэ, кырдьык, ыраах соҕус, өкөччү түспүт кириэс маска күн уота тыган саһардан турара. Н. Якутскай
Уҥа эркиҥҥэ улахан сиэркилэ умса өкөччү ууруллубут. Эрилик Эристиин

аат.
1. тех. Араас тиэхиникэ чааһын быһыытынан туттуллар төгүрүк, хаптаҕай тимир. ☉ Диск (деталь, имеющая вид плоского круга)
[Роман Данилов] ЧТЗ тыраахтар диискэнэн уонна тараах холбонон икки суолунан буорун илдьириттэ. М. Доҕордуурап
Сиэйэлкэ диискэтигэр ньаҕай курдук буор сыстан, үксүгэр сиэмэтэ көмүллүбүт эбит. П. Егоров
Ити массыына кэлэр информациялары электромаҕыньыытынай диискэҕэ суруйар оҥоһуктаах. «Кыым»
2. спорт. Хаптаҕай гынан баран икки өттүнэн бөлтөйөн тахсыбыт ойоҕостордоох, кырыыта тимир курдааһыннаах, ырааҕы быраҕарга аналлаах мастан оҥоһуллар төгүрүк успуорт снаряда. ☉ Диск (гимнастический снаряд для метания)
Бу биһиги биллиилээх ыанньыксыппыт. Хаҥыл аттары кини айааһыыр, диискэни быраҕыыга бастыыр. И. Гоголев
Диискэни быраҕыыга мөлтөҕүм курдук мөлтөхпүн. П. Аввакумов
3. байыан. Уотунан эстэр сэрии сэбигэр ботуруоннары угарга аналлаах оҥоһук; маҕаһыын. ☉ Диск (магазин ручного пулемета, автомата, в котором находятся патроны)
[Гаврил] аптамаатынан сыыйтарбыта. Диискэ бүппүтүгэр биирдэ өйдөммүтэ. А. Данилов
«Табаарыстар, аптамаат диискэтин эбии ылыҥ! Уонна, бу гранаталар бааллар»,- дии-дии Петренко мас дьааһыгын талыгыратар. «ХС»
Эдэр саллаат, түөһүгэр иилиммит аптамаат диискэтигэр хаҥас илиитин ууран бэрт холкутук табахтыы турар. К. Турсункулов (тылб.)

I
туохт.
1. Таба суолтан туоратан бутуй, булкуй. ☉ Вводить в заблуждение, сбивать с толку, запутывать
[Ньукулай:] Арай мин сонунум диэн аҕам оҕонньор миигин үҥэн нэһилиэги иирдэн эрэр, бүгүн дьүүллүүр күннэрэ. А. Софронов
Онуоха эбии тойоно иирдэн кэбиһэн, көрүөҕүн да көрдөрбөт, саныаҕын да санаппат буоллаҕа үһү. Н. Заболоцкай. Холкуос тойотторун иирдэҥҥин холкуоһу үрэйтэрэргэр тиийбит үһүгүн. А. Федоров
2. сөбүлээб. Бэйэҕин сөбүлэтэн, таптатан, кими эмэ сиэри-майгыны кэһэргэ угуй. ☉ Влюбить в себя кого-л., соблазнять, вскружить, морочить голову кому-л.
Арай биирдэ, Быстахов эдэр кыыһы иирдибит диэн сурах институт иһигэр өрө үллэ түспүтэ. Н. Лугинов
Ыал олоҕун алдьатарга тиийдэ, кэргэннээх киһини иирдэн эрэр. М. Попов
Ол үөннээх иирпитин, эрбин былдьаан эрэрин ордугун собус-соруйан мин хааммын хамсатан, эйигин аны мунньах аайы хайгыырыгар күөмэйэ бүтэр буолбат дуо? Дьүөгэ Ааныстыырап
II
туохт. Сүөгэйи күүгэннириэр, хойдуор диэри ытыгынан булкуй (арыы оҥороору). ☉ Взбивать масло из сливок или сметаны
Биир сарсыарда туран, Таал-Таал эмээхсин икки ынаҕын сүөгэйин долбууруттан ылан, иирдэн талыгырата олордо. Саха фольк. Кэл, сүөгэйгин аҕалан иирт, тымныйан хаалыа. А. Софронов
Ити икки ардыгар ийэм сүөгэйин иирдэн бүтэрдэ. Н. Заболоцкай