Якутские буквы:

Якутский → Якутский

тардырҕаа

тыаһы үт. туохт.
1. Таныыгынан хаһыҥыраан эрэр курдук тыаһы таһаар (сылгы туһунан). ☉ Издавать звуки, напоминающие хриплое сопение, храпеть (обычно о лошади)
Ат таныыта тардырҕыыр, тыбыыран дьырылатар. П. Ойуунускай
Ханна эрэ аттар таныыларын тыаһа тардырҕаан баран сүтэн хаалла. Н. Заболоцкай
2. Хаппыт тириини тарбыыр курдук тыаһы таһаар. ☉ Издавать звуки, похожие на те, что возникают, когда скребут по засохшей, натянутой шкуре или коже, скрипеть, шоркать
Ыкса киэһэ халҕан тоҥ бүрүөтэ таһыттан тардыргыы түһэр. Амма Аччыгыйа
[Эмээхсин] түннүк таһыгар тиийэн тугу эрэ тигэр тыаһа тардырҕаан иһилиннэ. П. Аввакумов
Сыппах хотуур күһүҥҥү сиппит от кытаанах төрдүгэр бөтө бэрдэриэхтии кирдиэхтээтэ, кэрдиргээтэ, бэл, куһаҕан ньаалбаан курдук тардырҕаата. Э. Соколов
ср. туркм. таркылдамак ‘грохотать, стучать; выстрелить (о винтовке)’

Якутский → Русский

тардырҕаа=

храпеть (обычно о лошади); ат таныыта тардырҕаата лошадь захрапела.

Еще переводы:

тардырҕат=

тардырҕат= (Якутский → Русский)

побуд. от тардырҕаа =; ат таныытын тардырҕатар лошадь захрапела.

тардырҕас=

тардырҕас= (Якутский → Русский)

совм.-взаимн. от тардырҕаа =; тоҥ туоһу тоҕута тарпыт курдук , таныыларын тыаһа тардырҕаһа тустэ фольк. захрапели лошади, будто на морозе разорвали берёсту.

адаарыҥнат

адаарыҥнат (Якутский → Якутский)

адаарыҥнаа диэнтэн дьаһ
туһ. Таныытын тыаһа тардырҕаан, Таҥнары табыйыах курдук Атаҕынан тэпсэҥэлээтэ, Арҕаһын түүтүн адаарыҥнатта. П. Ойуунускай
Тайах салаалардаах муостарын адаарыҥнатар, икки кулгааҕын даллаҥнатар уонна тугу эрэ ботугуруур курдук, модороон уоһун боллоҥнотор. Амма Аччыгыйа
Аарыма бэс сааскы салгыҥҥа наҕыл баҕайытык, аллара буолан эрэр ити айылаах быһылааны дьулайа көрбүттүү арбахтаах төбөтүн аргыый аҕай адаарыҥнатар. П. Филиппов

тардырҕаччы

тардырҕаччы (Якутский → Якутский)

сыһ. Тардырҕаан, тардыргыыр тыаһы таһааран. ☉ Со скрипом
Тус соҕуруу диэкиттэн икки сур бөрө улуһан-ньолоһон кэлэннэр …… кирдиргэччи кирбитинэн, тардырҕаччы тарбаабытынан бардылар. ПЭК ОНЛЯ III
Мас-от тоҥ лабаатын тардырҕаччы таарыйбахтаан, …… ханнык эрэ кыра кыылчааннар иэдээннээх дуу, эйэлээх дуу эккирэтиһиилэрэ буолуталыыллар. Амма Аччыгыйа

тардырҕат

тардырҕат (Якутский → Якутский)

  1. тардырҕаа диэнтэн дьаһ. туһ. Арыытын диэки көрө түһээт, дьахтар бокуойа суох иһитин тигэн тардырҕаппытынан барда. Амма Аччыгыйа
    Дьиэлэр кэннилэригэр аһыы турар аттар таныыларын тардырҕаталлара. П. Филиппов
    [Баһылай] хаартытын ылан ырытан тардырҕатта. «ХС»
  2. кэпс. Олус тиэтэлинэн, үлүмнэһэн тугу эмэ оҥорон, тутан кэбис. ☉ В большой спешке, на скорую руку делать, строить что-л. Мурадян дьорҕоот эрэттэрэ биир төгүрүк сылы кыайбакка, хотону тутан кылбас гыннарбыттара
    Онтон үс уопсай дьиэни тардырҕатан сопхуоска «бэлэхтээбиттэрэ». В. Титов
    Төрдүө буолан мас кэрдэ таҕыстыбыт. Илиибитинэн кэрдэн олуктуу-олуктуу, эрбээн тардырҕатан, аҕыйах кэм иһигэр икки тыһыынча тиити охтордубут. СМН ТС
ханай

ханай (Якутский → Якутский)

I
дьүһ. туохт.
1. Төбөҕүн хантатан, кэдэччи тутун. ☉ Идти, ходить, слегка откинув назад голову, выгнув спину, выпятив грудь
[Сөдүөччүйэ:] Кырдьык, Хаппытыан кинээс Хайҕаллаах кыыһа буолан Ханайан сылдьарым саҕана [Манчаары Баһылайы] Таптыам эрэ диэбэтэҕим. А. Софронов
Ханайа хааман тахсан Атааннаах аан ийэбин Алтан тиэрбэс уубунан Алаҕалдьыччы көрбүтүм. С. Зверев
[Кэтириис:] Хат буолан ханайан хаалан Хардыыгын хаайарбар тиийдим. П. Тобуруокап
2. Үрдүккүнэн атыттартан үрдээн, чорбойон көһүн (хол., хайаны этэргэ). ☉ Выделяться высотой, возвышаться (напр., о горе)
Айаннаан иһэҕин эн ыраах — Хабарҕа былыттар кэккэлээн, Хайыһар кэриэтэ күөх халлаан Ол хаардаах хайабыт кэнниттэн Ханайан тахсыбыт сириттэн. П. Тобуруокап
Чынаара хайатын ханайар арҕаһыттан эриэннэммит кыһыл саадьаҕай бэрэбинэлэр …… таҥнары сырсан дьулугураһаллар. М. Доҕордуурап. Буот-тиэ! Ханайар Буор ыналы хайалар. А. Бурцев
♦ <Ханайар> хаба ортото — <хабыллар (хабайар)> хаба ортото диэн курдук (көр хаба II)
[Кыыл суола] хочону ханайар хаба ортотунан субуллан иһэн, эмискэччи сүтэн хаалла. Л. Попов
Нээстээр оҕонньор үһүс Дьохсоҕон нэһилиэгин ханайар хаба ортотугар олохсуйан олорор. Бэс Дьарааһын
Үс хайыһардаах киһи күөлү ханайар хаба ортотунан тус соҕуруу диэки түһэ турбуттара. ССХУо
ср. халх. ханай ‘иметь важный вид’
II
умсаах диэн курдук
Ханай диэн [көтөр] дьүһүн хоһуйан ааттааһын диир Э.К. Пекарскай. Багдарыын Сүлбэ
Атыыр ханай саҥата тардырҕаан олорор. С. Маисов
Ханайа ханна да барбыта биллибэккэ умсан хаалла. АаНА СТОТ