көр татыгырай
Сөдүөччүйэ …… дьиэтин диэки татыкынайа турбута. В. Гаврильева

көр татыгырай
Микиитэ кыараҕас ыллыгы сиирэ-халты үктээн, охто сыһа-сыһа ийэтин кэнниттэн хааман татыгынайан истэ. Амма Аччыгыйа
Тунал маҥаны бүрүммүт суолунан тиэтэйэ-саарайа татыгынайан истэ. Е. Неймохов

даҕ. Аанньа ахтыллыбат, кимтэн-туохтан эмэ намыһахтык тутуллар, сэнэбилгэ сылдьар. ☉ Уничижительный, выражающий пренебрежение
Маннык сэнэбиллээх сыһыан суох оҥоһулла илигинэ, тустаах каадырдары бэлэмниирбит туох көдьүүстээх-туһалаах буолуой? «Кыым»
[Кини ийэтигэр] үйэтин тухары сууйуллубат мэҥ, бэчээт курдук Татыгыр Настаа диэн сэнэбиллээх ааты иҥэрбиттэр. ФЕВ УТУ

тыаһы үт. туохт. Биир кэм «ти-ти-ти» диэн эрэр курдук бүтэҥи быһыттаҕас, түргэн тыаһы таһаар. ☉ Издавать, производить ритмично повторяющийся глухой стук, тарахтеть, трещать. Тыраахтар титигирээн ааста
□ Кулугур-халыгыр кулугуруур, титигир-татыгыр титигириир, тимир тирэхтээх, мас баалкалаах бардам ойуун баар үһү (тааб.: иистэнэр массыына)

аат., эргэр. Сүөһү тыһыттан түүтүн таһыгар гына тигиллибит, сутуруону кытта кэтиллэр кылгас сотолоох этэрбэс. ☉ Зимние торбаса из коровьих, бычьих или оленьих камусов, шерстью наружу, с короткими голенищами, подбираемыми под сутуруо (меховыми наколенниками)
Татыгыр курдук Тамыйах ыстааннаатылар, Этирик курдук Эмчиирэ этэрбэстээтилэр. Өксөкүлээх Өлөксөй
Эмчиирэм быата сөллүбүтүн чиҥэтэн биэрдим. С. Маисов
Сайын аайы киһи эрэйинэн кэһэн туоруур ото үүнэрэ үһү. Булчут эбээннэр, бу саҥа үөскээбит алаастарынан ааһалларыгар, уучахтарын туйаҕа уонна эмчиирэлэрэ көҕөрөн хаалар эбит. ГКН МҮАа
ср. эвенк. хэмчурэ ‘низкие меховые унты из оленьих камусов’

аат., эргэр.
1. Тирии ис субатын кыһыйарга аналлаах токур тимир, кэдэрээн. ☉ Железный дугообразный скобель (для обработки кожи)
Бөдөҥ тоҥуулаах рашпиль эбэтэр этирик тимир суох буоллаҕына оҥоһуллуохтаах муос ньуурун бытархай тиистээх быһах эрбиинэн ааллахха, оллура-боллура көнүөн сөп. ПСН УТС
2. кэпс. Таҥаһы аалан сууйарга аналлаах, долгун-долгун курдук быһыылаах тимиртэн оҥоһуллубут тэрил. ☉ Стиральная доска
Татыгыр курдук Тамыйах ыстааннаахтар, Этирик курдук Эмчиирэ этэрбэстээхтэр. Өксөкүлээх Өлөксөй
Көрүөххэ сүрүн ньии: тураах атах, Сигэ бордообут ыстаан иитэ, Көтөҕө үүммүт чохоҕор кэтэх, Этириктээх икки илиитэ. Таллан Бүрэ
3. көсп., кэпс. Уустугурдуу (ханнык эмэ дьыаланы); эрэй, кыһалҕа. ☉ Затруднение, осложнение; трудности, сложности
Үгүс-элбэх этиригэ суох, уруккуттан сөбүлүүр идэтинэн үтүмэхситтиэн санаталыыр. Н. Борисов
[Табаары] Алаҕар, Мугудай нэһилиэгин олохтоохторо бэрт эрэйинэн, үгүс этиригинэн Дьокуускайтан көлөнөн тиэйэн аҕалаллара. «ХС»
♦ Этирик түөстээ, иҥиир тараһа- лаа — иҥиир тараһалаа, этирик түөстээ диэн курдук (көр иҥиир)
Үлэ миигин үйэм тухары бу айылаах гынна… Иҥиир тараһалаата, этирик түөстээтэ, кылгас сонноото. Суорун Омоллоон
Бар дьону Этирик түөстээн, иҥиир тараһалаан, Байар-тайар бардам судаарыстыбалар. М. ТимофеевТерёшкин
ср. хак. изрек, алт. эдрек ‘кожемялка’