Якутские буквы:

Якутский → Якутский

эмчиирэ

аат., эргэр. Сүөһү тыһыттан түүтүн таһыгар гына тигиллибит, сутуруону кытта кэтиллэр кылгас сотолоох этэрбэс. Зимние торбаса из коровьих, бычьих или оленьих камусов, шерстью наружу, с короткими голенищами, подбираемыми под сутуруо (меховыми наколенниками)
Татыгыр курдук Тамыйах ыстааннаатылар, Этирик курдук Эмчиирэ этэрбэстээтилэр. Өксөкүлээх Өлөксөй
Эмчиирэм быата сөллүбүтүн чиҥэтэн биэрдим. С. Маисов
Сайын аайы киһи эрэйинэн кэһэн туоруур ото үүнэрэ үһү. Булчут эбээннэр, бу саҥа үөскээбит алаастарынан ааһалларыгар, уучахтарын туйаҕа уонна эмчиирэлэрэ көҕөрөн хаалар эбит. ГКН МҮАа
ср. эвенк. хэмчурэ ‘низкие меховые унты из оленьих камусов’


Еще переводы:

оһообуй

оһообуй (Якутский → Якутский)

даҕ. Мөлтөөбүт-ахсаабыт, улаханнык кырдьыбыт. Ослабевший от старости, состарившийся
Кэлэллэр оһообуй оҕонньоттор, Элбэх эмчиирэ эмээхситтэр, Улуутуйар одун тойонньуттар, Ачыаһырар айыы симэхситтэр. Таллан Бүрэ

тулламай

тулламай (Якутский → Якутский)

  1. аат., эргэр.
  2. Тириини кэмчилээн олус намыһах остоох гына тигиллэр, дьиэҕэ кэтиллэр сайыҥҥы чэпчэки этэрбэс. Летние лёгкие домашние торбаса, которые в целях экономии кожи шьются с очень коротким голенищем
    [Оҕонньор] Тулламайын анньынна, Туран тыас диэки ыстанна. Ф. Софронов
    [Александрдаах Алексей] тулламайдарын …… уһуллулар уонна эдэр уолаттар сыгынньахтаммыт сирдэригэр кэлэн тохтоотулар. Хоро Бүөтүр
    2
    туллай III 2 диэн курдук. Степан Аркадьич илдьирийбит ыстааны, кылгас болтуону, куллукулаах тулламайы кэппит. Л. Толстой (тылб.)
    [Бааһынай] аһылыга куһаҕан, атаҕар сигэ тулламайы кэтэр. И. Тургенев (тылб.)
    Саҥа дьиэҕэ көһөрбүтүгэр, эбэм уһун быалаах тулламайы ылбыта. М. Горькай (тылб.)
    2
    даҕ. суолт. туллай III 1 диэн курдук. [Дьахтар] хатыҥ анныгар олорон тулламай этэрбэһин кэттэ. М. Доҕордуурап
    Андрей Дмитриевич ураҕас тоһоҕоһун булан тайахтанан, тулламай бачыыҥканан мүччү-хаччы үктэнэн испитэ үһү. «Чолбон»
    Сутука олооччу (тулламай, эмчиирэ) көр сутука
    Тулууп сонун устан киэр элитэр, өрүү сутука тулламайын ньылбы тэбэр. ПНО
сутука

сутука (Якутский → Якутский)

аат.
1. Талах эбэтэр саҥа үүммүт үөт дэбигистик хастанар, сымнаҕас хатырыга. Легко отделяемая, мягкая кора тальника или молодой ивы, лыко
Сытыы быһах инчэҕэй талахха халтарыйдаҕын аайы, үрүҥ сутука сыыйыллан аҕабыт ньилбэгиттэн сиргэ түһэрин дьиэ кэргэн бүтүннүү одуулаһан олордубут. А. Сыромятникова
[Мөрүөн] табахтыыр кэмигэр Маайыс чыпчаххай гынар талаҕын сутукатын тииһинэн хастыы-хастыы, айаҕа хам буолбат. Д. Таас
2. Үүнэн турар мас хатырыгын уонна этин икки ардынааҕы сымнаҕас субата (саас баар буолар). Мягкий слой непосредственно под корой лиственничного дерева, луб
От үөрэҕэ мас сутукатын былаан, Олорбута кини [Дьэбдьиэ] үлэлээн-хамнаан. Н. Босиков
Дьон бары ити кэмҥэ титирик сутукатын сииллэрэ. ПИС СТС
Эдэр мас хатырыгын хастыыллара, онтон сутукатын ылаллара. Ю. Чернов (тылб.)
Сутука кур (курдаах) — дьадаҥы, туох да баайа-дуола суох. Очень бедный, нищий (букв. пояс из лыка)
— Дьэ, сутука курдар олус күннээн эрэллэр. Эн улахан, саҥа лааппыгын «Народнай лааппы» диэн ааттаабыттар. Н. Якутскай
Эн буоллар сүөһүҥ сири сапта, итини биир киэһэ уоттаан кэбиһиэхтэрэ. Кинилэргэ суох буолла да, атыттар эмиэ кинилэр курдук сутука курдаах буолуохтарын баҕараллар. А. Сыромятникова
Бэс сутуката — бэс хатырыгын аннынааҕы сымнаҕас субата (урут буһаран тарга, суоракка булкуйан сииллэр этэ). Молодой наружный слой древесины сосны, лежащий непосредственно под корой, заболонь (раньше употреблялась в пищу)
Бэс сутукатын ууга буһаран баран быыкаайык тооромос тары холбуу ытыйан, күнүс биирдэ аһыыллар. Амма Аччыгыйа
Суоракка бэс сутукатын, сайын муспут үөрэ отторун куттахтарына, син үссэммитэ буолан хоноллоро. А. Сыромятникова
Астара баранан, айаҕалыы сатаан саас диэкинэн бэс сутукатын, араас оту-маһы сии сатаатылар. Г. Колесов. Сутука быа — талах сутукатын илитэн, хатаран өрүллүбүт быа. Верёвка из мягкой коры тальника или ивы
[Мөлчөс] кэлгиэлээх туоһун ылан санныгар күүскэ бырахпытыгар сутука быа быстан, туоһа ыһылла түһэр. КНЗ ТС
Сутука быаны атыылаан харчыны мэнээк өлөрүллүөхтээҕэ, онон холкуостаахтар …… липа маһы кэрдэн, сутукатын хастаан, илитэн быа өрөллөрө. Г. Николаева (тылб.). Сутука олооччу (тулламай, эмчиирэ) эргэр. — сутуканан өрөн оҥоһуллубут атах таҥаһа. Плетёная обувь из коры тальника, лапти из лыка
Дьадаҥы мин аҕам күннүктээн Сутука эмчиирэ баайара. Сынньана таарыйа миэхэҕэ Мас аты оҥорор буолара. С. Данилов
Түннүк таһыгар …… илдьи сытыйбыт сутука олооччулаах киһи турара. АМН ҮТӨ
Аҕам эргэ хортууһун хаҥначчы уурунаат, сутука олооччуну анньынаат, ыстанабын. КИ АДББ
ср. чулым. сойҕу ‘лыко’

этирик

этирик (Якутский → Якутский)

аат., эргэр.
1. Тирии ис субатын кыһыйарга аналлаах токур тимир, кэдэрээн. Железный дугообразный скобель (для обработки кожи)
Бөдөҥ тоҥуулаах рашпиль эбэтэр этирик тимир суох буоллаҕына оҥоһуллуохтаах муос ньуурун бытархай тиистээх быһах эрбиинэн ааллахха, оллура-боллура көнүөн сөп. ПСН УТС
2. кэпс. Таҥаһы аалан сууйарга аналлаах, долгун-долгун курдук быһыылаах тимиртэн оҥоһуллубут тэрил. Стиральная доска
Татыгыр курдук Тамыйах ыстааннаахтар, Этирик курдук Эмчиирэ этэрбэстээхтэр. Өксөкүлээх Өлөксөй
Көрүөххэ сүрүн ньии: тураах атах, Сигэ бордообут ыстаан иитэ, Көтөҕө үүммүт чохоҕор кэтэх, Этириктээх икки илиитэ. Таллан Бүрэ
3. көсп., кэпс. Уустугурдуу (ханнык эмэ дьыаланы); эрэй, кыһалҕа. Затруднение, осложнение; трудности, сложности
Үгүс-элбэх этиригэ суох, уруккуттан сөбүлүүр идэтинэн үтүмэхситтиэн санаталыыр. Н. Борисов
[Табаары] Алаҕар, Мугудай нэһилиэгин олохтоохторо бэрт эрэйинэн, үгүс этиригинэн Дьокуускайтан көлөнөн тиэйэн аҕалаллара. «ХС»
Этирик түөстээ, иҥиир тараһа- лаа — иҥиир тараһалаа, этирик түөстээ диэн курдук (көр иҥиир)
Үлэ миигин үйэм тухары бу айылаах гынна… Иҥиир тараһалаата, этирик түөстээтэ, кылгас сонноото. Суорун Омоллоон
Бар дьону Этирик түөстээн, иҥиир тараһалаан, Байар-тайар бардам судаарыстыбалар. М. ТимофеевТерёшкин
ср. хак. изрек, алт. эдрек ‘кожемялка’