Якутские буквы:

Якутский → Русский

таҥнарыы

и д. от таҥнар= предательство, измена; төрөөбүт дойдуну таҥнарыы измена родине.

таҥнар=

1) переворачивать (кверху дном); сваливать (вниз); сыарҕатын таҥнарда он перевернул сани; 2) перен. предавать кого-что-л., изменять кому-чему-л.

Якутский → Якутский

таҥнарыы

таҥнар I диэнтэн хай. аата. Ийэ дойдуну таҥнарыы — киһиэхэ саамай ыар буруй
[Ат сүүрдүүтүгэр] биири өйдөөҥ; талбалары кытта оонньуур буоллубут да, ханнык да албын-түөкэй, таҥнарыы суох буолуохтаах. И. Федосеев
Бырастыы гыныам суоҕа: арай биири эрэ — таҥнарыыны, таҥнарыыны эрэ, сыччах таҥнарыыны эрэ! Л. Попов

иҥнэр-таҥнар

көр иҥнэритаҥнары
Санаатыгар, сирэ күөгэҥнииргэ, куталдьыйарга дылы, хараҕа ирим-дьирим буолуталаата, куула тыа иҥнэр-таҥнар барыталаан көһүннэ. Болот Боотур
Онно-манна иҥнэр-таҥнар үктэнэн, оронугар кэлэн, «тимис» гынан хаалбыта. И. Федосеев
Ыгылыйбыт, буочара быһытталанан, буукубалара иҥнэр-таҥнар барыталаабыттар. В. Яковлев

таҥнар

I
туохт. Дойдугар, дьоҥҥор куһаҕаны оҥорон, өстөөххө көмөлөс, кини диэки буол. Предавать кого-что-л., изменять кому-чему-л. «Батаакап баай өнүгэстэрэ саха норуотун таҥнардылар буолбаат?!» — Абыраамап кыбдьыгыраан саҥарар. Л. Попов
Эһиги Ийэ дойдугутун таҥнарбыт быстах бандьыыттаргыт. Хата, бэйэҕит сэбиэскэй былааска бэриниҥ. С. Никифоров
Ийэ дойдуну таҥнаран биэрии — норуот иннигэр саамай ыар буруйу оҥоруу. ССРС К
II
туохт. Тугу эмэ иҥнэри тутан иһигэр баарын сүөкээ (хол., сыарҕа таһаҕаһын); түҥнэри тут. Перевернув, опорожнить что-л. (напр., свалить сено с саней); опрокинуть, перевернуть что-л. кверху дном
Миитэрэй кыбыытыгар тиийэн, били чохчооһун отун сыыһын таҥнарда. Амма Аччыгыйа
Туркубун таҥнаран хахха гынан Табаларбын хоонньоһон Сыттым хаары бугунан. С. Данилов
ср. бур. таҥгэ ‘падать (валиться) на спину’, др.-тюрк. төҥдэр ‘переворачивать’
III
туохт., кэпс. Үрэх, өрүс аллараа өттүн диэки, сүүрүгү батыһа бар. Идти вниз по течению реки
Ньукулайым үрэҕи өксөйдө, мин таҥнардым. С. Федотов
Ол күнтэн үс хонон баран биир улахан үрэҕи батыһа таҥнаран истим. Тумарча


Еще переводы:

предательство

предательство (Русский → Якутский)

с. таҥнарыы, таҥнаран биэрии.

измена

измена (Русский → Якутский)

ж. 1. (предательство) таҥнарыы, таҥнаран биэрии; 2. (нарушение верности) киһиэхэ иэдэйии, дьахтарга иэдэйии.

неверность

неверность (Русский → Якутский)

ж. 1. (вероломство) бэриниитэ суох быһыы, таҥнарыы; 2. (неправильность, ошибочность) сыыһата, алҕаһа.

толуйулун

толуйулун (Якутский → Якутский)

толуй диэнтэн атын
туһ. Эр киһи, ыал аҕата ойоҕор, оҕолоругар тугунан да толуйуллубат таҥнарыыта ааспат санаа аалыыта буолан, дууһатын тууйан ахан да сылдьаахтыыр. Э. Соколов

күлүлүн

күлүлүн (Якутский → Якутский)

күл I 2 диэнтэн атын
туһ. Эр киһиттэн күлүллүөм эрэ диэн күүппэккэ турбут Яков маннык «таҥнарыыны» тулуйбата. Н. Заболоцкай
Ыл тут ырыаһыт доҕоруҥ Бастакы бөдөҥ айыытын — Үөрэтэр, ааттанар иннигэр, Кини бастыҥ талаһыытын! Баҕар, мөҕүллүүм, күлүллүүм, Көлүөнэм аатын көмүскүүм. Дьуон Дьаҥылы

далаһа

далаһа (Якутский → Якутский)

I
аат.
1. Ууга (күөлгэ, үрэххэ) киирэргэ үктэл гынар мас (хол., уу баһарга). Мостки у берега водоема, с которых черпают воду
Саатыыр далаһанан киирэн ыаҕаһыгар уу сомсоору төҥкөйөр. Н. Якутскай
Уу баһалларыгар далаһаларыгар иккиэн сэргэстэһэн киирэллэр. И. Гоголев
Мин эрдэ туран уу баһар күөлбэр киирэн далаһа тумсугар сууннум. «ХС»
Ууну (чалбаҕы, кыра үрэҕи), бадарааннаах сири, аппаны туоруурга анаан хаптаһынтан эбэтэр бэрэбинэттэн оҥоһуллубут үктэл мас. Настил из бревен или досок для перехода через лужу, ручей, болото, овраг, гать
Сыыры таҥнары дэллэрийэн түһэн, аппаны туоруур мас далаһанан сүүрдүм. Софр. Данилов
[Мойот] уҥуор туоруур маннааҕы далаһаны уу ылан барбытын көрдө. Т. Сметанин
2. Тутууга, өрөмүөҥҥэ туттуллар дьиэ эркинин тула тутуллар хаптаһынтан, тимиртэн оҥоһуллубут үктэл. Леса (строительные).
3. көсп. Төрүөт. Причина, повод, основание
Куттал, буруй төрүөтэ - Таҥнарыы далаһата. С. Данилов
Улахан далаһа уурбут тириэньэринэн Александр Куприяновы ааттыыр. «Кыым»
II
аат., харыс т. Ат көлө. Верховая лошадь
[Хотой] балаҕан муннугар дьөлө түһэн олорон кыра быраат тардыстар далаһатын сиэтэ. Д. Апросимов. Далаһабын хаптаран ааһыахпын манна утуйарым сөп буолуо дуо? СТС
Далаһаҕар тардыс харыс т. - аккын миин. Садиться на своего коня (букв. тянуться к своим мосткам).
Далаһа быһыт түөлбэ. - балык быһытын арааһа. Один из видов рыболовных заграждений.

переодевается

переодевается (Русский → Якутский)

гл
атын таҥаһы таҥнар

двурушничать

двурушничать (Русский → Якутский)

несов. икки сирэй буол, таҥнар.

одежда

одежда (Русский → Якутский)

сущ
(мн. ч. нет)
таҥнар таҥас

таҥнарааччы

таҥнарааччы (Якутский → Русский)

и. д. л. от таҥнар = предатель, изменник; дойдуну таҥнарааччы изменник родины.