несов., исторгнуть сов. что 1. (извергнуть) өрө уһуур, өрө ыһантаһаар; вулкан исторг лаву вулкан лаваны өрө уһуур-да; 2. перен. (вызвать) таһаар, таһаартар; исторгнуть слёзы хараҕын уутун таһаар.

көр иһирэх
Василий Готовцев туһунан истиҥ, иһиринньэҥ тыл этиллэр. «ХС». Урут биһиги сурунаалбытыгар Н. Неустроев туһунан тэттик гынан баран, бэрт истиҥ, иһиринньэҥ тыллаах-өстөөх ахтыыны таһаартаран турар. «Кыым»

туохт., кэпс. Хаһыат кэрэспэдьиэнинэн үлэлээ. ☉ Работать корреспондентом газеты
«Кыымҥа» кэрэспэдьиэннээн, ыстатыйа бөҕөнү таһаартарар, өссө хоһоон суруйар», — диэн бииргэ үөрэнэр киһим этэн турардааҕа. СДТА

туохт. Хаартынан таһаартаран, туох эмэ биллибэти, тугуҥ эмэ төһө табыллыаҕын таайтаран көр. ☉ Узнавать будущее или прошлое у гадалки, ворожеи
Биирдэ биир дьахтар сэрэбиэйдэппитэ. ТТ

аһат диэнтэн дьаһ
туһ. Чэ, оонньоохтоотун, оҕобун мөхпөтэппэт буол, кини оонньуур доҕотторун аһаттарар буол. А. Софронов
[Чоочо сүөһүтүн] саас эрдэ дьиэтин таһыгар көһөрөн таһаартаран аһаттаран эрдэҕинэ, Түтүүлүк диэн, Айан үрэҕэ диэн сирдэргэ баһа биллибэт элбэх оттор тураллара. МНН

аат. Тугу эмэ хааччахтааһын. ☉ Запрет, запрещение чего-л.
Куска оччолорго бобуу суоҕа. «ХС»
Биһиэхэ бобуу, хааччахтааһын туһалааҕа өтө көстөр. П. Аввакумов
Кэнники кинээскэ этэн бобуу таһаартарбыт этэ. Н. Заболоцкай

киксэр диэнтэн төхт
көрүҥ. Бу эһигини баай уолаттара киксэртээн, алдьархайы таһаартаран эрэллэр. Амма Аччыгыйа
«Муос тиис! Таас тиис!» Киксэртээн, Оҕолор чаҕаараллара. И. Гоголев
Дьаһабыллар тиэтэйэллэр, өтөр-өтөр аттарын киксэртээн биэрэллэр. Н. Лугинов

туохт. Тугу эмэ аанньа кыайбакка сыс-сос. ☉ Тащить, волочить что-л. (по земле) еле-еле, с трудом
Бабыгыраһа түһэн баран киирэн, соһоҕостоон таһаартара, илиитэ тостон салыбыраан хаалбыт. Эрилик Эристиин. Холуочук уолаттар Мамай оҕонньору соһоҕостуу турдулар. Уот ч.

кыйахан диэнтэн хай
аата. Биһиэхэ даҕаны үлэһиттэр кыйаханыылара, салалтаны быстах-остох саҥараллара баар. В. Яковлев
Мин санаабар, ааптар олус бэйэтин кыйаханыыта төһөтүн да иһин сабырыйбыт, онон быһыыны-майгыны маассабай өттүттэн уонна дьиҥ-чахчы утумнаахтык быһаарсар кыаҕын былдьаппыт. В. Ленин (тылб.)
Ол эрээри мин кыйаханыым сотору ааһара: мин айаннаан, тоҥон, аччыктаан кэлбитин көрөн туран, мин кинини кырдьыгын таһаартара сатыырбыттан бэйэм кыбыстарым. Ч. Айтматов (тылб.)

1. суулаа диэнтэн дьаһ. туһ. [Суорҕаны] суулаах кумааҕыга Суулата соруммакка …… Хаҥас хонноҕор Кыбына охсоот, …… Таҥхалыйа турбута. С. Васильев
   Кыра эписиэр биир саллааты ыҥыран ылан, Зоя таҥаһын хомуйтаран, кумааҕыга суулатан баран, ханна эрэ таһырдьа таһаартарда. Н. Габышев
2. көсп. Күрэхтэһэн кимиэхэ эмэ хоттор. ☉ Потерпеть поражение в состязании
   [Атыыһыт үлэһитэ] киһи эрэ буоллар курдаһан тустууга чиэппэр күүстээххэ түбэһэн, өтүү быалыы суулаппыт. Нэртэ