1) проточный, текучий; сүүрүктээх уу проточная вода; 2) имеющий быстрое течение, с быстрым течением, быстрый; сүүрүктээх үрэх быстрая речка.

даҕ. Сүүрүктээх, хайа эмэ диэки сүүрэн түһэр. ☉ Текучий, не стоячий (о воде, водоёме)
Хайалар быыстарынааҕы аппаларынан үрэххэ сүүрдэр үрүйэлэр ууларын тыастара чылыгырайан иһиллэр. Г. Колесов
Өрүс, үрэх тахсар күөлүн сүүрдэр уулаах диэн ааттыыллар. МНА ФГ
♦ Бүргэс сүүрдэр көр бүргэс
Холобур, маннык билгэлэр баар буолаллар: таҥха иһиллиир, бүргэс сүүрдэр, этэрбэс хаамтарар, кут кутар, таас тардар, уу тоҥорор диэн. А. Софронов

даҕ.
1. Сүүрдэр, сүүрүгүрэр, биир сиргэ турбат. ☉ Проточный, текучий, не стоячий
Уолгутун буоллаҕына ый отут хонугун тухары сүүрүктээх ууга оҕустарыҥ, үөн-көйүүр этин-хаанын быртаҕын-былаҕайын эмнин. Саха фольк. Онтон Лоҥкуудаҕа буоллаҕына манан холоотоххо — байҕал, сүүрүктээх уунан сыл аайы сайҕана туруо. М. Доҕордуурап
Сырылас куйааска, Сүүрүктээх үрэххэ Сайылыктан өрүү Сырсабыт сөтүөлүү. П. Дмитриев
2. Уутун түргэнник сүүрдэр, түргэнник сүүрүгүрэр. ☉ Имеющий быстрое течение, с быстрым течением. Альпа хайаларын тэллэхтэринэн кыракый гынан баран, түргэн сүүрүктээх таас үрэх устар. С. Тарасов. Анныбар холуон сүүрүктээх өрүс будулуйа устар. П. Аввакумов
Көрөбүн таас хайа уһугар Күн саҥа күөрэйэн эрэрин, Өлүөнэм сүүрүктээх уутугар Илиҥҥи сардаҥа түһэрин. И. Эртюков

сов. что 1. сиэ, тэһэ сиэ; моль проточила одежду таҥаһы көйүүр тэһэ сиэбит; 2. (о текучей воде) дьөлө оҕус, тэһэ оҕус; 3. тех. (на токарном станке) тэстэр, үүттэт, хастар.

II сов. 1. (покрыться чем-л. текучим) бүрүлүн; 2. (покрыться отёками) бүтэй, бүтэ ис; уойан хаал; глаза заплыли харахтара бүтэйбиттэр; у него заплывшее лицо уойан хаалбыт сирэйдээх.