темп; темпы; социализм сайдыытын тэтимэ темпы развития социализма.

туохт. Тэтимирэн, үгэннээн ис (хол., үлэ). ☉ Находиться в разгаре, набирать темп (напр., о работе). Хомуур үлэтэ күргүөмнээн турара

сов. что 1. (сделать более частым) хойуннар, чаастатыт; он участил свой посе- щёния кини бэйэтнн сылдьарын ордук чааста-тытта; 2. (ускорить) түргэтэт, субулсут; участить темп игры оонньуу тэтимин түргзтэт.

ускоренный; идущий в быстром темпе; тэтимнээх үлэ спорая работа.

туохт., кэпс. Босхо кэриэтэ буол (туох эмэ туттарыыҥ, кэлгиэҥ холкутаан, чэпчээн, иллэҥсийэн уо. д. а.). ☉ Становиться более свободным (напр., оторвавшись от закрепления, освободившись от нагрузки или набрав темп в движении и т. д.). Көмөлөһөөччү кэллэр, арыый босхотуйуом этэ

аат. Тугу эмэ оҥоруу, ханнык эмэ дьыаланы, сорудаҕы толоруу төһө түргэнэ, тэтимэ. ☉ Степень быстроты в осуществлении чего-л., в исполнении какого-л. дела, темп
Бу тиэмпэҕинэн буоллаҕына, сынньалаҥа суох үлэлииһигин. М. Доҕордуурап
Күргүөмнээх туттуутун тиэмпэтэ Күлүмнүүр чаҕылҕан кэриэтэ. В. Башарин

с. үүнүү, улаатыы, күүһүрүү; нарастание темпа в работе үлэ тэтимин улаатыыта.

пирографит (үрдүк даманы темпе-ратураҕа көөрөттүбэт бөҕө туруктаах графит.)

туохт. Туохтан эмэ төрүөттэнэн (хол., ыа л дьан, кырд ьан) урукку тэтимҥин сүтэр, нэс буол. ☉ Стать вялым, неповоротливым, утратить былую силу, снизить темп деятельности по какой-л. причине (напр., из-за болезни, старости)
Витя …… олус нэһиргээбит, күөх оттон төбөтүн өрө ылбат буолбут аты үүрэн биэрдэ. Н. Заболоцкай. Бастаан улгум соҕустук баран иһэн, оҕус өчөһөр, нэһиргиир, сүгүн хаампат буолла. И. Готовцев

туохт. Түргэнник оҥоһулун, сыыдам тэтимнэн (ханнык эмэ үлэ туһунан этэргэ). ☉ Быстро завершаться, иметь высокий темп (о какой-л. работе)
[Миитэрээс] кэлбититтэн кыыс кыбыһынна быһыылаах, отун мунньара сууххамсыйда. Н. Түгүнүүрэп
Суолаттан иҥнэн бэрэбиэстэнии, күнү ыытыы уурайбыта. Үлэ-хамнас эбии сууххамсыйбыта. АИА КХО