Якутские буквы:

Якутский → Русский

тиэрбэс

кольцо; быыс тиэрбэһэ кольца занавески; күлүүс тиэрбэһэ кольцо для ключей; үүн тиэрбэһэ железное кольцо удил; үүн тиэрбэһин курдук харахтаах фольк. с глазами, подобными кольцу удил тиэрбэс куйах кольчуга.

Якутский → Якутский

тиэрбэс

аат.
1. Туох эмэ кытаанах синньигэс матырыйаалтан иэҕэн оҥоһуллубут төгүрүк. Предмет из твёрдого материала в форме окружности, обода, кольцо
Биир эр бэрдэ үйэтин тухары биир тиэрбэскэ хамначчытынан сылдьар үһү (тааб.: оҕус чурумчута). Омуһах аанын тиэрбэһиттэн тардан арыйтым, арай түгэххэ уонча куһу кытта икки хаас нанайа сыталлар. С. Маисов
Оонньооччулар тиэрбэһи маска кэтэрдэр сыаллаахтар. ОСБОо
2. Үүт күрүө көрүҥэ: сылгыны, сүөһүнү быстах кэмҥэ хаайан мэччитэр кыараҕас хаарчах. Огороженное место, загон для временного содержания скота, разновидность изгороди
[Оҕуһу] илдьэн тиэрбэскэ ыытан кэбистэххэ сөп буолсу. Суорун Омоллоон
Ата көп оттоох тиэрбэскэ мэччийэ сылдьара. Н. Якутскай
[Кулун] Киэҥ, төгүрүк тиэрбэс хаарчах Күөх нуолур отун тордурҕатар. М. Тимофеев
3. биол. Маһы эрбээтэххэ көстөн кэлэр, сааһын көрдөрөр ии курдук төгүрүктэрэ. Годичные слои деревьев
Мас тиэрбэстэрин икки ардыларынааҕы быыстара үчүгэйдик көстөр. КВА Б
Синньигэс тиэрбэстэр кураан сайын сиик аҕыйаабытын туоһулууллар. КВА Б
4. түөлбэ. Туһах. Силок из конских волос, петля. Эһэм куобахха тиэрбэс ииппит
Тиил тиэрбэстээх <түнэ кур> көр тиил
Үс салаа тиил тиэрбэстээх түнэ курун сүөрэн ылан көхөҕө иилбитэ. Далан. Тиэрбэс куйах эргэр. — былыр сэриилэһэргэ кэтиллэр тимир тиэрбэстэринэн туттарыллан оҥоһуллубут, ырбаахы курдук кэтиллэр куйах. Старинный воинский доспех в виде рубашки из металлических колец, кольчуга
Тиэрбэс иилэҕэс куйах. БСИ ЛНКИСО-1994
Тиэрбэс куйаҕы намылыччы иилинэн кэбиһэллэрэ үһү. НСА ПШЯП. Тиэрбэс харах фольк. — төгүрүччү көрбүт, төп-төгүрүгүнэн арылыччы көрбүт харах. Круглые, широко открытые глаза (букв. глаза-ко ´льца)
[Атым] Чэй эрэ, Тиэрбэс харах, көрөн дьэргэй. Саха нар. ыр. III
Сэмэн Сэмэнэбис хап-хара тиэрбэс хараҕар кыымнар кылбачыһаллар. Л. Попов
Кыһыл көмүс таҥастаах киһи Алтан тиэрбэс хараҕынан [көрөн олорор эбит]. ТТИГ КХКК. Тиэрбэстээх чиэрбэлэр биол. — биһилэхтии курдааһыннардаах уһун синньигэс, бөкүнүк эттээх ардах чиэрбэлэрэ. Кольчатые дождевые черви
Тиэрбэстээх чиэрбэлэр эттэрэ үгүс ахсааннаах тиһиликтэртэн таҥыллыбыт. ББЕ З. Үүн тиэрбэһин курдук харахтаах фольк. — төгүрүк харахтаах, төгүрүччү көрбүт харахтаах. С круглыми, широко открытыми глазами (букв. с глазами, подобными кольцу удил)
[Ньургун Боотур] эрэдэһиннээх үүн тиэрбэһин курдук эрилкэй харахтаах эбит. Ньургун Боотур
[Бухатыыр] Эрэдэһиннээх үүн тиэрбэһин курдук Эрилкэй харахтардаах эбит. С. Васильев
[Манчаары] эрэһэлээбит үүн тиэрбэһин курдук хапхаранан көрбүт харахтаах. МНН
ср. алт. теербек ‘кольца, которые опоясывают колотушку шаманского бубна’, тув. дээрбэк ‘круг’


Еще переводы:

кольчатый

кольчатый (Русский → Якутский)

прил. тиэрбэс, тиэрбэстии; кольчатая цепочка тиэрбэс сыап.

обод

обод (Русский → Якутский)

м. ии, көлөһө, тиэрбэс.

кольца

кольца (Русский → Якутский)

сущ
(ед. ч. нет)
быаҕа ыйаммыт икки тиэрбэс

гайка

гайка (Русский → Якутский)

сущ
гайка (ис өттүгэр сурууктаах, тас өттө кырыылаах тиэрбэс)

буртик

буртик (Русский → Якутский)

бүүрүк (силииндирдии быһыылаах дэтээл, холобур, баал, кэтэрдии тиэрбэс курдук сонооһуна.)

строп

строп (Русский → Якутский)

строп тиэрбэс (дэгиэҕэ (крюк), оскуобаҕа (скоба) эбэтэр туорайга (траверса) курууһу иилэргэ аналлаах тимир сыаптан оҥоһуллубут эбэтэр ханааттан хатыллыбыт тиэрбэс.)

кольцо

кольцо (Русский → Якутский)

с. 1. тиэрбэс; кольцо для ключей күлүүс тылын тиэрбэһэ; 2. (украшение) биһилэх (на пальцах); уст. кылдьыы (на шее); 3. (в стволе дерева) саас; 4. (что-л. похожее на круг) тиэрбэс, төгүрүк; пускать дым кольцами (табах) буруотун тиэрбэс курдук үрэн таһаар.

шкив

шкив (Русский → Якутский)

искиип (бүтэһигэ суох (бесконечный) а. э. тиэрбэс курунан эргитиллэр, иитин тас өттүнэн суолах-таах эбэтэр тыҥырахтардаах көлөһө.)

тииҥнэй

тииҥнэй (Якутский → Якутский)

даҕ., поэз. Тыаһы-ууһу истимтиэ, сэргэх. Чуткий, имеющий острый слух
Тииҥнэй кулгаах, истэн сэгэй, Тиэрбэс харах, көрөн төгүрүт! [Атым барахсан]. Саха нар. ыр. III
Көлүйээхтиир көлөкөйүөм! Тиэрбэс хараххын төгүрүтэн, Тииҥнэй кулгааххын чөрөтөн истэн-көрөн иһит эрэ! Е. Иванова

эриллимэхтээ

эриллимэхтээ (Якутский → Якутский)

эрилин I диэнтэн тиэт
көрүҥ. Табах буруота киһи айаҕыттан тахсан эриллимэхтээн барда. Н. Босиков
Кини араас уустук дьыалаларга эриллимэхтээбит ахан киһи буоллаҕа. П. Аввакумов
Уу талаана тиэрбэс-тиэрбэс тараанньыктанан эриллимэхтээн, тула тарҕанан, устунан уостан, сүтэн хаалар. И. Сосин