тойтой диэнтэн көстө түһүү. Токуччу тоҥон кутааҕа иттээри тэпсэҥэлии турбут, онтон уҥан тойтос гынан хаалбыт. «ХС»

туохт. Токуччу тутун, кумуччу тутун. ☉ Скрючиться
Бу суостаах-суодаллаах түүҥҥэ сорох саһыллар уйаларыттан тахсыбакка муннугу булан курчулла сыттылар. И. Никифоров

сыһ. Токуччу, токуруйар, бүк барар курдук. ☉ Так, чтобы согнулось; согнувшись
Тойон кыыл түүтүн сахсатан кэбиһэн баран, моонньун быкыччы туттан, өр хамсаабакка олорбута. В. Яковлев

дьүһ. туохт. Атахтаргын киэҥник ахчаччы тэбэн баран, тобуктаргын токуччу тутун. ☉ Широко расставлять, раздвигать слегка согнутые ноги
Баҕаҕа дылы бахчайбыт буутугар бэйбириэт ыстааннаах буолбут буола-буола. Эрилик Эристиин
Бу баҕа, бахчайа уойбутун! Ф. Софронов

дьүһ. туохт. Кыпсыгыр атахтаргын токуччу туттан иэҕэҥнээн бытааннык хаамп. ☉ Медленно ходить, передвигаться, слегка покачиваясь на полусогнутых, плотно прижатых в коленях ногах. Оҕонньор отуутун иһиттэн кыадьайан тахсан суолу одуулуу турда

туохт.
1. Инниҥ диэки токуччу түс, токуччу тутун (киһини, кыылы этэргэ); инниҥ диэки умса түһэн тур (хол., күөл хомуһун этэргэ). ☉ Нагибаться, наклоняться вперёд
Баабыскаһыт эмээхсин эмиэ утуйан тоҥхойон барда. ПЭК ОНЛЯ III
Тоҥмут тороххой хомустар Тоҥхойо суугунастылар. Баал Хабырыыс
Тоҕус киһи тоҥхойон туран, Кыайан олуйбат суон модун олуурдаах. А-ИМН ОЫЭБЫ
2. Дорооболоһон, сүгүрүйэн, үҥэн-сүктэн төбөҕүн умса нөрүт; бүтүн бэйэҕинэн нөрүй. ☉ Кланяться, здороваясь, выражая почтение (головой, всем корпусом); преклонить голову, колени
Соҕотох эйиэхэ Тобуктаан тоҥхойобун, Сөһүргэстээн ньүрүйэбин. А. Софронов
Кыратык оонньоон тоҥхойон, Уруккулуу эҕэрдэ биэрдэ. С. Васильев
Күтэр Уйбаан үҥэн-сүктэн тоҥхойон сытта. Н. Заболоцкай
ср. алт. тоҥкай, хак. тонъхай ‘встать на четвереньки и склонить голову; нагнуться’, монг. тонгойх ‘наклоняться; наклонять голову’

сыһ. Тобуктаргын токуччу соҕус тутан, чохчойбут курдук туттан. ☉ Сгибая колени, чуть приседая (держаться)
Вася накыччы тутунна, буоһаны тарта. Н. Габышев
Пётр Миро нов (Уот Уһутаакы) соруйан, өссө кыччыы сатаан накыччы туттара уобараһы саркастическай оҥорор. П. Чуукаар
[Синиэллээх үрдүк дьахтар] бэйэтин олус улаханыттан кыбыстыбыт курдук, накыччы тутунна да, биһигини кулгаахпыт эминньэҕинэн буолла. ЛБС

сыһ. Бүк түһэн, токуччу туттан, умса соҕус туттан. ☉ Сгорбившись, ссутулившись
Илья Васильевич төттөрү ыстанна, сэлээппэтин устан, нүксүччү туттан, талаҕы барчалаата. Н. Габышев
Даайыс субу нүксүччү т у ттан, киирэн кэллэ. А. Сыромятникова
Бэл, Бастыыр Байбал курдук бардамсыйбыт киһи көхсө нүксүччү түспүт. В. Гаврильева

дьүһ. туохт. Атаххын токуччу туттан бытааннык хаамп. ☉ Двигаться медленно, слегка подгибая ноги
Ньирэй бэрт сотору уп-уһун, сипсинньигэс атахтарыгар туран хааман такыҥнаабыта. Далан
Чуордаах Уйбаан куска үөмэн эрэрдии хааман такыҥнаан, кэннин субу-субу эргиллэн көрө-көрө, өрүс диэкиттэн, Киэнтээсэп дьиэтин таһынан ааста. Г. Попов
Трофим налыс гына түстэ: өһөспөккө Давыдовы кытта кэккэлэһэ хааман такыҥнаата. М. Шолохов (тылб.)

сыһ. Токуччу, тоҥхоччу. ☉ Так, чтобы согнуло, сгорбило (от старости — о человеке)
[Оҕонньор] таҥхаччы туттан, дайаччы дайбаан, тиэрэҥэлии турда. Болот Боотур
Дьукаахтарбыт бэйэлэрин курдук таҥхаччы кырдьан эрэр аҥаар муостаах соҕотох кытарах ынахтаахтара. И. Никифоров
Сороҕу кырдьыы аас хаара Таҥхаччы баттаан, сорсуйдаҕа. «ХС»