прил. толь; толевая крыша толь кырыыса.

аат.
1. Тириини тиирэн оҥоһуллубут уйуктаах булт оҥочото. ☉ Обтянутая кожей промысловая лодка, байдарка
Мантан байдаарканан устарга бэлэмнэнэн биһиги [Толь этэрээтин дьоно] ыттарбыт тобохторун өлөртөөбүппүт. П. Филиппов
2. спорт. Төбө уонна кутурук өттүнэн сабыылаах уһун ньолбуһах чэпчэки тыы. ☉ Узкая и легкая лодка, байдарка
Байдаарканан уста оонньуур Баһаам элбэх эдэр ыччат «Партизанскай» ырыаларын Баҕабын хана истиэҕим. Күннүк Уурастыырап

аат. Туох эмэ үөрүүнү, ситиһиини ас-үөл тэрийэн бэлиэтээһин. ☉ З ас толь е (по какому-л. знаменательному поводу)
Сайылык малааһына. Оҕо малааһына.  Абыычайы батыһан, Алаадьылаан, кус буһаран, Үлэ бүппүт малааһынын Үөрэ-көтө атаардылар. Күннүк Уурастыырап. Саха бастыҥ малааһына — Саргы-дьаа лы ы һыах күнэ Сайылыктаах алааһынан Сайа тыынан бүгүн үүннэ. Р. Баҕатаайыскай. «Саҥа дьиэ малааһынын арыылаах са ламааты сиэҥ», — диэтэ дьон аһыырын көрө олорон Дьулустаан Адамов. Н. Б осиков
ср. монг. мялаах ‘угощать, дарить что-л. за обновку; устроить угощение по случаю обновки; угощать по случаю ч его-л.’

аат.
1. Халыҥ хаптаһын. ☉ Плаха (толстая доска). Бэс былаахы. Тиит былаахы
□ Кубалаах бөһүөлэгиттэн тутуу матырыйааллара — хаптаһын, буруус мастар, былаахылар, кирпииччэ, тоһоҕо, иэччэх, аан тутаахтара, кырааска, толь эҥин араас тиэллэн кэлэн истилэр. В. Протодьяконов
[Харытыан] сүгэ ылан, муостаны олуйбутугар, остуол сирэйин саҕа гына бииргэ ыпсарыллыбыт былаахылар түөрүллэн таҕыстылар. Л. Попов. Бырысыаптаах тыраахтар тыырыллыбыт былаахылары сотору-сотору тиэйэн аҕалан өрөһөлүү кыстыыр. А. Федоров
2. эргэр. Былыр палач киһи төбөтүн быһа охсоругар анаан оҥоһуллубут суон мас кэрчигэ. ☉ Плаха (деревянная колода для казни)
Ыраахтааҕыта саллааттарыгар: «Баһын былаахыга ууруҥ!» — диэбит. Саха фольк. Тоҕус палач уолаттар! Чурум-Чурумчукуну, Былаахыттан быыһанан, быччалдьыйа турбутун, Чочоҥнуурун тохтотуҥ! Эллэй
[Ыраахтааҕы Суут Балаахырга:] Эн ол-бу буруйуҥ-айыыҥ элбээн эрэр. Итини барытын мунньан муунталаан баскын былаахыга уурдарыам. ҮҮА