топить, затапливать (печь); разводить огонь; уоту отун = развести огонь; оһоҕу отун = топить печь; маһынан отун = топить дровами.

побуд. от тимир = погружать во что-л.; топить в чём-л.

1) оттаивать, растаивать (снег, лёд); 2) топить, растапливать; вытапливать (масло, жир); 3) плавить, расплавлять (металл).

I сов. 1. что отгон кэбис, отун; затопить печь оһоҕу отун; 2. (начать топить) оттун, оттууну саҕалаа; в этом году затопили рано быйыл эрдэ оттуннубут.

трухлявый, гнилой || труха; гнилушка; эмэх мас гнилое дерево; эмэҕи отун = топить трухлявыми дровами; эмэх маһы эргитэ тарпыкка дылы погов. всё равно, что перевернуть гнилое дерево (говорится, когда кто-л. хочет заставить работать дряхлых стариков).

лётом; всё лето; биһиги сайыннары оттунабыт мы топим (печь) и лётом.

аат., эргэр. Былыр сахаларга: киһи өллөҕүнэ ойуур саҕатыгар уот оттон, кэрэх ыйаан, онно өлөрбүт сүөһүлэрин буһаран сиир хоолдьуга эттэрэ. ☉ В старину у якутов: поминальное блюдо – мясо, сваренное на ритуальном костре, разведённом на опушке леса
Бу кыыс туох буолла, аны ойуун түлэһэтин сиэһэ бараары гынна дуу? Болот Боотур
Обот Хобочой удаҕан Дүҥүр аҥаара дүҥүрүн Дүүгүнэччи тыаһатан, Түлэһэ уотунан түҥкүнэттэ, Таҥнары халарыктыы сырытта. П. Ядрихинскай
ср. хак., телеут. дүл, түл, түли ‘варить (мясо)’, монг. түлэх ‘топить (печь); жечь, обжечь’

верхняя часть, верхняя сторона, поверхность чего-л.; дьиэ үрдэ потолок; уу үрдэ поверхность воды, водная гладь; хайа үрдэ верхушка, вершина горы; тиит үрдэ верхушка дерева; үүт үрдэ сливки; айах үрдэ верх кумыса, налитого в чорон до краёв; айах үрдүн охтор = первым отпивать из кругового чорона (преподносится самому уважаемому или старшему из собравшихся); үрүт өттүттэн ыл бери сверху (с верхней части); муус үрдүнэн а) на замёрзшем водоёме (напр. рыбачить, косить прибрежную траву); б) по поверхности водоёма (идти, ехать куда-л.); сыарҕа үрдүттэн отун = топить с воза (т. е. сжигать то, что привезёшь, т. к. не запас топлива на зиму); сылгыта сылгы үрдүнэн барбыт , ынаҕа ынах үрдүнэн барбыт фольк. кобылы его через кобыл пошли, коровы его через коров пошли (т. е. скот его сильно расплодился).

туохт.
1. Туох эмэ суоһугар (суоһунан) сылыт. ☉ Греть, отогреть, согреть
Микиитэ уот кытыытыгар сыгынньах иһин ититэ олорор. Амма Аччыгыйа
Куобаҕа сып-сылаас буолан биэрдэ. Ону көтөҕөн олорон быттыгархонноҕор илиитин, муннун, уоһун дэлби ититтэ. Суорун Омоллоон
Хоско киирэн аа-дьуо сыгынньахтанна, тахсан билиитэҕэ бөҕүөрбүт тарбахтарын ититтэ. Софр. Данилов
Уот иннигэр сиһин ититэн туран, алтан хамсатынан табах тарта. Күндэ
△ Итиини тутар гын. ☉ Защищать от холода, утеплить. Хаарынан хайан дьиэтин ититтэ
2. көсп. Истиҥ иэйиини үөскэт. ☉ Вызвать у кого-л. радостно-нежное чувство
Эн эмиэ көһүннүҥ аанньаллыы, Сойбут сүрэхпин ититэн. Дьуон Дьаҥылы
Ол эрээри кинилэри доҕордоһуу уонна үтүө санаа чувствота ититэр. И. Данилов
Доҕор кыыс умнубатах тапталын мүөтэ Туоххаһыйбыт сүрэхпин ититтэ. Т. Сметанин
♦ Халлааны ититэн тахсаллар - кураанахха, туһата суох оттон тахсаллар. ☉ Топить (печку) много и впустую (без пользы)
Биһиги кыһыҥҥы ыйдарга биирдии сыарҕаттан итэҕэһэ суох куруҥах тиит маһы оттон хонор буоларбыт. Ол курдук уһун кыһыны быһа халлааны ититэн тахсарбыт. Суорун Омоллоон

туохт. Оһоххо эбэтэр таһырдьа (сиргэ) маһынан, чоҕунан уот умат. ☉ Топить, затапливать печь; разводить костёр
Хара тыа киил маһын кэрдэммин, Эбэтэр Хаҥалас таас чоҕун Оһохпор толору симэммин Алгыстаах аал уоппун оттобун. Күннүк Уурастыырап
Ол иһин мин баҕарабын Аал уоттары оттуохпун: Кэнэн сахалыы ырыабын Кэрэтик түмүктүөхпүн. С. Данилов. Ыксал бөҕөнөн бэҕэһээ киэһэ бэлэмнээбит маһынан оһоҕун отунна. НТП СОоЭС
♦ Аал уоту отун — туспа ыал, хаһаайыстыба буол диэн алҕаан этэр тыл. ☉ Заведи отдельное хозяйство, дом, семью (благопожелание)
[Ньукулай:] Аны кэлэн Аал уоту оттон, Алаһа дьиэни тэринэн Аҕа баһын тосту олорорбуттан Адьас аастым. А. Софронов
Ыалларын кытта ыксалаһан, Дьоннорун кытта доҕордоһон, Иэримэ дьиэни Аал уоту оттон, Иитэр сүөһүнү күрүөлээн, Төрөтөр оҕону төлкөлөөн, Үгүс үтүө хонуктар Үөрэ-көтө ааспыттар. Нор. ырыаһ.