Якутские буквы:

Русский → Якутский

торжествовать

несов. 1. над кем-чем и без доп. (одерживать победу) өрөгөйдеө, кыай--хот; 2. что и без доп. (радоваться) өрөгөйдеө, үөр-көт.


Еще переводы:

өрөгөйдөө=

өрөгөйдөө= (Якутский → Русский)

торжествовать победу, иметь большую удачу, успех.

торжествующий

торжествующий (Русский → Якутский)

  1. прич. от торжествовать; 2. прил. (выражающий ликование) өрөгөйдеө-бүт, үөрбүт-көппүт.
өрөгөйдөө

өрөгөйдөө (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Кыайыылаах-хотуулаах, соргулаах буол, үөр-көт, кыай-хот. Торжествовать, праздновать победу
Тойон убайбын Туора улуус торҕотторо Чокуйан умсардылар быһыылаах, Өлөрөн өрөгөйдөөтүлэр быһыылаах. П. Ядрихинскай
2. көсп. Муҥутаан сайын, улаат, күүһүр. Достигнуть наивысшей точки развития, быть в апогее
Өрөбөлүүссүйэ өрөгөйдөөн сайдыбыт күнүгэр кини [Райнис] «Буурҕа ыһыыта» диэн хоһооннорун кинигэтэ бэчээттэнэн тахсыбыта. Софр. Данилов
Сүүрбэччэ сыллааҕыта, кини айар талаана саамай өрөгөйдөөн тобуллубут кэмигэр, төрөөбүтэ ол кэтэһии. Н. Лугинов

тутум

тутум (Якутский → Якутский)

аат.
1. Сахаҕа уста кээмэйэ: киһи сутуруктуу туппут ытыһын кэтитэ. Якутская мера длины: расстояние, равное высоте кулака. Биир тутум
Толооҥҥо тутум саҕа дохсун бөҕө баар үһү (тааб.: дулҕа)
— Ылыҥ тэҥнэһиҥ, пахай, бүтүн биир тутумунан намыһаххын. Э. Соколов
Маннык эмис тайаҕы мин сааспар көрө илигим, биир тутум тастаах этэ. И. Бочкарёв
Быа көттөҕүнэ бэйэтиттэн тутум үрдүгү таарыйбакка ааһара. А. Данилов
2. Киһи сутуругун кыаҕар батаран бобо тутара. Маленькая связка чего-л. (напр., сена), умещающаяся в кулаке, пучок. Биир тутум луугу хомуйдум
Ийэлэрэ бу сайын эмиэ [ытырыык оту] үргээн тутум гына баайа-баайа, тыал ардах охсор сиригэр ыйаталаабыта
Доҕордоһуу т. Үүнээйи биир тутум сүүмэҕин ылан илиинэн эрийдэххэ сиигэ 70-75 бырыһыан буоллаҕына, уу бычыгыраан тахсар. САБСБ
Тутум атах кэпс. — аһара кылгас атахтаах. Имеющий очень короткие ноги, коротконогий (букв. нога (длиною) в кулак)
Бааллар манна: Күрэҥ баархат эһэлэр, Күндү түүлээх саһыллар, Тутум атах сиэгэннэр, Куобахчааннар да бааллар. А. Абаҕыыныскай
[Киппирийээн] былыргы тутум атахтаах араҕас сандалыга саха аһын эгэлгэтин тартарбыт. Л. Попов. Тутум үрдүк (ордук) — ырааҕынан ордук, үчүгэй. Намного, гораздо лучше
Киһиттэн үчүгэй уол, үгүстэртэн тутум үрдүк киһи. Н. Лугинов
[Солко:] Салайааччылар хайаан даҕаны биһигиттэн тутум ордук дьон буолуохтаахтар. С. Ефремов. Тутум үрдээтэ — улахан ситиһииттэн олус үөр; туругур. Сильно радоваться по поводу какого-л. успеха; торжествовать, ликовать
Көрдөхтөрүнэ, киһилэрэ тутум үрдээбит, сирэйдиин-харахтыын сырдаабыт. Г. Угаров
Ийэлээх аҕата хаһан да үөрбэтэх үөрүүлэрин үөрэн, кыыстарын толору дьолун көрөн, тутум үрдээтилэр. АДП КБ
Түптэ тутум үөһүгэр түс көр түптэ. Биһиги, кырдьыгы кистээбэккэ эттэххэ, кэргэнэ ыҥыттаран, түптэ тутум үөһэ түһэн киирдэҕэ дии олоробут. А. Бродников
ср. др.-тюрк. тутум ‘горсть, пригорошня’, уйг. тутам ‘пучок, прядь, пук; количество чего-л., которое можно захватить горстью’, тат. тотам ‘пук, пучок, клок; мера длины, равная ширине ладони’

булкуй

булкуй (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Тугу эмэ хойуута, убаҕаһа эбэтэр туох эмэ эбиитэ, былааһыга тэҥҥэ тарҕанарын курдук тугунан эмэ элбэхтик өрө-таҥнары аймаа, хамсат. Взбалтывать, размешивать чем-л. что-л., добиваясь равномерного смешения состава, мешать. Миини булкуй. Күөһү булкуй
Оҕонньор, уотун иннигэр аргынньахтаан олорон, куруускалаах итии чэйин ньуосканан булкуйда. С. Никифоров
Силиммин булкуйар синньигэс мастаахпын. С. Тимофеев
2. Тугу эмэ хамсатар, иһин хасыһар, бурайар эбэтэр сэймэктиир курдук тугунан эмэ тыыт, оймоо. Перемешать что-л., рыться в чем-л.; вонзать острое во что-л. и ворочать им. Уоту булкуй. Ууну булкуй
Антон, кытыыттан тахсан синньигэс ураҕаһы булан киирэн, кута аннын кэриччи булкуйан көрдө да, туох да туһа суох
Мойот биллибэт. Т. Сметанин
Ордьоох төһө эмэ булкуйан баран куйуурун таһаарбыта — туох да кэлбэтэх. Амма Аччыгыйа
[Эһэ] сохсоҕо киирбэт этэ, уһун ураҕаһы булан, сохсо иһин булкуйара. Оччоҕо сохсо, кураанахха эстэн, күөдэл гына түһэрэ. И. Федосеев
Төбө диэн тылы кытта ситимнэстэҕинэ: (төбөҕүн) икки өттүгэр иэҕэҥнэт, хамсат (хол., туохха эмэ олуйтаран тугу диэххин булбакка); (төбөҕүн) садьыйа охсон хамсат, быһыта илгиһин (хол., туохтан эмэ сиргэнэн эбэтэр туохха эмэ буолуммакка — сүөһүнү, кыылы этэргэ). В сочетании со словом төбө ‘голова’: наклонять (голову) то в одну, то в другую сторону (напр., не решаясь сказать что-л. прямо); делать резкие движения, трясти (головой, напр. при испуге, или упрямясь — о животном)
«Сибилигин дуо? Суох, мин тугу да кэпсээбэппин», — дии-дии баһын булкуйбута. Н. Якутскай
Мэччийэ сылдьыбыт субан сүөһүлэр дьиэ таһыгар мүлүрүҥнэһэн кэллилэр. Төбөлөрүн булкуйаллар, кутуруктарынан кымньыылана охсуналлар. Л. Попов
Эмискэ таба, төбөтүн булкуйа-булкуйа, хаһыҥыраата. Тэки Одулок (тылб.)
3. Туохха эмэ эбии атыны холбоо эбэтэр атын-атыны холботолоо. Прибавлять, примешивать что-л. к чему-л. или соединять что-л. разнородное в одно
[Дьөгүөссэ:] Бэйэ, били оҕолор кэллэхтэринэ, отонноомохтуу түһэн, илдьэ барыллыа. Ыа, дьэ дагдаҕа булкуйан сиир минньигэһикэтэ бэрт буоллаҕа ээ. Күндэ
Биир куул сиэмэҕэ икки куул уоҕурдууну булкуйабын. П. Егоров
[Аянитов] …… булкуйбут кырааскатын палитратын кытыытын диэки бистэ. Софр. Данилов
4. Тугу эмэ туохха эмэ бис, умньаа, төкүнүт. Обвалять что-л. в чем-л., обмакивать во что-л., валять кого-что-л. в чем-л.
Дьахтар имигэс …… тарбахтарынан лапса оҥорон бурдукка булкуйар. Н. Габышев
Тугу барытын буһаран арыыбытыгар булкуйан сиэхпит. Амма Аччыгыйа
Көмүһү төһө да көлбөххө булкуй — син биир килбэйэн көстө сытыаҕа. Эрчимэн
Сиргэ-буорга булкуйа иликпинэ, киэр буола оҕус мантан!.. Амма Аччыгыйа
5. көсп. Киһини туох эмэ үчүгэйэ суох суолга холбоо, кытыар. Вовлекать кого-л. в какое-л. неприятное дело, впутывать
Миитэрэй олус долгуйан олорон Дьөгүөрдээнтэн тугу эрэ ааттаһаркөрдөһөр. «Баһым хас буолуой?..» • диир Дьөгүөрдээн. — «Кэбис, Миитэрэй, эн миигин итиннэ булкуйума». Амма Аччыгыйа
«Манна, сэриигэ, оҕолору булкуйар эмиэ туохха нааданый?», • дии саныыр Ростов. Л. Толстой (тылб.)
6. Тугу эмэ мээнэ уларытан-тэлэритэн, сөптөөх сааһын, сүрүнүн кэс, бутуй. Нарушать порядок или основной смысл чего-л., путать, перепутывать, запутывать
[Сүөкүлэ:] Олорор олохпутун аймаан, тиэрэ булкуйан эрэллэр буолбат дуо? А. Софронов
[Улуу Кудаҥса] ол курдук бэрт эрэйи эрэйдэнэн, улуу муҥу көрөн, түҥ-таҥ, тиэрэ-маары булкуйан, араастык ырытан баран …… дьиибэни тэриннэ, дьиктини сананна. П. Ойуунускай
Аҕыс мөһөөҕү сиэн кэбиспитэ тахсан уонна суот дьыалатын хараарчы булкуйан кэбиспитин эбэн, үс сыл хаайыыга сыппыта. Эрилик Эристиин
Киһи өйүн бутуйан, сыыһа суолга киллэр, муннар. Путать, вводить кого-л. в заблуждение
Мин хара айыылаах, хараҥа буруйдаах киһибин, дьон булкуйаннар, таҥнары ытыйаннар, бандьыыттыы сылдьыбытым. И. Бочкарев. Кылаас өстөөҕө, итэҕэл, абааһы туһунан сымыйа сэһэннэри тарҕатан, хараҥа дьон санаатын булкуйар. Н. Габышев
7. Холбонуо суохтары холботолоо, биири атыны кытта бутуй. Путать, смешивать кого-что-л. с кем-чем-л., принимать одно за другое
Атын киһини кытта булкуйдаҕыҥ буолуо... Амма Аччыгыйа
[Оҕо] Уус дьиэтигэр гаайка, буолта, Тоһоҕо бөҕөнү булкуйан, Аҕатыгар «көмөлөһөрө». Р. Баҕатаайыскай
Түүлү уонна дьиҥнээх түбэлтэлэри бииргэ булкуйан өйдүү-өйдүүлэр, кинилэр туохха эрэ үөрэн, оргууй күлсэ олороллор. Л. Толстой (тылб.)
Биири туттар оннугар атын-атыны бутуйан тутун (хол., саҥарарга). Смешивать, перемешать одно с другим (напр., языки в речи). Нууччалыы-сахалыы булкуйан саҥар
Итинтэн сиэттэрэн улам бодоруһан, сахалыы-нууччалыы булкуйан кэпсэтэн барбыттара. Н. Якутскай. Тээнэ эбэҥкилэрин эдэр өттүлэрэ …… эбэҥкилии кэпсэттэхтэринэ, араастаан булкуйа саҥараллар. Я. Семенов. Тэҥн. бутуй I
Күлэ-күлэ күлүн булкуй фольк. — кими эмэ кыайан-хотон күл-көмөр оҥор, суох гын. Торжествовать победу над кем-л., расправиться, уничтожить кого-л. полностью
Эһэ-эбэ саҕаттан иринньэх бэйэлэрин илгэ быйаҥынан иитиэхтээн киһи-хара оҥорбут күрүөх билэ дьоҥҥун күлэ-күлэ күллэрин булкуйаары, оонньуу-оонньуу уоттарын умуруораары гынна. Күннүк Уурастыырап