Якутские буквы:

Якутский → Русский

торҕон

голодный (обычно о волке, медведе); торҕон бөрө голодный волк (считается особенно опасным).

Якутский → Якутский

торҕон

  1. даҕ., кэпс.
  2. Быстаран сылдьар, наһаа аччык (хол., бөрө, эһэ, ыт туһунан). Голодный (напр., о волке, медведе, собаке)
    Торҕон ыт кутуругунан оонньуур (өс хоһ.). Торҕон бөрө буоллаҕа: тыҥыраҕын наһаа таһаарар эбит. Болот Боотур
    Торҕон эһэ Уҕараабат уорун-кылынын Кини эрэ кырыымпата Сыһытара үһү. С. Данилов
  3. көсп. Хаанымсах, өлөрөр-өһөрөр санаалаах; олус баттыгастаах, былдьыырталыыр саҥнаах. Кровожадный, жестокий, беспощадный
    Хаһан да ирбэт тоҥ ииҥҥэ Торҕон өстөөҕү дьуоҕардыах! Эллэй
    Баҕарбыт баайдарым бассыабай эбиттэр, Туттубут тойотторум торҕон эбиттэр. Суорун Омоллоон
    Тойон абаҕам, Чоочо баай торҕон, …… Баттал бөҕөтө барҕаран, Таҥнары дьапсыйдаҕыан! С. Зверев
    Кинилэр үрдүлэринэн торҕон буулдьа ыйылыыр. И. Петров
  4. көсп. Уһуннук бара турар; курдаттыыр (суол, баас туһунан). Долгий, протяжённый (о дороге); сквозной (о ране)
    Биһиги киһибит тоҕус сиринэн торҕон баастанан, …… өлөр курдук дьэ дьүһүннэммит. ПЭК ОНЛЯ III
    Үрэх сүнньүнээҕи торҕон айан суолугар киллэрэн баран, аппын көҥүл ыыттым. С. Федотов
  5. аат суолт., сөбүлээб. Иҥсэлээхоботтоох, хаанымсах дьон (киһи). Ненасытные, жадные, кровожадные люди (человек)
    Тойон убайбын Туора улуус торҕотторо Чокуйан умсардылар быһыылаах, Өлөрөн өрөгөйдөөтүлэр быһыылаах. П. Ядрихинскай
    Өймөкөөн өргө диэри …… араас кэрээннэриттэн тахсыбыт торҕоттор хорҕойор сирдэринэн буола туруо. Н. Заболоцкай
    Туох да диэн эттиннэр торҕоннор — Туолбат маҕалайдаах тойоттор! И. Чаҕылҕан
    Торҕон уодьуганын тарт (тут) — уодьуганын тарт (тут) диэн курдук (көр уодьуган)
    Тор тэһииҥҥин тутаммын, Торҕон уодьугаҥҥын тардаммын, …… Аанньа саҥнанан Аттаныам суоҕа. П. Ойуунускай
    [Баһылай Бөтүрүөп:] Ким утары көрбүтү торҕон уодьуганын тутаммыт, ат гынан мииниэхпит. П. Ойуунускай
    ср. эвенк. торгон ‘корыстный, жадный; голодный (о звере); хищник (о звере)’

Еще переводы:

ыачараҥнаа

ыачараҥнаа (Якутский → Якутский)

ыачай диэнтэн б
тэҥ көстүү. Оҕонньор ыачараҥнаан иһэрэ, сыыллан иһэр торҕон тыймыыкка маарынныыр этэ. «ХС»

голодный

голодный (Русский → Якутский)

прил. 1. (несытый) аччык; торҕон (о хищных зверях); быть голодным аччык буол; голодный волк торҕон берө; 2. (вызванный голодом) хоргуйан; голодная смерть хоргуйан өлүү; 3. разг. (скудный) аас, тутах; голодный паёк аас паёк; 4. (неурожайный) аас, сут; голодный год сут дьыл.

боҕутун

боҕутун (Якутский → Якутский)

боҕун диэнтэн бэй
туһ. Торҕон кыыл боҕуттан Туус маҥан туундара Хаарыгар оҕутта. Эллэй
Ханна тиийэн улуу дойду урдустарыттан …… боҕуттан уһун уҥуоҕа урусхал буолуоҕун ким билиэй? Далан

көт-сүүр

көт-сүүр (Якутский → Якутский)

көр сүүр-көт
Көмүс быйаҥ үппүтүн, Көтөн-сүүрэн кэлэннэр Торҕон илээт аймаҕа Тоҕо салаан эрэллэр. П. Ойуунускай
Күн-дьыл көтөнсүүрэн, аастар ааһан истэ. Н. Заболоцкай

тоһуйтар

тоһуйтар (Якутский → Якутский)

тоһуй диэнтэн дьаһ
туһ. [Чурумчукуну] Торҕон-сырҕан кыылларынан Тоһуйтара ыыппытым. Эллэй
Атын дьахтары Ойох ылаары Дорҕоон суолу тобулбут Сураххын истэннэр, Суо-бараан соругунан Суолгар тоһуйтардылар. П. Ядрихинскай

көҥүлүктүүр

көҥүлүктүүр (Якутский → Якутский)

көҥүл диэнтэн атаах. (норуот тылынан айымньытыгар үгүстүк тут-лар)
Көҥүлүктүүр үтүө дойдум, Көнньүөс торҕону тиирэ тарпыт курдук, Көҕөрөн-тунааран көһүннэ. Саха фольк. Күлүмэхтэй тымныыга Күөртэрбэккэ сылдьаммыт, Көҥүлүктүүр сайыны Көһүтүөҕүҥ, көмүстээр. А. Софронов

кыйдаан

кыйдаан (Якутский → Якутский)

аат. (дэҥҥэ тут-лар). Буурҕа, тибии. Буран, метель
Кыһыҥҥы тымныы кыйдааҥҥа, Сайыҥҥы чэгиэн унаарга, — Мэлдьи, мэлдьи киэҥ толооҥҥо Эһигини кытта баарбын! И. Чаҕылҕан
Арай торҕон кырса кыыл Айанныыр кутуйахтыын, Кыйдааннаах туундараҕа Кыһаммакка кыстыыллар. М. Тимофеев-Терешкин

кэтээччи-манааччы

кэтээччи-манааччы (Якутский → Якутский)

аат. Кэтиир-маныыр, куруук көрөр-истэр киһи. Постоянный наблюдатель, неотступно следящий за кем-чем-л.
Бу дойдуга киһи тыынын быһаары кэтээччи-манааччы эрэ элбэх: буурҕа, аас-туор олох, муора үрүҥ эһэтэ, торҕон бөрө үөрэ. Н. Якутскай

садьылаа

садьылаа (Якутский → Якутский)

туохт., кэпс. Сатыылаа, ааҥнаа, олоҕур. Пребывать, находиться где-л. постоянно, причиняя своим присутствием какой-л. ущерб кому-чему-л. или навлекая беду на кого-что-л.
Сырҕан мантан сыралыйбыт, Торҕон мантан торолуйбут, Куҥ манна садьылаабыт, Босхоҥ манна мустубут. Күннүк Уурастыырап

суһуктаа

суһуктаа (Якутский → Якутский)

туохт. Ким-туох эмэ тас дьүһүнүн, ньуурун алдьат, буортулаа. Портить, повреждать поверхность, внешний вид кого-чего-л.
Торҕон уодьугаҥҥытын тутуоҕум, Тобук ньуургутун суһуктуоҕум. П. Ойуунускай
«Ыаһыйалаама! Сирэйгин суһуктуом!» — абарбыт Лэкэттэ бүөрдүү элэмэс атын быһа кымньыылаата. ИН ХБ. Тэҥн. суһуктут