Якутские буквы:

Якутский → Якутский

көт-сүүр

көр сүүр-көт
Көмүс быйаҥ үппүтүн, Көтөн-сүүрэн кэлэннэр Торҕон илээт аймаҕа Тоҕо салаан эрэллэр. П. Ойуунускай
Күн-дьыл көтөнсүүрэн, аастар ааһан истэ. Н. Заболоцкай

Еще переводы:

көтөр-сүүрэр

көтөр-сүүрэр (Якутский → Якутский)

  1. аат. Көтө сылдьар көтөрдөр уонна дьиикэй кыыллар барылара. ☉ Птицы и звери (вольные, дикие — в совокупности)
    Аппаҕа кэнчээри от хагдарыйбакка хаалар. Ол иһин көтөр-сүүрэр үксэ аппаларга хорҕойор. Амма Аччыгыйа
    Көтөр-сүүрэр бука барыта тус-туспа саҥалаахтар, куоластаахтар. А. Сыромятникова
    Үчүгэй булчуту тыа кыыла, көтөрө-сүүрэрэ бэйэтэ батыһар үгэстээх. Н. Заболоцкай
  2. даҕ. суолт. Атаҕынан чэпчэки, кыанар, быһый. ☉ Быстроногий, быстрый, легкий на ногу
    Кырдьаҕас дьаалы, улуу убайым! Кырдьан-бохтон, этиҥ эмэхсийэн, көрөр хараҕыҥ көрөрө мөлтөөбүт, көтөр-сүүрэр күдэҕиҥ быстыбыт. П. Ойуунускай
эриэхэһит

эриэхэһит (Якутский → Якутский)

аат.
1. Эриэхэлээн сиир, эриэхэ аһылыктаах көтөр-сүүрэр. ☉ Птицы и звери, питающиеся орехами, шишками
Сүр хатаннык хаһыытаабытынан, улахан туорааҕы туора уоппут эриэхэһит көтөр өрө сарыкынайан таҕыста. Тумарча
Токко сыалаах маһын эриэхэһит көтөр-сүүрэр — оҥоло, моҕотой, тииҥ, эһэ — сөбүлээн аһылык оҥостоллор. Багдарыын Сүлбэ
2. кэпс. Эриэхэни хомуйар, итигэстиир киһи, дьон. ☉ Собиратели орехов, шишек
АЯМ суолугар отонньуттар, эриэхэһиттэр, булчуттар көннөрү сынньанааччылар элбэх буолааччылар. Г. Нынныров

көт=

көт= (Якутский → Английский)

v. to fly; көтөр-сүүрэр n. animals, animal kingdom, Animalia

көтөр

көтөр (Якутский → Английский)

n. bird; көтөр-сүүрэр n. animals, animal kingdom, Animalia

көҕөрөөхтөө

көҕөрөөхтөө (Якутский → Якутский)

көҕөр диэнтэн атаах. (үксүгэр поэзияҕа, норуот ырыаларыгар тут-лар)
Көтөр-сүүрэр кыыллардаах, Көҕөрөөхтүүр хонуулаах Сирдэригэ дойдубут Симэхтэрэ ситтилэр. Саха нар. ыр. II
Унаар-мунаар урсуннаах, Уйаар-куйаар толоонноох, Көҕөрөөхтүүр кырыстаах Көбүө-көмүс ийэ буорбут. П. Ойуунускай

күөгэй-нусхай

күөгэй-нусхай (Якутский → Якутский)

туохт. Аргыый аҕай нуоҕайа, долгуйа хамсаа (үүнээйини, айылҕаны этэргэ). ☉ Расцвести пышным цветом, легким трепетом откликаясь на каждое движение воздуха
Көтөр-сүүрэр көйүөрэ үксээтэ, көрдөөхнардаах саас күөгэйэн-нусхайан субу тиийэн кэллэ. М. Доҕордуурап

мочоохтон

мочоохтон (Якутский → Якутский)

мочоохтоо диэнтэн бэй., атын
туһ. Үрүйэ төрдүттэн туртас үөрэ кинилэртэн үргэн, хаарга батылла-батылла куотан мочоохтоммута. Н. Габышев
Ньукулааһа саҥата суох хааман мочоохтонон иһэр. «Чолбон»
[Ыт оҕото] төлө көтөн, сүүрэн мочоохтонорун тохтоппокко, …… эниэҕэ таласта. ПИС СТС

тиийимтиэтик

тиийимтиэтик (Якутский → Якутский)

сыһ. Киһи өйүгэр түргэнник түһүмтүө, өйдөнүмтүө гына. ☉ Доступно, доходчиво, понятно. А. Сыромятникова эмиэ ордук чаҕылхайдык, тиийимтиэтик суруйарга дьулуһар. «ХС»
Үөскээбит айылҕа көтөргө-сүүрэргэ, киһиэхэ төһөлөөх күндүтүн, быстыспат ситимнээҕин поэт тиийимтиэтик уобарастаан этэр. «Кыым»

түмүлүн

түмүлүн (Якутский → Якутский)

түм диэнтэн атын
туһ. Маайаны көрөөт, Сэмэнчик сүрэҕэ хайдах эрэ хамнаан, хаана оонньоон, өйө-санаата туой киниэхэ түмүллэр буолла. Н. Неустроев
Үлэ түмүллэр кэмигэр субуоталаах баскыһыанньа да аахсыллыбат. Н. Лугинов
Бу кинигэҕэ көтөр-сүүрэр туһунан ытыс саҕа кэпсээннэр түмүллүбүттэр. «ХС»

дьэ ол курдук

дьэ ол курдук (Якутский → Якутский)

ситим сыһыан холб. Этиллибит санаалары түмэн этиини, түмүк оҥорууну, уопсай түмэн өйдөөһүнү көрдөрөр. ☉ Служит для выражения субъективного обобщения, общего заключения о высказанном ранее (ну вот так)
Дьэ ол курдук сэлиэнньэни тула алмаас көрдөөн чүүччэйэ сылдьан күөхтүҥү өҥнөөх сомоҕо таас түөлбэлээн сытарын булаллар. Н. Якутскай
Дьэ ол курдук, уол оҕо барахсаны дьо-сэргэ, көтөр-сүүрэр, айылҕа ордук кэрэхсиир буолар. В. Иванов