Якутские буквы:

Якутский → Русский

тосхойуу

и. д. от тосхой= определение направления.

тосхой=

1) определять направление; направлять; дьиэбэр быһа тосхойон иһэбин я иду прямо к дому; 2) высок, уготовить; послать; үрдүк дьол тосхойдо высок, уготовано великое счастье; булду тосхой пошли мне хорошую охоту (обращение охотника к хозяину тайги).

Якутский → Якутский

тосхойуу

тосхой диэнтэн хай
аата. [Табаһыттар, булчуттар] дьылҕалара айылҕа, күн-дьыл тосхойуутуттан тутулуктааҕа. И. Аргунов
Аны булду тосхойуу буолла. П. Ламутскай (тылб.)

тосхой

туохт.
1. Тугу эмэ (хол., барар хайысхаҕын) быһа холуйан, сэрэйэн быһаар. Определять предположительно направление чего-л. (напр., движения)
«Дойдум туһа бу буолуо эбээт!» — диэн баран, тус соҕуруу диэки куолутунан атарах-сатарах бара турда тосхойон. ПЭК ОНЛЯ I
Хоту диэки бардаҕа диэн тосхойон хааман истэ. Н. Түгүнүүрэп. Ыт оҕотун бултата үөрэтиигэ ирдии үөрэнэригэр, булт суолун быһыта тосхойор буоларыгар улахан болҕомто ууруллуохтаах. ОЕВ ССТБ
2. Тугу эмэ туһаай, сыаллаа-соруктаа, анаан түбэс. Направлять к цели, сообразовать с целью, уготовить, послать
[Аналлаах айыыһыппытыгар] Дуулаҕа кыыс оҕото Тосхойон кулу! — диэн, …… Үҥэн-сүгүрүйэн эрэбин. П. Ядрихинскай
Кини дьолугар, сиртэн ыла мутуктаах мас тосхойдо. Тииҥ курдук онно хатана түстэ. Т. Сметанин
Сэрэбиэй тосхойбутунан Ууну Сурутарга [сир аата] хонор буоллум. Ф. Постников
ср. калм. тосха


Еще переводы:

табыллыы

табыллыы (Якутский → Якутский)

I
аат. Сатаныы, үчүгэй буолуу, дьол тосхойуута. Удачливость, везение
Олох — халбас харата, Булка табыллыы кэриэтэ. М. Тимофеев
Олордум кыһын уот сыламар, Дьон тэҥэ ытыырым, күлэрим Табыллыы туһаайбыт чааһыгар Киэбирэр диэннэрин билбэтим. К. Кулиев (тылб.)
II
аат. Туохха эмэ таптарыы (хол., буулдьаҕа, туох эмэ быраҕыллан, кыырайан кэлиитигэр). Попадание чего-л. в кого-что-л. (напр., пули, брошенного камня, мяча)
Өстөөх буулдьатыттан табыллыы ыарыытын билбит сүрэхтэр бэйэ-бэйэлэрин аһыныстахтара. С. Окоёмов

баарт

баарт (Якутский → Якутский)

аат. Киһиэхэ туох эмэ дьол тосхойуута, тугу эмэ ситиһэргэ табыллыы. Удача, счастье, сопровождающие кого-л., фарт
Соргу, дьол, баарт көрдөһө Сонордуу барыаҥ ыраата. Билиэҥ булду өҥнөһөр Сындалҕаннаах сылаатын. М. Тимофеев
Оттон Дьаакып оҕонньор Оһоҕун суоһа тымныйан Олоҕун баарда салыйан Улам ахсаан истэ. Күннүк Уурастыырап
Баарт биэр – туохха эмэ олус табылын (хол., булка). Фартить (подфартить, пофартить) (напр., на охоте)
Сылы сылынан мэлийэн баран, баарт биэрдэҕинэ, биир күн байыахпыт. «ХС»
Баарт биэрдэҕинэ, чубуку муоһа булууланар киһи буолла. Сэмээр Баһылай
Тайах туһугар хара систэри туора-маары сыыйталыахтаах. Баҕар, баарт биэрдэҕинэ, таба тайаныа. Болот Боотур

тосхойтор=

тосхойтор= (Якутский → Русский)

побуд. от тосхой=.

дьолуо

дьолуо (Якутский → Якутский)

I
аат. Туох эмэ үчүгэй тосхойууга; баат, дьол. Благо, счастье; удача, фарт
Дьоллоох илиис Дьолуота үрдээтин! П. Ойуунускай
Соргута көрдөһөн көрүөҕүҥ, Дьолуота тардыһа барыаҕыҥ [булчуттар кэпсэтиилэрэ]. Суорун Омоллоон
Уол дьолуолаах табаҕайдаах булчут буолан күһүн тиигээнниир сири булларан, дьонун сыл таһааран эрдэҕэ. Далан
Биһиги икки сааһырбыт, атахпыт дьолуота бараммыт дьон, эчи, тыаспытууспут да сүрэ бэрт. Р. Кулаковскай
Дьолуота (дьолуом) биллин - кыайыыны-кыайтарыыны, дьоһуннаах дьыаланы дьол-соргу, баат быһаардын. Все решит фортуна (фарт)
Кыһыл көмүс сыаҕайы Кыраҕы харахпынан Кыҥаан эрэбин... Дьоллоох илии Дьолуота биллин! Эрчимнээх эрбэх Эҕэрдэтэ биллин! П. Ойуунускай
Чэ, оччоҕо аны үс хонугунан күн кылбайа тахсыыта Барыкаа оломугар тиийээриҥ! Соллоҥноох ох дьолуота биллин! Далан
Ынах буоллар ыҥыраннын. Дьолум-соргум быата буолуо, Дьолуом биллин! - диэтэ да Дьиэтин диэки тэбиннэ. И. Чаҕылҕан
II
даҕ., фольк. Ханан да туох да иҥнигэһэ суох, килэгир, киллэм, ыраас. Без каких-л. неровностей, шероховатостей, совершенно гладкий, чистый
Муус дьолуо хонуулаах улуу дойду устун тус арҕаа диэки туманныы оргуйан бардаҕа. П. Ойуунускай
Атыыр оҕус хабарҕатын быһа баттаабыт курдук тимир дьолуо аартык таҥнары дьулуһуйан түспүт. Суорун Омоллоон
Дьолуо маҥан халлаан фольк. - мэндээркэй ыраас халлаан. Совершенно чистое, без единого облачка небо
Тоҕус хаттыгастаах Добун дьолуо маҥан халлаан Туйгун дьулайыгар Ордууланан олорор Үрүҥ Аар тойон, Үрүҥ Арылы хотун диэн баар эбиттэр. Суорун Омоллоон
Туналыйа тунаарар Дьолуо маҥан халлааннаах Алааһыгым барахсан, Алаасчааным барахсан! П. Тобуруокап
Кэрэтин, дьолуо маҥан халлаан Илгийэр сиккиэр тыала. Өбүгэ саҕаттан саргылаах Саха сирин самаан сайына. И. Павлов
III
даҕ., поэт. Сыыдам, сымса туттунуулаах. Ловкий, проворный
[Сир:] Эйигин бултаатын диэммин Кылааннаахпын кылбаҥнаппытым. Дьолуо, дьорҕоот туттууланнын диэммин Дуолан кыылларбын хаамтарбытым. Н. Босиков

талаан

талаан (Якутский → Якутский)

I
аат.
1. Айылҕаттан бэриллибит уһулуччулаах дьоҕур. Выдающиеся врождённые качества, талант
Чаҕылҕан айар талаана сайдан, ситэн, кинигэттэн кинигэ ахсын наһаа уустугурдуллубут уобарастартан, иирчэхбаарчах этиилэртэн улам босхолонон испитэ. Софр. Данилов
Кини [Амма Аччыгыйа] саныырынан талаан — айылҕа күндү бэлэҕэ, нарын-намчы дьоллоох дьоҕур. ФЕВ УТУ
Үгэ олус уустук уонна суруйарга ыарахан пуорманан ааҕыллар, онон үгэһит талаан сэдэхтик үөскүүр. ВГМ НСПТ
2. Айылҕаттан бэриллибит уһулуччулаах дьоҕурдаах киһи. Человек, обладающий выдающимися врождёнными качествами, способностями, талант
Кини [П.А. Ойуунускай] үүнэр талааннары …… иитии, таба суолга таһаарыы үлэтигэр ураты суолтаны биэрэрэ. «ХС»
Онтон сотору, икки сыл үөрэммиттэрин кэннэ, устуудьуйалара эмискэ сабыллан, бэрт элбэх талаан ыһыллан хаалар. ӨӨ ДДьДТ
Бу модун талаан [Александр Дюма] барыта икки сүүс биэс уон арамааны уонна сүүрбэ биэс пьесаны суруйан хаалларбыт. «ЭК»
русск. талант
II
аат. Дьол-соргу тосхойуута, туохха эмэ табыллыы, сатаныы. Счастье, удача, везение, желательный исход дела
Таастыы лачыгырыыр тарбаҕыҥ талаана биллин. П. Ойуунускай
Нэһиилэ Кыл тыына кырдырҕаан, Сур тыына сурдурҕаан Өрөгөй көрдөһө, Талаан тардыһа сытта. С. Васильев
Ити күөрэйэн эрэр күннүү, Инникиҥ үчүгэй буолуоҕа, Олоххор тохтообокко үүнүү, Өрөгөй талааныҥ үрдүөҕэ. И. Эртюков
ср. хак., бур. талаан, казах. талан ‘счастье’
III
аат. Туох эмэ уу ньуурун хамсатыыта, долгутуута (хол., кус күөлгэ түстэҕинэ үөскүүр кэҥээн иһэр иилэр, биллэр-биллибэт долгуннар). Круги на воде (от соприкосновения чего-л. твёрдого с её поверхностью)
[Кустар] түһэн баран, уу талаана сүтүөр диэри ону-маны одуулаһан, иһиллии олорбохтоот, уу иһэ-иһэлэр сапсыммахтаатылар, онтон ууга моонньуларын уга-уга аһаан ньалыгыратан бардылар. Р. Кулаковскай
[Дьөгүөр оҕонньор] күһүн сүөлбэргэ маннааҕар ордук хараҥа буолааччы да, түспүт куһу ууга талаанынан көрөн ытыллар буолуллара дии санаата. В. Иванов
Сотору-сотору бөдөҥ соболор өрүтэ ыстаммахтыыллар. Талааннара тиэрбэс-тиэрбэс тараанньыктанан эриллимэхтии түһээт, тула тарҕанан, устунан уостан, сүтэн хаалаллар. И. Сосин
ср. эвенк. талан ‘круг на воде (от брошенного предмета)’ < эвенк. тала ‘мыться’

айхал-уруй

айхал-уруй (Якутский → Якутский)

көр уруй-айхал
Ай да, зенитчик маладьыас буойун, Айхалуруй эйиэхэ тосхойдун! И. Егоров

таҥхатылын

таҥхатылын (Якутский → Якутский)

таҥхат диэнтэн атын
туһ. Итиччэ түгэн тосхойбутун кэннэ …… биир бытыылка эмиэ таҥхатылынна. Э. Соколов

тосхойулун

тосхойулун (Якутский → Якутский)

тосхой диэнтэн атын
туһ. [Хаһыы] Кимиэхэ тосхойуллубутун билэннэр, …… дьон дьулайаннар, Безуховка эргиллэ түстүлэр. Л. Толстой (тылб.)

тосхот

тосхот (Якутский → Якутский)

тосхой диэнтэн дьаһ
туһ. Кыһыйан, мэлийэн, Хаамабын барбах, Тыа-ойуур иһийэн Тосхотуо дуо, саарбах. И. Федосеев

дьаабал{ыҥ} баара

дьаабал{ыҥ} баара (Якутский → Якутский)

көр абааһы (абааһыҥ) баара
Дьаабал баара, бэрт булт тосхойбутун мүччү тутта. В. Яковлев
Дьаабалыҥ баара үчүгэйинэн үчүгэй бачыыҥка эрээри, аҥаара атахпын ыга тутар буолан биэрдэ. В. Ойуурускай