туохт.
1. Кими, тугу эмэ кэтээ, көрүс, кимиэхэ, туохха эмэ утары таҕыс. ☉ Поджидать, встречать когочто-л.; выйти навстречу к кому-чему-л.
Сорох ардыгар …… кэлэр суолбар тоһуйан, сэрбэйэн турар идэлэннэ. Амма Аччыгыйа
Хоту кыраай дойду Хомоҕой тыллаах хоһоонньуттарын Соҕуруу киэҥ дойдулар Суруйааччылара тоһуйдулар. Н. Степанов
Эмискэ тумустан үс тыылаах киһи күөрэс гына түспүттэрэ уонна биһигини тоһуйа турбуттара. М. Доҕордуурап
2. Тугу эмэ туохха эмэ утары тут, хайыс, көмүскэн (хол., көмүскэнээри, көрөөрү, куттараары). ☉ Подставлять что-л. подо что-л. (напр., лицо, ёмкость под дождевую воду)
Бөҕө сирин соруйан тоһуйан биэрэр буоллаҕа дии. Амма Аччыгыйа
Кытаран хаалбыт сирэйин тоһуйан олорон: «Тойоттор, Кузьма Петрович», — диир. Н. Якутскай
Үчүгэйкээн самыыр ибиирэригэр, Үөрэммин, тоһуйдум иһиппин. Күннүк Уурастыырап
3. Кими, тугу эмэ өлөрөөрү саһан кэтээ. ☉ Быть в засаде
Кыыл өрүһү туоруур сиригэр тоһуйан бултууру тиигээнниир диэн ааттыыллар. Далан
Бандьыыттар Эрнест Георгиевич Светец кыһыл этэрээтин аара суолга тоһуйан олоччу кырган кэбиспиттэрэ. Н. Заболоцкай
Ол бириэмэҕэ биһиги кыра оҕолор өлөҥҥө, талах төрдүгэр олорон, көтөрдөрү тоһуйарбыт. Т. Сметанин
♦ Муоскун тоһуй — кимиэхэ, туохха эмэ кырыктан, утарылас. ☉ соотв. встречать в штыки
[Манчаары:] Кулубалары утары …… Муос тоһуйар Күннэрим эмиэ эргийдэ. В. Протодьяконов
Туора сиртэн кэлбит киһиэхэ, кэйиик ынахтыы, муоспутун тоһуйан ылабыт. М. Доҕордуурап
Бороҕон Дьуоттулар түмсэллэрэ буоллар, күүһү көрдөрүөххэ, муоһу тоһуйуохха сөп этэ. «Чолбон». Ытыскын тоһуй — умналаа. ☉ Просить подаяние (букв. подставить свою ладонь)
[Мундербек] аан кэннигэр сыста туран, …… ытыһын тоһуйар да, дьон кырыы харахтарынан кынчайан да көрбөттөр. Эрилик Эристиин
Ыаллартан киирэн, ытыһын тоһуйан аһыырын истэннэр, уолу булан ылбыттара. У. Нуолур
Үгүс дьон …… судаарыстыбаҕа эрдэттэн ытыстарын тоһуйбутунан бараллар. П. Егоров
ср. др.-тюрк. туш ‘встречаться’, кирг. тоз ‘преграждать путь; ждать, ожидать’, алт. тос ‘подкарауливать, задерживать’

I
тос курдук — биллэр соҕус ыйааһыннаах, балачча улахан (хол., дуоһунас). ☉ Довольно значительный, весомый (напр., о должности); тяжёлый, увесистый
Биир суол инсэньиэрэ …… быһа тос курдук дуоһунас ылбыт. Н. Лугинов
Тос курдук ыарахан Чугуун бүүс этэ. М. Тимофеев
Сэрэтии — тос курдук миэрэ. Л. Габышев; тос курдук быһаар — сөптөөхтүк, чуолкайдык быһаар. ☉ Объяснять, разъяснять что-л. чётко, приводя весомые аргументы. Барыны бары тос курдук быһаарар. Тос курдук киһи — олохтоох толкуйдаах киһи; киэмсик киһи. ☉ Основательный человек; высокомерный человек. Тос курдук киһи, эн этэргин өссө ылыныа биллибэт
□ [Мичил] тос курдук киһи, билиҥҥитэ өлөн-охтон биэрэ илик, уот курдук орто үөрэнээччи. Кустук. Тос курдук сыана — үрдүк, ыарахан сыана. ☉ Высокая, дорогая цена. Тос курдук сыаналаах таҥас эбит. Тос курдук тойон үгэрг. — улахан тойон. ☉ Большой начальник
[Чокуурап — генералга:] Баҕар, эн да туһугар тос курдук тойон буолуоҥ, ол эрээри бырастыы гын, миигин старшина бэйэтинэн күүтэр. И. Гоголев. Тос курдук (бааччы) тутун — улахамсый, киэбир; дьоһумсуй. ☉ Вести себя высокомерно; важничать
Нүөмэр хостору Түҥэтэр сололоох Тос курдук туттар Тойомсук администратор. Күннүк Уурастыырап
Чоххоохтон былдьырыыт өлөрөн, Тос бааччы туттуна хаамыаҕа. Күннүк Уурастыырап
Бэйэм эрэ саҕа, наҥнаһын курдук кыра уҥуохтаах, тос курдук туттан туоталдьыйан хаамар. М. Тимофеев
ср. осм. тос ‘удар головой, рогами’
II
аат., сэтэр. Ким эмэ туохтан эмэ кэһэйэрэ (үксүн тард. сыһыар-х тут-лар). ☉ То, что кто-л. получает по заслугам в наказание за содеянное
Бандьыыттар эһиги тоскут ити. Н. Заболоцкай
[Вера Семёновна:] Сөп-сөп. Кини тоһо — ол. И. Семёнов
«Сиэхситтэр, бу баар эһиэхэ, тоскут!» — Сэмэн бүлүмүөтүн чыыбыһын баттаата. «ХС»
♦ Тос мааска көр тос II
«Эйиэхэ бу баар, тос мааскаҥ!» — диэт, күүскэ баҕайы көхсүбүн дьөлө аста. БВВ ӨУоӨ. Тос мааһын биэр — кими, тугу эмэ үчүгэйдик кэһэт. ☉ соотв. задать перцу кому-л. [Аһыҥаларга] оргуйбут да ууну кутар киһи тос мааскаларын биэриэ эбитэ дуу. Р. Кулаковскай. Тос мааһын ылла — кэһэйэр, түбэһиэҕэр түбэһэр. ☉ Получать по заслугам за содеянное
[Өстөөх] Сталинградка тос мааһын ылбыт. ДАЛ УуУоО
ср. тув. дош ‘лёд; ледяной’, тюрк. түз ‘прилаженный, настроенный’

биирдэм тыас туохт. Туох эмэ кыра кытаанах эттик кытаанахха (хол., маска, төбөҕө) охсулларыныы эбэтэр тосторунуу, биирдэ эмискэ тыаһаа. ☉ Издать, произвести однократный короткий звонкий стук (об ударе небольшого твёрдого предмета обо что-л. твёрдое)
Сотору соҕус буолаат атын чэпчэки соҕус тыас тос гына түһэр. С. Руфов
Эмискэ [Маша] кэннигэр мутук тыаһа тос гынна. М. Доҕордуурап
Ийэлээх-аҕалаах да оҕолор, ньуоскананхамыйаҕынан тос гына, төбөҕө бэриллибэккэ улааппаттар. А. Сыромятникова

туохт., кэпс. Ытан өлөрөн кэбис. ☉ Убить из огнестрельного оружия, застрелить
Бассабыыктары тутуталаан хочугураталлара буолуо, сорох-сорохторун тос гыннаран кэбистэхтэринэ көҥүллэрэ. И. Гоголев
«Тос гыннарыахха наада!» — диэн холуочук бандьыыттар айдаарсан бардылар. А. Сыромятникова

тыаһы үт. т. Туох эрэ кыра эттик кытаанахха хаста да охсулларын курдук тыас (хол., хобулук тыаһа). ☉ Звук, подобный дробному стуку мелкого предмета о что-л. твёрдое
«Сөп, ол ханна байаҕын?» — диэн, холумтаҥҥа атаҕын тос-тос тэбиэлии-тэбиэлии, тоҥон бөлүөстүбүт тылынан уол ыйытта. Суорун Омоллоон

I подр. стуку небольших твёрдых предметов тук; кыыс хобулугун тыаһа тос-тос тоһурҕаата девушка идёт, стуча каблуками.
II : тоскуй ыл = получать по заслугам (быть наказанным); тоһун ылла он получил по заслугам; тоскуй биэриэм! я тебе задам!
III : тос курдук киһи надёжный человек; тос курдук сыана а) приличная цена; б) довольно-таки дорого; тос курдук хамнас приличная зарплата; тос курдук ыйааһыннаах довольно тяжёлый (по весу); тос курдук тутун = держаться с достоинством, гордо; тос курдук быһаар = объяснять, разъяснять чётко, ясно.

1) выходить встречать кого-что-л., идти навстречу кому-чему-л.; суолга тоһуй = выйти встречать на дорогу (заранее); 2) ставить, подставлять; ытыскын тоһуй = подставить ладонь; самыыр уутугар иһити тоһуй = подставить посуду под дождевую воду.