Якутские буквы:

Якутский → Русский

тоһуур

1) загон; куобах тоһуура загон зайца; 2) засада; тоһуурга түбэс = попасть в засаду

тоһоо=

обламывать (ледяную корку).

Якутский → Английский

тоһуур

n. ambush; тоһуй= v. to ambush

Якутский → Якутский

тоһуур

  1. аат.
  2. Булду эбэтэр өстөөҕү кэлэр суолугар ытаары эрдэттэн оҥостон тоһуйуу, кэтэһии. ☉ Засада
    Тоһуурга иҥнэ биэрэн, туора ыстаннардылар. Амма Аччыгыйа
    Николай Николаевиһы, үгэһинэн, тоһуурга туруорбуттар. С. Тарасов
    Өрүс туорааһыныгар тоһуур оҥороллоро уонна сүүһүнэн кыыл табаны сиһиктииллэрэ. И. Данилов
    △ Муҥха ийэтин балык күрэтиллэр сиригэр туруоруу. ☉ Установление мотни невода в том месте, куда загоняют рыбу. Муҥхаһыттар күөл арҕаа баһыгар тоһуур оҥордулар
  3. эргэр. Кийиити, түҥүрү-ходоҕойу, кийиити кытта айаннаан кэлбит дьону көрсөр сир. ☉ Место встречи невестки, её поезда, свахи
    [Мойуос кинээс] Түөрт уон түһүмэх сэргэтигэр Түҥүр-ходоҕой тоһууругар Оруолдьут дьоннору туруорда. Саха нар. той. IV
  4. даҕ. суолт. Тугу эмэ бултаары тоһуйа иитиллэр (хапкаан, айа). ☉ Установленный с целью охоты на кого-л. (капкан, самострел)
    Хас иннигин быһыттыыр Томтор, хайа — Хааны аҕаан быһаттыыр Тоһуур айа. А. Абаҕыыныскай
    Оҕонньор, тоҕус уон тоһуур тэриллээх буолан, хабдьылары бултаһар эбит. Эвен фольк. Булчут хапкааны …… курупааскы түүтүнэн табыгынатан бүрүйдэ. Ити аата тоһуур хапкаан иитилиннэ. А. Кривошапкин (тылб.)
    △ Тоһуйарга, хаххаланарга аналлаах (куйах). ☉ Предназначенный для защиты (о воинском щите)
    [Анньыһар Боотур:] Тойонуом, уоскуй, Эн тоһуур куйахтарыҥ, Охсор батастарыҥ аттыгар баар буолбаппыан? И. Гоголев
    ср. алт. тоҕу ‘караул, охрана’, алт. тоҕу ‘перехватывание по пути, задержание’

тоһоо

туохт. Тугу эмэ (хол., чараас мууһу, муус чопчутун, тибиллибит хаары) алдьатан солоо, ыраастаа. ☉ Обламывая, разламывая что-л. (напр., ледяную корку, сосульки, снег), очищать
Микиитэлээх көлүйэ мууһун маһынан тоһообутунан барбыттара. Айталын
Сарсыарда Таастаах ыаллара күүлэлэрин аанын хаар типпитин тимир күрдьэҕинэн тоһоотулар. С. Дадаскинов
Ганя курданарыгар диэри муустаах ууну кэһэн, суолун тоһообута. В. Титов

Еще переводы:

засада

засада (Русский → Якутский)

ж. в разн. знач. засада, тоһуур; быть в засаде тоһуурга тур; засесть в засаду тоһуурга олор; попасть в засаду тоһуурга түбэс.

превентивный

превентивный (Русский → Якутский)

прил. превентивнэй, тоһуур (эрдэттэн тоһуйа оҥоһуллар); превентивная прививка тоһуур быһыы; # превентивная война превентивнэй сэрии, тоһуур сэрии (утары өрүт сэриинэн түһэрин эрдэттэн тоһуйа диэн ааттаан агрессия оҥоруу). превзойти сов. кого-что аһара түс, орт, таһынал буол; превзойти всех барыларыттан орт; превзойти все ожидания күүппүтү таһынан буол; # превзойти самого себя хаһан да оҥорботоххун оҥор.

мэйиидэ

мэйиидэ (Якутский → Якутский)

к ө р мэйиилэ
Булчуттар мэйиидэ иһэр суолугар, ордук өрүс туорааһыныгар тоһуур оҥороллоро уонна сүүһүнэн кыыл табаны сиһиктииллэрэ. И. Данилов
Мэйиидэ ыстааданы ортотунан кэлэн аастаҕына, тугу хоргутуоҥуй, табаҕын бүтүннүү сөрөөн илдьиэ. Сэмээр Баһылай

сирдээһин

сирдээһин (Якутский → Якутский)

сирдээ II диэнтэн хай
аата. Биһиги дьоммут суолу-ииһи билэр Баакаан сирдээһининэн, Эчийгэ быһа тиийэн тоһуур оҥороллор. М. Ефимов
Сарсыныгар Кэрээкин оҕонньор уонна кини уола сирдээһиннэринэн …… элбэх куһу өлөрөн ныһыйдылар. В. Протодьяконов
Л.В. Дмитриева сирдээһининэн аны бүрээттэргэ тиийиэҕиҥ. Багдарыын Сүлбэ

тоһуйааччы

тоһуйааччы (Якутский → Якутский)

аат. Күрэтэн бултуурга тоһуурга турар киһи (ытааччы). ☉ Человек (стрелок) в засаде. Тоһуйааччылар элбэх куобаҕы өлөрбүттэр
♦ Ытыс тоһуйааччы кэпс. — умнаһыт. ☉ Попрошайка, нищий. Маҕаһыын иннигэр ытыс тоһуйааччы турар
□ Ыал-ыал аайы ытыс тоһуйааччы баар үһү (тааб.: таҥас ыйыыр)

көрүнүү

көрүнүү (Якутский → Якутский)

көрүн диэнтэн хай
аата. Аҕыйах хонон баран көмөлөһө барбыт кыһыл этэрээт туох да көрүнүүтэ, сэрэҕэ суох баран, сэрии сэбэ суох буолан, Маача бандьыыттарын тоһуурдарыгар түбэһэн бэриммитэ. П. Ойуунускай
Көрүнүү буолар: бары бааллар, Суох өлбүт, сүппүт, үлүйбүт. Дьуон Дьаҥылы
Бу миитиҥҥэ тэриллибит парадка Кыһыл гвардия күүстэрин көрүнүүтэ буолла. Д. Токоосоп

көстөр-биллэр

көстөр-биллэр (Якутский → Якутский)

даҕ. Көстөн турар, мөккүөрэ суох. ☉ Явный, очевидный, видимый
Туох да көстөр-биллэр төрүөтэ суох көтөн «сир» гынан хааллылар. Амма Аччыгыйа
Кэнники үөскээбит былыргы [үһүйээннэр] бэйэлэрэ эмиэ биир туһунан бэлиэ өрүттээхтэр — ол кинилэр көстөр-биллэр кылаассабай майгыннара буолар. Суорун Омоллоон
Манна халлаан сырдыгар кинилэргэ көстүбэккэ-биллибэккэ тоһуур тэрийэр хайдах да табыллыа суох. Н. Якутскай

мэндэйдээ

мэндэйдээ (Якутский → Якутский)

туохт., харыс т. Суолла хааллар (кыыл туһунан). ☉ Оста вл я т ь с ле ды (о звере)
Ньукулай быйыл күһүн солоҥдоҕо сэп быраҕа сатаата да, мэлдьи мэлийэн истэ. Араастаан албаһаан көрдө. Мэндэйдээбит да сиригэр, хасааһын да булан тоһуур быраҕан сырытта. «Кыым»

суоһумар

суоһумар (Якутский → Якутский)

даҕ. Киһи дьулайыан, саллыан курдук, дьулаан, саллымар. ☉ Вызывающий чувство страха, вселяющий ужас, жуткий
Бука барылара миэхэ сыһыаннаһыылара …… олус кырыктаах, ыгааһыннаах, ханнык эрэ баттыктаах, суоһумар ыарахан сохсолоох курдук этэ. Г. Борисов
Суолларым суоһумар ыраахтар! «ХС»
Суоһумар Пиреней хайаларыгар этэрээт тоһуурга түбэспитэ. АЕВ ОҮИ

тыырын

тыырын (Якутский → Якутский)

тыыр диэнтэн бэй
туһ. Хайдахтаах да туйгун буоллун — Хатыланыа суохтаах хоһоон. Тыырыныам омоон суолбун Тоҥууну бэйэм оймоон. М. Ефимов
Кэпсээммитигэр аралдьыйан тымтыкпытын бу киэһэ тыырымматыбыт. Н. Борисов
Мэхээчэ оҕонньор, ыы муннуга ыган эрэ кэллэҕинэ ууга-уокка түспэккэ, барытын эрдэттэн хайынан, тоһуур охсуммут, ыллыгын-аартыгын тыырыммыт буолар. «Чолбон»