Якутские буквы:

Якутский → Русский

туймуулаа=

приделывать тонкую наставку к нити или верёвке (чтобы было легче продеть сквозь что-л.).

Якутский → Якутский

туймуулаа

туохт., фольк.
1. Сапка, быаҕа арыый синньигэс сабы, быаны хос тутан эрий (туох эмэ үүккэ, хайаҕаска киллэрэргэ). ☉ Продевать что-л. (напр., основную нить) в какое-л. отверстие (напр., в игольное ушко) с помощью петли или короткой надставки. [Дьахтар] Соҕуруу дойдуга оҥоһуллубут Сууйуллаҕас ыстаал иннэтин Сулбу тардан ылла; Ньуоскалааҕын иҥиирин Туймуулаата. Саха фольк.
2. Кими, тугу эмэ тугунан эмэ эрий, эрийэ тарт. ☉ Обвивать кого-что-л. чем-л., описывать петлю вокруг кого-чего-л. «Маннык төрүттээх дьөһөгөй оҕотун Тугунан туймуулаан Дуолаҕа сэргэҕэ Тохтоппуттарый?» — диэммин, Тула чинчийэ турдум
Саха фольк. Соҕуруулуур дойдуттан Суруйа көтөн кэлбит …… Туруйалыыр кыылларым Тула-хайа көтөн Тулатын туймуулаабатах Туналҕаннаах толоонноох. П. Ядрихинскай
3. көсп. Тугу эмэ саҕалаа; туохтан эмэ төрүттэн. ☉ Заложить основу чего-л.; опираться на что-л. Былатыан быраатым, Ыраастык ыпсаран Лабаалаан, нарыннаан, Оробуочай аймаҕы аһынан, Тулхадыйбат тускуну туймуулаатыҥ. А. Софронов
Сүөһүтүн …… иитийэхтэрэ эстибит аччык дьоҥҥо түҥэтэн биэрбитэ. Онон туймуулаан ыкса ыаллара …… өлөн иһэн өрүһүммүттэрэ. И. Данилов

Еще переводы:

ньуоскалааҕа

ньуоскалааҕа (Якутский → Якутский)

аат., зоол. Сүөһү сототун быччыҥын иҥиирэ. ☉ Сухожилие задней большеберцовой мышцы у домашних животных. Ньуоскалааҕын иҥиирин Туймуулаата; Бүргэстээн бүрдүргэттэ, Көтөн күрдүргэттэ, Тигэн тирдиргэттэ, Оҕус ииктэтэн Ойуулаан киирдэ. Саха фольк.

бүрдүргэт

бүрдүргэт (Якутский → Якутский)

тыаһы үт. туохт. Бүргэһинэн хос-хос тутуллубут туоһу дьөлүтэ анньар тыас курдук тыастары таһаар. ☉ Издавать звуки, похожие на протыкание шилом бересты в несколько слоев. Ньуоскалааҕын иҥиирин Туймуулаата; Бүргэстээн бүрдүргэттэ, Көтөн күрдүргэттэ. Саха фольк.

туймуулан

туймуулан (Якутский → Якутский)

  1. туймуулаа диэнтэн бэй., атын. туһ. Үс Бүүрүктээх Бүтэй Бүлүү диэн Туохтан туураланан, туймууланан, Төрүттэнэн, төбөлөнөн Үөскээбитэ буолуой? Саха нар. ыр. I
    Оттон бу мин уһун дуу, кылгас дуу үйэбэр Оҕонньотторум санааларын табаммын Суолум туймууланан арахсар түмүгэр «Барахсаны» диэхтэрин эрэ баҕарабын. С. Данилов
    Итинник тус-туспа ыаллартан туймууланан, кэлин киһи элбээтэҕин аайы араас бөһүөлэктэр, нэһилиэктэр, улуустар, уокуруктар үөскээбиттэрэ. «ХС»
  2. көсп. Туох эмэ санааҕа-онооҕо ыллар, туох эмэ санааҥ түмүлүннүн. ☉ Быть охваченным какими-л. мыслями, сосредоточиваться на какой-л. мысли
    Эмиэ өйүм туймууланна. Мин, тэһийбэккэ, көрүдүөргэ таҕыстым. Р. Баҕатаайыскай
    Тоҕо ыллыыр ырыаларбыт Туураламмат, туймууламмат; Кырдьык иһин күрсэр тылбыт Кыната кылбаҥнаабат? М. Тимофеев
    Туораппыккар туймууланыаҥ, Киэбирбиккэр кэбилэниэҥ. «ЭК»
элэктэриичэстибэ

элэктэриичэстибэ (Якутский → Якутский)

аат., физ.
1. Элэктэриичэскэй иитиилээх эттиктэр эбэтэр өлүүскэлэр баалларыттан, хамсааһыннарыттан уонна дьайсыыларыттан (элэктро-магнит хонуутун көмөтүнэн) төрүттэммит көстүүлэр бүтүннүүлэрэ. ☉ Совокупность явлений, обусловленных существованием, движением и взаимодействием электрических зарядов (посредством электромагнитного поля), электричество
[Икки атахтаах] Этиҥ уотун Этитиилээх тимиргэ Иҥэрэн ылан Элэктэриичэстибэ диэн ааттаан, Эгэлгэ абын элбэтиннэ. Өксөкүлээх Өлөксөй
1802 сыллаахха Петров диэн нуучча учуонайа элэктэриичэстибэ көмөтүнэн чаҕылхай сырдыгы хайдах ылыахха сөбүн көрдөрбүтэ. ФГИ Ф
Ол иһин элэктэриичэстибэнэн үлэлиир устурууһу, эрбиини атыыласпытым. ЕМП БС. Бээ-рээ, Уйбааскыа, элэктэриичэстибэнэн ону-маны тастарыахпыт, оҥорторуохпут, оннооҕор саах күртэриэхпит диигит. »ХС»
2. Үрдүк күүрүүлээх эниэргийэ көмөтүнэн ылыллар уот ситимэ. ☉ Освещение, получаемое на основе высокочастотной энергии
[Көмүс көрдөөннөр] Ыстаал сэп чыҥкынаата, Буур массыына чуҥкунаата, Маҕыньыыттаах массыына бачыгыраата, Элэктэриичэстибэ уота элбээтэ. Өксөкүлээх Өлөксөй
Элэктэриичэстибэ уота элэҥниирин, Үгүһү күүһүрдэ үлэлэтэрин Тус-туспа туймуулаан Туойуом этэ, Атын-атыннык араҥалаан Алгыам этэ. А. Софронов
Дьон көрүө диэн, кырдьык, элэктэриичэстибэ уотун умаппатаҕым. ЕМП БС

төлкөлөө

төлкөлөө (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Ким, туох эмэ инникитин өтө көрөн быһаар, төлкөтүн ый, тугу эмэ билгэлээ, дьылҕалаа. ☉ Предвидеть, предугадывать, предсказывать будущее, чью-л. судьбу, участь
Төрөөбөтөх ойуун таҥарата түспүт, сүдү ойуун үчүгэйдик уһуйдаҕына, улуу ойуун буолар киһи үөскээбит диэн сорох ойууннар төлкөлөөбүттэр. Болот Боотур
«Оҕолорбутун, этэҥҥэ олордохпутуна, аны күһүн оскуолаҕа биэртэлээн көрүөхпүт», — диэн оҕонньор кэлэр дьылы төлкөлүүр. Эрилик Эристиин
Сиэним Тоотук үчүгэй эркиннээх киһи буолсу дуу диэн төлкөлөөтүм. «Чолбон»
2. Ким эмэ олоҕун суола хайдах буолуохтааҕар сабыдыаллаа, хайысхатын уур. ☉ Оказывать какое-л. влияние, влиять каким-л. образом на чью-л. судьбу
[Арыгы] Кэнчиэрэҕэ тиийэ Кэдирги кэскиллиир, Төрүөххэ тиийэ Түҥкэтэх төлкөлүүр, Ыччакка тиийэ Ыарыһах ыйаахтыыр. Өксөкүлээх Өлөксөй
Кыра уҥуохтаах иинэҕэс Суворовы, бэйэтэ баҕалааҕын үрдүнэн, төрөппүттэрэ байыаннай сулууспаҕа төлкөлөөбөтөхтөрө. ЛВИ БУӨ
Ким кириитикэни тиэрдэ сыаналаабат, аанньа ахтыбат, ол бэйэтин эрдэттэн эстэргэ төлкөлүүр. Л. Брежнев (тылб.)
♦ Төрүүр (төрөтөр) оҕону төлкөлөө (уйалаа) <иитэр сүөһүнү күрүөлээ> көр оҕо
Кырдьыга да, уот суоҕа буоллар, саха киһитэ эрэйдээх бу чэҥ муус дойдуга хайаан иитэр сүөһүнү күрүөлүө, төрөтөр оҕону төлкөлүө, уостубат олоҕу ууһатыа этэй? Софр. Данилов
Онон туймуулаан ыкса ыаллара үөр сүөһүнү үксэппиттэрэ, төрүүр оҕону төлкөлөөбүттэрэ. И. Данилов. Түҥнэри (төттөрү, түөрэккэй) төлкөлүүр — дьоло суох олоххо тэбэр, кэрэгэй дьылҕалыыр. ☉ Предназначать к тяжелой участи, обрекать на несчастливую судьбу
Миигин кэччэгэй кэскиллээн, ордоххой оҥоруулаан, түөрэккэй төлкөлөөн түһэрбиттэр. Ньургун Боотур
Ити таҥас-сап, мал-баай барыта албын алып, кыыс дууһатын, өйүн-санаатын төрүөҕүттэн төттөрү төлкөлөөбүт ап илимэ буоллаҕа. А. Сыромятникова