туманный; кыһыҥҥы туманнаах күн зимний туманный день; туманнаах сарсыарда туманное утро.

смутно, неясно, туманно || смутный, неясный, туманный; үһү-бадах кэпсииллэр рассказывают туманно; үһү-бадах кэпсээн смутные слухи.

I густой туман || туманный; тумара быыһынан сквозь густой туман; тумара күн туманный день # тумара былыт густые облака.
II безлесное и влажное место, поросшее ёрником.

даҕ. Туман курдук, тумаҥҥа майгынныыр. ☉ Туманный
Планеталар аан маҥнай эргийэ сылдьар туманныҥы маассаттан үөскээбиттэрэ. Ф. Энгельс (тылб.)

1. даҕ.
2. Чараас ньалака былыттаах, онон чаҕылхай күнэ суох, бүтэй куйаас (күн), хараан (түүн). ☉ Знойный, но без яркого солнца из-за слабой и сплошной облачности (день), теплая облачная ночь (летом)
   Буһурук киэһэ буолан оҥоойу даҕаны олустаата, киһини сатаан тыыннарбат үлүгэрэ. Болот Боотур
   Өлбүтэ ырааттар да мин өйбөр Өлбөтөх эдэр атаспын От ыйын буһурук түүнүгэр Ахтан мунчаарар чаастаахпын. С. Данилов
   Буһурук киэһэ буолбута, итииттэн киһи тыына-быара ыгыллара. М. Горькай (тылб.)
3. Туманнаах эбэтэр буурҕалаах-тибиилээх (кыһыҥҥы күн, түүн туһунан). ☉ Туманный или метельный (о дне или ночи в холодный период года)
   Будулҕан, Буһурук күннэргэ, Буурҕалаах хотугу түүннэргэ Буур таба, ыт көлө аттанан Бурҕаҥнас тымныыны быыһынан Бэрдээҥкэ саалары сүкпүппүт, Биэлэйи муораҕа үүрбүппүт. С. Тимофеев
   Биһиги, хотугу сир уһун кыһыннаах, буһурук халлааннаах айылҕабыт тиллиитэ ордук омуннаах, балысхан. «ХС»
4. түөлбэ. Ситэ буһарыллыбатах, сүүрүҥүй (хол., эт, балык). ☉ Недоваренный, сыроватый (о мясе, рыбе). Буһурук эт. Буһурук амтан
5. аат суолт.
6. Бурдук, отон буһар куйаас, итии кэмэ. ☉ Жаркая, знойная пора — время созревания хлебов и ягод
   Бурдук, отон ситэр, буһар Буһурукка киэмсийэн. АХС. Тэҥн. буһук
7. Күүстээх тыаллаах хаардаах күн. ☉ С сильным ветром, со снегом и вьюгой (день)
   Уон үстээхпэр ахсым ат арҕаһыгар Сылгыһыт буоламмын сыстыбытым, Күһүҥҥү халлаан хараҥа буһуругар Хаарга, халтарааҥҥа хаамтарбытым. Н. Босиков
   ◊ Буһурук куйаас — бурдук буһар куйааһа: былыттаах итии күн. ☉ Облачный, но знойный день
   Сайыҥҥы буһурук куйаас күн. И. Сосин
   Биһиэхэ тымныыбыт бытарҕан, Биһиэхэ буһурук куйаас. Ол иһин сүрэхпит амарах, Ол иһин майгыбыт сайаҕас. Кустук. Тэҥн. бүтэй куйаас

I
1. аат. Хойуу туман. ☉ Густой туман
Туундараҕа тоҥмокко, Тумараҕа муммакка Толон саҕа бэйэкэм Туналыйан истэҕим... Л. Попов
Күһүн, киэһэ аайы киэҥ Туймааданы Күдээрэр, сөрүүн тумара Саба бүрүйэн нуктатар. С. Васильев
Туундара, туундара... Мин тулам — тумара, Эргиччи маҥан хаар, Эҥсиллэр киэҥ куйаар. И. Федосеев
2. даҕ. суолт. Хойуу туманнаах. ☉ Покрытый густым туманом, туманный
Аан дайдытын иччитэ Тумара халлаан иччитэ Суодайа хара Ууска уһаартарбыта. Д. Говоров
Бу түгэҥҥэ тумара салгыны хайа солоон, арҕааттан бырысыап соһуулаах икки «ЗИЛ» массыына ыардык ньирилээн иһэр. «ХС»
II
1. аат. Тайҕа ортотугар талахтаах киэҥ маар сир. ☉ Болотистое место в тайге, поросшее кустарником, марь
Тула киэҥ, хараҕыҥ дала ылбат күөх талахтаах, сэппэрээктээх тумара киэбэ-киэлитэ биллибэккэ, …… биир кэм, бара турара. А. Сыромятникова
Күн тахсан, туман улам дьайҕаран, …… киһисүөһү кыайан сылдьыбат тумараларын маардара көһүннүлэр. Индия кэпс. Туруйалар тумараларыгар эрдэ кэллэхтэринэ, саас эрдэ кэлэр. «Чолбон»
2. даҕ. суолт. Бөдөҥ маһа суох, талахтаах, бадарааннаах. ☉ Безлесный, тальниковый, болотистый
Биһиги …… тумара тукулаан сирдэрбитин уҥуордаан тимир суол тиҥинээн кэлиэ диэн түһээн да баттаппатахпыт. Хорсуттар с. [Туундараҕа] харах ыларын тухары тула өттүҥ тумара толоон. «Кыым»
◊ Тумара маар көр маар
Куталаах тумара маар эҥэлдьийдэ. И. Гоголев