Якутские буквы:

Якутский → Русский

тунах

редко молочная пища; үрүҥ тунах үксүүр кэмэ период изобилия молочной пищи; тунах ыһыах "молочный ысыах" (весенний праздник).

Якутский → Якутский

тунах

  1. аат., эргэр.
  2. Сайын эрдэ, үрүҥ ас дэлэйиитэ; ол кэмҥэ үрүҥ аһы тэниччи тардан тэриллэр ыһыах. Молочная пища, обилие молочных продуктов в пору отёла; якутский летний праздник с обилием молочной пищи, кумыса
    Тураҕас биэбит Тунаҕа барҕардын, Улаан биэбит Уйгута дэбилийдин. С. Васильев
    Баай Барыылаах Тойон эһэм! …… Аҕам ынах хаһаас арыытынан, Туҥуй бургунас чулуу тунаҕынан — Аһатан-сиэтэн эрэбин. «Чолбон»
    «Бэйэм биэбин ыыбын, тунахха кымыһынан аһаары», — дии-дии, оҕонньор бакыллан турда. «ХС»
  3. көсп. Туох эмэ биир кэм туртайан, тунааран көстүүтэ. Пелена, завеса, покров, марево
    Сайыҥҥы күөх тунах түһэн эрэр. П. Тобуруокап
    Киэҥ халлаан күөх тунаҕынан унаарыйар. И. Данилов
    Бары барыта туус маҥан тунахха сууламмыт. Н. Борисов
  4. даҕ. суолт. Биир кэм туртайан, тунааран көстөр. Молочно-белый
    Түптэ тунах буруотунан унаарыйар хараан түүннэргэ күөх налыыга үрүҥ, хара сүүрүктэр үөрдээн киирэн аһыыллар. П. Степанов
    Тыаны, чыыстайы сырдатар Туос маҥан тунах лабыктам! М. Тимофеев. Үрүҥ тунах былыттар Үөһэнэн усталлар, Аллаах сэлиик долгуннар Аллара сырсаллар. Хоһоон т.
    Тунах ыйа кин. — бэс ыйа. Месяц изобилия молочной пищи в пору отёла — июнь
    [Бэс ыйын сүүрбэ биир күнэ] тунах ыйын иккис аҥаара — биһиги тыйыс хотугу кыраайбыт саамай кэрэ кэмэ. Софр. Данилов
    Хаҥаластар окко ким-хайа иннинэ киирбиттэрэ, уу ылар уохтаах буоругар тунах ыйыгар от уһуу охсоро. «Чолбон»
    Тунах ыһыах — тунах 1 1 диэн курдук. Дэлэй ыһыах тэлгэннэ, тунах ыһыах туругурда. Саха фольк. Буойуннар эргиллибиттэрэ. Кыайыы өргөһүн өрө туппуттарга тунах ыһыах ыһыллыбыта. «ХС»
    Үрүҥ (тунах) илгэ көр илгэ I. Үрүҥ тунах илгэ Үллэ-балла сүүрбүт. Күннүк Уурастыырап
    Үрүҥ илгэ тунаҕынан Үлэ дьонун Үөрдэбит, Сүөгэй, арыы, кымыс гынан Күүс-уох уган биэрэбит. Дьуон Дьаҥылы

Еще переводы:

перефразировать

перефразировать (Русский → Якутский)

сов. и несов. что уларытан эт (атын киһи тылын кыратык уларытан ту тун).

навернуться

навернуться (Русский → Якутский)

сов. таҕыс, кэл (харах у у тун тупунан); на глаза навернулись слёзы хараҕын уута таҕыста.

элэс

элэс (Якутский → Русский)

элэс гын= момент, промелькнуть мгновенно, проскочить, прошмыгнуть; тун-нүгүнэн тураах элэс гынна за окном промелькнула ворона.

туун

туун (Якутский → Якутский)

I
даҕ. Аан бастаан оҕолонор (дьахтар). Первородящая (о молодой женщине). Туун дьахтар
ср. др.-тюрк. тун бег ‘первый муж’, тун оҕул ‘первый ребёнок (мальчик)’, тув., хак. тун, казах. түҥгыш ‘первенец’
II
туун тулаайах — төгүрүк тулаайах. Круглый сирота. Салтаһа Мэхээлэ диэн кыра эрдэҕиттэн туун тулаайах хаалбыт оҕо баара. Саха сэһ
1977
Кыраһа бу Орто дойдуга туун тулаайах хаалбытын дьэ өйдөөбүттүү, этэ тардан дьигис гынна. И. Гоголев

пораженчество

пораженчество (Русский → Якутский)

с. полит, пораженчество (1. сэриигэ бэйэ дойду тун правительствота эстэрин ситиһэр политика; 2. ханнык эмэ идея, санаа олоххо киириитин эрэммэт, итэҕэйбэт дьоннор өйдөрв-санаалара).

интернирование

интернирование (Русский → Якутский)

с. интернирование (нейтральной государство бэйэтин территориятыгар баар сэриинэн түһүспүт дойдулар сэриилэрин чаастарын, ону тэҥэ государство кини территориятыгар олорор сэриилэһэр дойду тун гражданнарын тутаттаапына).

задвинуть

задвинуть (Русский → Якутский)

сов. что 1. иһирдьэ ас, кэннигэр ас, сап; задвинуть ящик стола остуол дьааһыгын сап; 2. разг. (заслонить, запереть) сап, хаххалат; задвинуть окно шкафом тун-нугу ыскаабынан хаххалат; задвинуть дверь засовом ааны олуурунан сап.

вторичное засоление

вторичное засоление (Русский → Якутский)

туранныйыы (бааһынаҕа, ходуһаҕа ууну наһаа куттарыы түмүгэр сир кырыс аннынааҕы уу тун (грунтовые воды) таһыма үрдээ-һиниттэн урут аллараа араҥаларга сөнмүт туустар өрө көбөн тахсыылара, кунустаах үрүт арананы тууһурдуу-лара.)

мөҥүлүн

мөҥүлүн (Якутский → Якутский)

көр мөҕүлүн
Уолбу тун үөрэттэрэммит, ыалбытыттан мөҥүлүннэхпит диэхтээннэр, Арамааскы ойоҕунуун пионер уолларын таһыйбыттар. Амма Аччыгыйа
Өндүрэй маҥнай оскуолаҕа киирдэҕин утаа, «А» буукубаны кыайан үтүгүннэрэн суруйбакка, учуута лыттан мөҥүллүбүттээҕэ. Н. Якутскай

амтаннаахтык

амтаннаахтык (Якутский → Якутский)

сыһ. Үчүгэй амтаннаах, минньигэс гына, үчүгэйдик (аһы астаа). Вкусно (готовить пищу)
Үрүмэлээх үүттэрин Үрүҥ тунах илгэтин, Араҕастай арыытын Амтаннаахтык астааччы [холкуос кыыһа]. Н. Степанов