Якутские буквы:

Якутский → Русский

туолка

II разг. 1. союз против, но, однако; а; саам тэбиитэ үчүгэй буолан баран, туолка ардыгар эспэт ружьё моё бьёт хорошо, но иногда даёт осечку; 2. частица-огранич. всего, только, всего лишь, только лишь; кини дойдутугар туолка иккитэ сылдьыбыта он побывал в родных местах всего лишь два раза.

Якутский → Якутский

туолка

аат., кэпс.
1. Туохтан эмэ тахсар туох эмэ көдьүүс, туһа. ☉ Толк, польза, прок от чего-л.
Кыра Хабырыыс туох да туолка тахсыа суоҕун билэн, ах баран хаалла. Эрилик Эристиин. Мин Туохтан эрэ туорхаһыйан, Туолката суох чуҥкуйан …… Кэри-куру олордохпуна, Сахалыы саҥа Саамал кымыс курдук Сайа охсон киирдэ. И. Федосеев
2. Туох эмэ ис хоһооно, суолтата. ☉ Суть, содержание, смысл чего-л.
Сипсап кэпсэтэллэр, ону иһиллии сатаата да, туох да туолкатын быһааран истибэтэ. Күндэ
[Билигин сорох оҕолорбут] Африка, Латинскай Америка, Арҕаа Европа дойдуларыгар киһи куйахата ытырбахтыыр сабыытыйаларын туолкаҕа ылбаттар. ЧКС ОДьКИи

Еще переводы:

саҥарбалаа

саҥарбалаа (Якутский → Якутский)

көр саҥарталаа
[Миисэ] туолката суоҕунан бул-бал саҥарбалаан барар. Күндэ

турлка

турлка (Якутский → Русский)

I разг. толк, польза; манна сааламмыттан туох туолка кэлиэй какой толк от охоты в здешних местах.

туолкалаах

туолкалаах (Якутский → Якутский)

  1. даҕ., кэпс.
  2. Туох эмэ туһалаах, тыыппалаах. ☉ Полезный, путный. Туолкалаах кэпсэтии тахсыбата
    □ Талбалаан аат эрэ харата аһыыр киһи эмиэ туолкалаах булчут буолуон табыллыбат. Я. Семёнов
    Арахсар түгэммэр туолкалаах алгыс тылы оҕобор эппэккэ хааллым дии. Н. Чернышевскай (тылб.)
  3. Тугу эмэ үчүгэйдик арааран, быһааран өйдүүр, ырыҥалыыр дьоҕурдаах (үксүгэр буолб. ф-ҕа тут-лар). ☉ Толковый, разумный (обычно употр. в отриц. ф.)
    [Буҕарҕана:] Алаатыка! Буланбулан таллаххыт көтөр саамай туолката суоҕун. Суорун Омоллоон
    [Балтыҥ] ити бэйэтэ туолката суох курдук тутта сатыыр. Э. Соколов
    Сорох табаарыстар саныыллар быһыылаах: бу артыыстар диэн …… туох да туолката, дуоспуруна суох …… дьон диэн. ПП ЭЭД
  4. аат суолт. Сөптөөх, суолталаах, толкуйдаах туох эмэ. ☉ Что-л. дельное, разумное, с толком
    Торгуомсук дьон убайдарым, Туолката суоҕу кэпсиир эбиккит. Саха нар. ыр. III
    [Оҕонньордоох эмээхсин] туолкалааҕы тугу даҕаны тобулан таһаарбатахтарыттан арай аас төбөлөрүн тарбанар аакка түспүттэр. С. Федотов. Доҕорум ыйытыытыгар туох да диэн туолкалааҕы хардарбакка хааллым. Н. Герасимов
безрассудство

безрассудство (Русский → Якутский)

с. өйө суох быһыы, толкуйа суох быһыы, туолката суох быһыы.

туолкалаах

туолкалаах (Якутский → Русский)

обычно употр. в отриц. ф. и отриц. оборотах 1) полезный, путный ** полезно; туолката суох сырыы бесполезная поездка; 2) толковый, путный || толково, путно; туолката суох киһи бестолковый человек; туолкалаах кэпсэтии тахсыбата путного разговора не вышло; туолката суох тыллаһар он говорит бестолково.

буҕарҕана

буҕарҕана (Якутский → Якутский)

аат. Дулҕалаах сиргэ олохсуйар аанньа көппөт кыра үгүрүө бииһэ көтөр. ☉ Коростель
Маныаха Буҕарҕана диэн Үгүрүө бииһин ууһа кыра, куччугуй богдо көтөр баара туран эппит: «Алаатыка! Булан-булан таллаххыт көтөр саамай туолката суоҕун. Кини [туруйа] диэн моонньо эрэ куохайбытынан, киэһэ-сарсыарда ыһыытыыра эрэ мэнигинэн көтөр ини». Суорун Омоллоон
ср. бур. бударгана ‘коростель’

бул-бал

бул-бал (Якутский → Якутский)

  1. тыаһы үт. т. Киһи түргэнник хааман иһэн уулаах бадарааны кэһэн ылыталыыр тыаһын үтүктүү. ☉ Подражание хлюпанию, издаваемому быстро идущим по жидкому болоту человеком. Оттоох уулаах бадарааны кэһэн бул-бал түһэн истэ
  2. сыһ. суолт. Мээнэ, үчүгэйдик өйдөөбөккө эбэтэр киһи аанньа өйдөөбөтүн курдук (саҥар, быһаар). ☉ Беспорядочно, бестолково (говорить, объяснять)
    Миисэ туолката суоҕунан бул-бал саҥарбалаан барар. Күндэ
сип-сап

сип-сап (Якутский → Якутский)

сыһ., кэпс. Дорҕооно суохтук, сибигинэйэн (дьоҥҥо иһитиннэрбэт курдук). ☉ Шёпотом (так, чтобы другие не слышали)
Сип-сап кэпсэтэллэр, ону иһиллии сатаата да, туох да туолкатын быһааран истибэтэ. Күндэ
Уун-утары көрсөн олорон, Уостаратиистэрэ чорбоҥноһон, Сип-сап мээнэ сэлэһии, Сымыйаны сибигинэһии. ДГИ СС
Биһигиттэн чугас бинэгирээт мастарын иһигэр «чууп» гына уураһар, «сип-сап сибигинэһэр», үөһэ-аллара тыынар сибики баара. М. Горькай (тылб.)

тарҕас

тарҕас (Якутский → Якутский)

туохт. Арахсан, тус-туспа, аҥыы-аҥыы барыҥ (элбэх киһини этэргэ). ☉ Уйти в разные стороны, разойтись (о многих людях)
[Чүөчээски] уһуктубута, дьоно аһаан-сиэн тарҕаспыттар. Суорун Омоллоон
Маҥнай дьахталлар, онтон эр дьон биирдиилээн-иккилээн уку-суку тарҕаһан бараллар. Н. Якутскай
Туох да туолката суох мунньахтаан, ардырҕаһан бараннар тарҕастылар. Күндэ

безрассудный

безрассудный (Русский → Якутский)

прил. өйө суох, толкуйа суох, туолката суох; безрассудный поступок толкуйа суох быһыы.