аат. Кими, тугу эмэ тыынан, боруомунан өрүс уҥуор илдьэр, тиксэрэр киһи. ☉ Тот, кто занимается перевозом через реку на лодке, пароме, перевозчик
Күн тахсыар диэри боруому Күүтүмэ, туоратааччылар Күнүһүн да куттаналлар. Боруомнара куһаҕан. Н. Некрасов (тылб.)

1. туораа 1, 2, 3 диэнтэн дьаһ. туһ. Бүтүн ыалы, бачча сүөһүнү көһөрөр, сүүрүктээх үрэҕи харбатан туоратар оҕо оонньуута буолбатах. Н. Заболоцкай
   Омоох суолунан аты туораттылар, үрэх хоонньугар киирдилэр. Н. Павлов
   [Эһэҥ] Оннук муҥнанан соҕотох ынаҕын Уһун кыһыны туоратара. И. Эртюков
2. көсп. Кимиэхэ эмэ хаҕыстык сыһыаннас, кыһарый, үтүрүй. ☉ Обходиться с кем-л. неласково, затирать, зажимать кого-л.
   Миша аттыгар биэс да кыыс баар буоллаҕына, хайаларын даҕаны чорбоппокко, туораппакка тэбис-тэҥ кэрэхсэбиллээхтик кэпсэтэр. Н. Лугинов
   Кырдьаҕастар Васяҕа сыһыаннара олус үчүгэй, кыргыттар да туораппаттар. Д. Токоосоп
3. көсп. Мэһэй буолар кими, тугу эмэ суох гын, суох оҥор. ☉ Отстранять, устранять кого-что-л., создающего помехи в чём-л.
   Мас суханы Тыраахтар туоратта, Токур сиэрпэни Хамбаайын кыйдаата. Саха фольк. Кини суолугар туора турбут кутталлаах киһитин кэбэҕэстик туоратта. У. Ойуур
   Оҕону ыарахаттары туоратарга, онуоха, кыратык да буоллар, эрэйдэнэллэрин тулуйар буоларга үөрэтэр ордук суолталаах. Дьиэ к.
   ♦ Туората көр — кими эмэ атыҥырыы санаа, сөбүлээмэ, абааһы көр. ☉ Чувствовать неприязнь, нерасположение к кому-л., смотреть косо, сторониться кого-л.
   Дорообо, дойдум! Тоҕотун тоҥоомо, Туоһулуу сураама, Туората көрүмэ! А. Софронов
   Миигин сирбэруоппар туората көрөллөр, үүрээри гыналлар. П. Ламутскай (тылб.)

побуд. от туораа = 1) поворачивать, сворачивать, заставлять поворачивать, сворачивать; аты суолтан туорат = повернуть коня в сторону от дороги; 2) переправлять, перевозить; өрүһү туорат = переправить через реку; 3) перен. разг. затирать, зажимать; кинини үлэтигэр туораталлар его затирают на работе.