I
даҕ. Хара буолбатах, маҥан соҕус, сырдык (сирэйи этэргэ). ☉ Светлый, бледный (о лице)
«Тиэтэйдэххэ сатанар», — диир, кыыһаан сирэйэ кытаран хаалбыт Таня. Л. Попов
Ньургуһун уһун синньигэс кыыһаан сирэйдээх, көмөрү хайа туппуттуу хапхара, көрсүөтүк көрбүт харахтаах. Дьүөгэ Ааныстыырап
Дакылаатчыт, сиэрэй көстүүмнээх кыыһаан уол, түмүк тыл этэр. «ХС»
II
көр кыаһаан I
Табаларбыт муус кыыһаанынан лыҥкынастылар. И. Данилов
[Күн Тураҕастай Ньургустай] харытынан охсуллубут хампа бытырыыстаах, сототунан охсуллубут солко бытырыыстаах кыһыл көмүс кыыһаанын кыыгыначчы иилинэн кэбистэ. ПЭК ОНЛЯ VI

туохт.
1. Тугу эмэ (хол., эти) тас өттүттэн чараастык быһа сотон ыл. ☉ Отрезать, срезать что-л. тонкими пластинками (напр., мясо)
Эти элийэ быһа-быһа иҥсэлээхтик сиэтэ. И. Гоголев
Умса туттан олорон, эбэм иннибэр уурбут эһэм быһаҕынан сыалаах эти элийэ быһан ылан айахпар угабын. Н. Лугинов. Харгыга тахсар балык эмис, эттээх буолааччы. Бэл сороҕор биир ойоҕоһуттан үстэ элийэн быһаҕын эбээт. Доҕордоһуу т.
2. кэпс. Быһыйдык, чэпчэкитик сүүр, дэгэй. ☉ Бежать, легко ступая, едва касаясь земли
Эр киһи элийэн тахсан Тураҕастай биэтин Кутуругун быһа баттаан, Киллэрэн биэрдэ. Саха фольк. Эдэрдэр итинтэн-мантан элийэн кэлэннэр, эппиэтэ суох илиилэригэр иилистибитинэн бардылар. Өксөкүлээх Өлөксөй
Атын үрдүгэр элийэн тиийэн олоро түстэ. СГФ СКТ
ср. монг. элэх, бур. элихэ ‘пари ΄ть’

туохт. Икки хаҥас эбэтэр икки уҥа атахтаргын хардарытаары тэҥҥэ ылан айаннаа (ат туһунан). ☉ Идти иноходью, попеременно вынося вперед то обе правые, то обе левые ноги (о коне)
Тойон көмүс уктаах дэйбииринэн атын өттүккэ «сып» гына биэрэрин кытта, ата түөрт атаҕын үөрэ-дьүөрэ үктээмэхтээн дьоруолаан кутан-симэн барда. Эрилик Эристиин
Тобугунан элэмэс Тураҕастай соноҕос, Чааскылаахай ууларын Дьалкыппаттык айаннаа, Чороонунан кымыһы Долгуппаттык дьоруолаа! П. Тобуруокап
Кутузов бэйэтэ ыараханнык миинэн иһэн, дьоруолаан күөгэтэр, атын ыгылытар. Л. Толстой (тылб.)
△ Дьоруо ат айанныырыгар маарынныырдык хамсан. ☉ Делать движения, похожие на движения коня-иноходца при беге
Кэрэтиэн барык-сарыкка Туундаракам дьоруолуура, Тойугу ыһар туйаҕыттан Сулус кыынньа оонньуура. Улуро Адо (тылб.)
Дьоннор, бу тоҕо бачча тиэтэлгитий, Дьоруолуу ойоҕут куобах кэриэтэ? Р. Гамзатов (тылб.)