тыаһы үт. т. Туох эмэ инчэҕэйгэ охсуллар тыаһа (хол., чалбаҕы кэһэргэ). ☉ Подражание негромким шлёпающим звукам (возникающим, напр., при ходьбе по лужам). Бадарааннаах, чалбахтаах суол устун ньулкньалк үктэнэн бара турда
□ Этиттэн элийэ-элийэ солууругар ньулк-ньалк быраҕаттаата. Болот Боотур

бырдырҕаа диэнтэн дьаһ
туһ. Тайах быысаһын үөлэ олорон сыата бардьыгынаатаҕын ахсын элийэн сиэн бырдырҕатар, дьэ, ас да ас диэтэҕиҥ. «ХС»

элий диэнтэн тиэт
көрүҥ. Эҕэрдэлээх сайыным Эйгэ күөҕүн илгэтин Элитиэпкэ хотуурунан элийбэхтии турабын. Саха нар. ыр. II

кытын диэнтэн дьаһ
туһ. Элий Чуусай, Алтан-Хаан Курултайга кытыннара ыытар бөлөҕөр тылбаасчыт көрдүүллэрин истэн, тылланан кэлбитэ. Н. Лугинов
Араас оонньууну тэрийэн дьону барытын кытыннараллар. В. Тарабукин

туохт., кэпс. Тыастаахтык уобан, оборон ис, аһаа. ☉ Шумно хлебать, есть что-л. с громким причмокиванием
Хоргуйбут хорохоот бокуойа суох аһаан сапсырыйда. Болот Боотур
Остуол уһугар ууран туран аһаан сапсырыйаллар. Эрилик Эристиин
Гаврил Иванович мас хоруудаттан көөнньөрбөнү иҥсэлээхтик сапсырыйар төрөл ынахтары сыныйан одууласта. С. Никифоров
[Саллааттар] тута сылдьан элийэ-элийэ эт сииллэр, кытыйалаах миини кэриһэн иһэн сапсырыйаллар. Д. Токоосоп

аат. Кыыл тыһын уһун, көп түүлээх үөһээ өттө. ☉ Верхняя часть (с густой, длинной шерстью) шкурки, снятой с ног какого-л. животного. Саһыл тыһын собуонньуга
□ Окумалларын, бууттарын анныларынан собуонньук тириитин хаалларан, субатын быһах биитинэн элийэ сото-сото, тыстарын ньылбырыта тардыталаата. «ХС»

тыҥырахтаа диэнтэн холб. туһ. Таһааран тобукпар тирээн, тыҥырахтаһа олорумаары, кырыылыы кыһыллыбыт кыракый маспын хаайыытыгар кэппит илим сабын аннынан уган элийэ тутан, собобун арааран, туора элиттим. Н. Борисов
Боря ытыһынан муннун саба тутунна, онтон устунан сөмүйэтин кирин тыҥырахтаһа турда. СЮ РХ

сыһ.
1. Айаххын аппатан, дьабадьыларгын ыртаччы (тутун — тииһэ суох киһи туһунан). ☉ Приоткрыв рот, растягивая вниз углы рта (о беззубом человеке)
Бастаан арыгытын …… толору кутан иһэн кэбистэ, ол кэннэ, аһыырҕаппыт быһыынан, сирэйин эҥин араастаан ньамаччы туттан баран, элийэн ыла-ыла этин сиэн барда. Эрилик Эристиин
2. Силимнэспит, ыбыспыт хараххынан (көр). ☉ Слипающимися глазами (смотреть). Ньамаччы көрбүт харахтаах

сыһ. Сиикэйдиҥитик, ситэ буспатах курдук (хол., аһаа, сиэ). ☉ Полусырым, недоваренным (напр., есть, кушать)
Сэһэргэһээччилэр, сүүрүҥүйдүү буспут тайах сыалаах этин сытыы саха быһаҕынан элийэн ылан ыстыы-ыстыы, бэйэ-бэйэлэрин көрсүбэккэ олорбохтоотулар. Н. Борисов
Сүүрүҥүйдүү буспут илии тастаах сылгы этин кырбастара, улахан миискэҕэ хоторуллан, остуол ортотугар уурулуннулар. «Кыым»

даҕ. Сиикэйдиҥи, ситэ буспатах, аанньа буспатах (хол., эт). ☉ Недоваренный, сыроватый, полусырой (напр., о мясе)
Киэһээҥҥи күөс буһан, сүүрүҥүйдүҥү соҕус хоторуллубут кыыл этин элийэ быһан сии олорон, сүүрбэччэ сыллааҕыта буолбут түбэлтэни ыйыттым. В. Барабанскай
[Сылгы этин биилкэнэн астахха] хаан тахсыбат, симэһинэ сүүрэр эбэтэр кыра сүүрүҥүйдүҥү да буоллаҕына буспутунан ааҕыллар. Дьиэ к.