Якутские буквы:

Якутский → Русский

муниципальнай анал сыаллаах бырагыраама

муниципальная целевая программа

олохтоох бүддьүөт тус бэйэтин дохуота

собственные доходы местных бюджетов

тус

  1. 1) сторона; направление; уҥа тус правая сторона; хаҥас тус левая сторона; барар туспун ыйан кулу покажи направление, в котором мне следует ехать; 2) перен. разг. долг, обязанность; дело; эн бэйэҥ тускун толоруохтааххын ты должен выполнить свой долг; мин туһумтуспа а) моё дело—.сторона; б) моё положение другое; я — другое дело; 2. в знач. частицы усил.: тус бэйэм лично я; тус арҕаа прямо на запад; 3. в роли служебного имени: туһугар а) ради; за; уопсай дьыала туһугар кыһаллар он старается ради общего дела; мин туспар кыпаллыма ты за меня не беспокойся; б) против, напротив; трибуна туһугар напротив трибуны; туһунан о, об; про; герой туһунан баллада баллада о герое; туһуттан из-за, ради; ол туһуттан манна кэллим из-за этого я пришёл сюда.

тус сирэй

физическое лицо

тус сыаллаах бырагы-раама

целевая программа

Якутский → Английский

тус

adv. separately; туспа a. separate

тус

n. arch. side, direction

Якутский → Якутский

тус

I
аат. Туһаайыы, хайысха. Сторона, направление
Сүрэҕин туһа буолуо диэн кыҥаан баран, тардан кэбистим. Т. Сметанин
[Дай Баһылай] айанныы-эргинэ биэс атынан Тайҕа туһа бу диэн күрүлэттэ. Н. Түгүнүүрэп
[Күн Эрили бухатыыр] Орто дойдум Туһа манан буолуо диэн Хааман халыһытта. С. Васильев
ср. др.-тюрк. туш ‘противолежащее место; напротив’, алт. туш ‘противолежащий; направление’
II
даҕ. Бэйэ бас билэр. Личный, индивидуальный, собственный
[Халандаардарын] тус толорооччу Микиитэ. Амма Аччыгыйа
Убайа тус суобаһа этэрин хоту сылдьыбыта. М. Ефимов
Уол тус олоҕор элбэх ыарахаттар үөскээбиттэрэ. «ХС»
Тус бэйэ — бэйэҕэ эрэ сыһыаннаах, аналлаах. Личный, собственный
Тус бэйэм дьолбунааҕар Таптыыр кыыһым дьоло күндү. И. Гоголев
Кинигэ дьоруойдара тус бэйэлэрин тапталларынан эрэ муҥурданаллар. Н. Лугинов
Тус бэйэҥ оҕуруоккар Түүнү быһа уу тастыҥ. Баал Хабырыыс. Тус сыал- лаах — туохха эрэ туһуламмыт чопчу, анал сыаллаах. Обладающий конкретной целью. Тус сыаллаах үлэ. Тус туохтуур көр туохтуур. Тиэкистэн тус туохтууру булуҥ
ср. монг. тус ‘данный, этот; наш’
III
көмө аат.
1. Сыһыарыы түһүк форматыгар ким, туох эмэ оруобуна илин туһаайыытыгар атын предмет кэлэн тохтуурун, баар буоларын бэлиэтииргэ туттуллар. В форме дательно-местного падежа притяжательного склонения употребляется для обозначения направления действия, ориентированного на предмет речи, происходящего рядом с ним (впереди кого-чего-л., перед кем-чем-л.)
Микиитэ туһугар кэлээт, Бааса төбөтүнэн Микиитэ диэки сиэлийэн кэбистэ. Амма Аччыгыйа
Мастар быыстарынан уоллаах кыыс сырсан элэҥнэһэн иһэн, кинилэр тустарыгар кэлэн тохтуу түстүлэр. Н. Лугинов
Мин туспар кэлээт, [кус] супту сурулаан аллара түстэ. А. Сыромятникова
2. Туттуу түһүк форматыгар ким, туох эмэ илин туһаайыытынан хайааһын оҥоһулларын бэлиэтииргэ туттуллар. В форме орудного падежа притяжательного склонения употребляется для обозначения направления действия, ориентированного в сторону предмета речи (в направлении, по направлению к)
Сэрэйдэххэ, алааһа бу туһунан буолуохтаах. Ойуурунан быһалаата. И. Гоголев
Ортоку добууҥҥа баар арыы талахтар тустарынан көрбүтэ: бэрт аҕыйах үөттэр төбөлөрө бүк түһэн бүгүлэхтии тураллар. Эрилик Эристиин
Хараҕын туһунан кырыарбыт кылыы күөгэс гына түстэ. «ХС»

тус-туспа

сыһ.
1. Аҥыы-аҥыы хайдыһан, туһунан. Отдельно друг от друга, порознь
Оскуола оҕолорун кылаастарынан тус-туспа араартаатылар. ГНС СТСДТ
Дьон күлсүбүтүнэн тус-туспа тарҕастылар. «Кыым»
2
атын-атын диэн курдук. [Чыычаахтар] тус-туспа саҥалаахтар, майгылаахтар эбит. Амма Аччыгыйа
Оҕолор бары, тус-туспа нэһилиэктэртэн кэлэннэр, үлэлээн үөрэ-көтө сылдьаллар. Дьүөгэ Ааныстыырап
Нуучча ыалдьыттарыгар тус-туспа тэриэлкэҕэ миин кутуталаата. Т. Сметанин

тус-туспатык

сыһ. Бэйэ-бэйэҕэ маарыннаабаттык, уратытык, атыннык. Непохоже друг на друга, по-другому, иначе
Кинилэр төбөлөрө тус-туспатык толкуйдууллар ээ. Амма Аччыгыйа
[Эллэй ырыаларын] сир-сир ахсын хас ыллааччы тус-туспатык ыллыыр. Софр. Данилов
Дьон бары тус-туспатык туттан олордохторо, сырыттахтара. Болот Боотур


Еще переводы:

целевой

целевой (Русский → Якутский)

прил. тус сыаллаах, туһалаах.

целевая программа

целевая программа (Русский → Якутский)

тус сыаллаах бырагыраама

муниципальная целевая программа

муниципальная целевая программа (Русский → Якутский)

муниципальнай анал сыаллаах бырагыраама

целенаправленность

целенаправленность (Русский → Якутский)

ж. сыаллаах буолуу, туһааннаах сыаллаах буолуу; целенаправленность в работе үлэҕэ сыаллаах буолуу.

целеустремлённый

целеустремлённый (Русский → Якутский)

прил. туе сыаллаах, туе сыалы тутуһар.

подослать

подослать (Русский → Якутский)

сов. кого кигэн ыыт, кистэлэҥ сыаллаах ыыт.

туризм

туризм (Русский → Якутский)

м. туризм (билэр-көрөр уонна спортивной сыаллаах айан).

кэпсэтиһии

кэпсэтиһии (Якутский → Якутский)

  1. кэпсэтис диэнтэн хай. аата. Ити истиҥ кэпсэтиһии хайдах, тоҕо күөдьүйбүтэй диэн тоһоҕолоон ыйытар буоллаххытына, ол маннык этэ… В. Гаврильева
    Табаһыттар өрөспүүбүлүкэтээҕи сүлүөттэригэр эдэрдэри ыстаадаҕа таһаарыы туһунан киэҥ кэпсэтиһии буолла. «Кыым»
    Кэпсэтиһиинэн кыайыылары ситиһэр бөҕөс маастарыстыбата үүнэр кыаҕа суох. НЕ ТАО
  2. Ханнык эмэ боппуруоһу, дьыаланы быһаарсар сыаллаах санааны атастаһыы, үллэстии. Переговоры
    «Кырса тириитин сыанатын үрдэтэргэ кэпсэтиһиини ыыта сылдьабыт», — диэтэ. «ХС»
    Эйэлээх кэпсэтиһиилэртэн аккаастаннаххытына, эппиэтинэс эһиэхэ сүктэриллиэҕэ. СБТТ
    Түмүгэр Израиль …… Ливаны кытта байыаннай кэпсэтиһиилэри ыытарга күһэллибитэ. ПА
биллэрии

биллэрии (Якутский → Якутский)

аат.
1. Хаһыакка бэчээттэммит эбэтэр эркиҥҥэ ыйаммыт билиһиннэрэр сыаллаах кылгас сурук, сурах, араадьыйанан, тэлэбиисэринэн иһитиннэрии. Объявление, сообщение
Сотору тахсан ааҥҥа биллэрии сыһыарда. М. Доҕордуурап
Ханна эрэ улахан уулусса диэкиттэн диктор саҥата информбюро биллэриитин ааҕара күһүҥҥү сөрүүҥҥэ дуораһыйан иһиллэрэ. Г. Колесов
Түннүк аттыгар кэнсэлээрийэ остуола, хас да олоппос, истиэнэҕэ — бирикээстэр, биллэриилэр. Ю. Чернов (тылб.)
2. кэнс. Туох эмэ туһунан сэрэтэр, биллэрэр ис хоһоонноох докумуон. Извещение, уведомление
Барсуков баай биллэриитин ылаат, Чаараттан Толстоухов үрүҥ этэрээтэ Маачаҕа тоҕо ааҥнаан кэлэр. Н. Якутскай
Онтон биир ыйынан улахан убайым Кеша туһунан биллэрии кэлбитэ. Амма Аччыгыйа
Биһиги Майа байаҥкамаатыттан Сэбиэскэй Сойуус Геройа Попов Федор Кузьмич геройдуу өлбүтүн туһунан биллэриини аахпыппыт. Софр. Данилов

экспертиза

экспертиза (Русский → Якутский)

ж. экспертиза (тугу эмэ специалистар сөптөөх түмүктээһини оҥорор сыаллаах чинчийэн көрүүлэрэ).