Якутские буквы:

Якутский → Русский

кэпсэтиһии

и. д. от кэпсэтис= 1) переговоры; 2) сговор, уговор, договор.

кэпсэт=

1) побуд. от кэпсээ =; ол түбэлтэ туһунан кэпсэт = заставить рассказать о случившемся; 2) разговаривать, беседовать; говорить; кими кытта кэпсэттиҥ ? с кем ты разговаривал?; нууччалыы кэпсэтэллэр они говорят по-русски; киһи кэпсэтэн билсэр погов. люди узнают друг друга беседуя; 3) сговариваться, договариваться; сарсын көрсөргө кэпсэттибит мы сговорились встретиться завтра # кыыс кэпсэт = уст. свататься к девушке (через её родных).

кэпсэтис=

совм.-взаимн. от кэпсэт = 1) вступать в разговор; принимать участие в разговоре; 2) сговариваться, договариваться.

Якутский → Якутский

кэпсэтиһии

  1. кэпсэтис диэнтэн хай. аата. Ити истиҥ кэпсэтиһии хайдах, тоҕо күөдьүйбүтэй диэн тоһоҕолоон ыйытар буоллаххытына, ол маннык этэ… В. Гаврильева
    Табаһыттар өрөспүүбүлүкэтээҕи сүлүөттэригэр эдэрдэри ыстаадаҕа таһаарыы туһунан киэҥ кэпсэтиһии буолла. «Кыым»
    Кэпсэтиһиинэн кыайыылары ситиһэр бөҕөс маастарыстыбата үүнэр кыаҕа суох. НЕ ТАО
  2. Ханнык эмэ боппуруоһу, дьыаланы быһаарсар сыаллаах санааны атастаһыы, үллэстии. Переговоры
    «Кырса тириитин сыанатын үрдэтэргэ кэпсэтиһиини ыыта сылдьабыт», — диэтэ. «ХС»
    Эйэлээх кэпсэтиһиилэртэн аккаастаннаххытына, эппиэтинэс эһиэхэ сүктэриллиэҕэ. СБТТ
    Түмүгэр Израиль …… Ливаны кытта байыаннай кэпсэтиһиилэри ыытарга күһэллибитэ. ПА

кэпсэт

туохт.
1. Кими эмэ кытта саҥаран санааҕын атастас. Разговаривать, беседовать, общаться с кем-л.
Киһи кэпсэтэн, ынах маҕыраһан билсэр (өс хоһ.). Дьоно арыт улаханнык кэпсэтиэхтэрин куттаммыттыы сибигинэһэллэр, арыт этиһэр курдук маргыһаллар. Н. Якутскай
Дэлэй-былас сэһэҥҥэ тэнитиҥ, ааспыты, баары, кэлэри кэпсэтиҥ. Т. Сметанин
Лейтенант тугу да кэпсэппэт. «ХС»
2. Кими эмэ кытта туох эмэ боппуруоска сөпсөс, тыл тылга киирис. Договориться, сговориться с кем-л. о чем-л.
Кэпсэппиппит курдук, били, Кэрэхтээх тииккэ тиийиҥ. Күннүк Уурастыырап
Күн сарсын үлэ кэпсэтэ Сабардамнарга тэбинэргэ быһаарынна. Болот Боотур
Кэппэрэтиип биһигини кытта сүүс буут собоҕо кэпсэтэн турар. Күндэ
3. эргэр. Кыыһы кэргэн ыйыт, көрдөс (кыыс дьонуттан). Свататься к девушке (через ее родных)
Быйыл саас Миитэрэй ол кыыһы «кэпсэппит». Кини халыым төлүүр баайа суох, онон энньэ да эрэйэр кыаҕа суох. Амма Аччыгыйа
Аана кыыһы уон үстээҕэр ийэтэ-аҕата эргэ биэрэргэ кэпсэппиттэр, уон алтатыгар бэргэһэлэнэн сүктүбүт. М. Доҕордуурап
[Үчүгээйэп:] Киһи кэргэни күһүн, үлэ-хамнас бүппүтүн кэннэ, кэпсэтэр куолута. С. Ефремов
4. көсп., кэпс. Кытаанахтык ааҕыс, ситис (саанан этиигэ тут-лар). Рассчитаться, расквитаться с кем-л. (с оттенком угрозы)
Бэйи, Уйбаан, эн биһикки биирдэ эмэтэ кэпсэтэрбит буолуо. Н. Неустроев
«Бэйикэй, мин ортохпуна эйигин баҕас кытта кэпсэтиэм», — диэн Абдуркулла хоргутан ытаан барда. Эрилик Эристиин
[Петя:] Сэрэтэбин. Аны Маня туһунан куһаҕан тылы тарҕатыаҥ да, миигин кытта кэпсэтиэҥ. С. Ефремов

кэпсэт-ипсэт

туохт. Кими эмэ кытта ону-маны кэпсэт, сэһэргэс (үксүн эйэ дэмнээхтик). Вести разговор о чем-л., активно общаться с кем-л. (обычно мирно)
Ол оҕонньор …… кэпсэтэр-ипсэтэр хоноһоҕо-ыалдьыкка баҕалаах да киһи. Эрилик Эристиин
Киэһэни кэпсэтэн-ипсэтэн, үчүгэйдик атаарбыттара. В. Яковлев
Бэрт эйэҕэс, онуманы кэпсэтэ-ипсэтэ сатыыр олус ис киирбэх киһи эбит этэ. Н. Якутскай

кэпсэтис

кэпсэт диэнтэн холб. туһ. [Преподаватель] олорор дьиэнэн эрэйдэнээччилэргэ студпрофкому кытары кэпсэтиһэн уопсай дьиэ бэрдэрэр. Н. Лугинов
Ийэм күһүн, саас чугастааҕы (үс-түөрт биэрэстэлээх) ыалларыгар сылдьан, дьону-сэргэни кытта кэпсэтиһэн «сайдан» кэлээччи. Н. Босиков
Хаһан эрэ эн эһэҥ, Кэргэн кэпсэтиһэн, Аҕалта сүгүннэрэн. М. Тимофеев

Якутский → Английский

кэпсэт=

v. to talk to, converse;


Еще переводы:

коммюнике

коммюнике (Якутский → Русский)

коммюнике; кэпсэтиһии туһунан коммюнике коммюнике о переговорах.

продолжительность

продолжительность (Русский → Якутский)

ж. уһуна, өрө; продолжительность переговоров кэпсэтиһии уһуна.

договорённость

договорённость (Русский → Якутский)

ж. кэпсэтиһии, кэпсэтии, сөбүлэһии; по договорённости кэпсэтии быһыытынан.

күөртээһин

күөртээһин (Якутский → Якутский)

күөртээ 2 диэнтэн хай
аата. Учууталы үлэтиттэн устар да түбэлтэҕэ кини туһунан кэпсэтиһии, араастаан күөртээһин буортуттан атыны аҕалбат. «Кыым»

сүпсээн

сүпсээн (Якутский → Якутский)

аат. Туох эмэ кэлиитэбарыыта, сүпсүлгэнэ. Беготня, хлопоты, разговоры
Окко киириигэ бэлэмнэнии сүпсээнэ — кэлии-барыы, мунньах, кэпсэтиһии бөҕө буолбута ырааппыт. «Кыым»

сэргэҕэлээһин

сэргэҕэлээһин (Якутский → Якутский)

сэргэҕэлээ диэнтэн хай
аата. Саҥа таҥаһы сэргэҕэлээһин буолбутугар Уйбаан оҕонньор оронуттан туран, эмиэ тутан көрдө. ИИФ УоУоО
Сотору отчуттар омурҕанныы тахсаллар. Кэпсэтиһии, сонуннары сэргэҕэлээһин. «ХС»

кыккыраччы

кыккыраччы (Якутский → Якутский)

сыһ. Туох да кэтэмэҕэйдээһинэ суох сорунуулаахтык, адьас, букатын. Без колебаний, решительно, категорически, наотрез
Үнүр Ааныс сиилэс кирилиэһин абырахтыы түһэн кулу, абыраа диэбитин, кыккыраччы батан кэбиспиттээх. Н. Заболоцкай. Нина туох кэпсэтиһии буолбутун кыккыраччы мэлдьэстэ. С. Окоемов. Хараҥа эбээннэр сорохторо бандьыыттаан өлүөхтэрин Өксөкүлээх Өлөксөй өрүһүйбүтэ
Оннооҕор мин, саа тутан, бандьыыттыах буолбут киһи, кини өйдөтөн, кыккыраччы аккаастаммытым. «ХС»

хатааннаахтык

хатааннаахтык (Якутский → Якутский)

сыһ. Өстүйэн, өһүөннээхтик, хаҕыстык. Враждебно, злобно
Биирдэ хатааннаахтык саҥарсыбыттара, биирдэ кыыһырсыбыттара ааһан-арахсан биэрбэккэ, харахха киирбит сыыстыы дууһаларын куруук аала сылдьар үгэстээҕэ. Далан
Василий хатааннаахтык көрбөхтөөн баран, кэпсэтиһии итинэн бүппүтүн биллэрэн олоро түстэ уонна атын дьыаланы хаспытынан барда. Н. Апросимов
Киниэхэ бэйэтигэр уонна кини табаарыстарыгар Нюра ийэтэ хатааннаахтык сыһыаннаһарын Васёк билэрэ. В. Осеева (тылб.)

тупсуу

тупсуу (Якутский → Якутский)

  1. тубус I диэнтэн хай. аата. Маҥнайгы хотуур кэнниттэн биһиги, сахалар, От-мас муҥутуу тупсуутун айхаллыыбыт. И. Гоголев
    Олорор дьиэ былаана тупсуутугар ураты болҕомто ууруллар. «Кыым»
  2. Сэриини быстах кэмҥэ тохтотор туһунан кэпсэтиһии, сөбүлэһии. Перемирие
    Кэпсэтии табылыннаҕына, Кини даҕаны Тупсууттан, эйэттэн Туоруо суох этэ. П. Ойуунускай
    Дворяннар этэрээттэрэ, олохтоммут тупсууну кэһэннэр, бааһынайдарга эмискэ саба түспүттэрэ. АЕВ ОҮИ
    [Багратион — Аракчеевка:] Эйигин тупсуу туһунан саныыр диэн сурах тарҕанна. Л. Толстой (тылб.)
үөһээҥҥилэр

үөһээҥҥилэр (Якутский → Якутский)

аат., итэҕ.
1. Үөһээ дойдуга олохтоох таҥаралар, айыылар. Небожители, боги
Ити үөһээҥҥилэрбит, тоҕус мөгүрүгү тоҕо харыһыйбыттара буолуой? Болот Боотур. Ойуун үөһээҥҥилэртэн дьонун-сэргэтин үчүгэйдик көрөн-харайан олороллоругар көрдөһөн алгыс алгыыр. Күн Дьирибинэ
2. Үрдүкү эргимтэлэр, былаастар. Верхние круги, власть имущие, верхи, руководство
Үөһээҥҥилэрдиин, Москватааҕы салайааччылардыын кэпсэтиһии бигэ акылаатын түһэрбит киһинэн Софрон Петрович буолар. «Чолбон»
Капиталистическай тутул тугу барытын үөһээҥҥилэргэ оҥороро. Оттон кыра дьон туһугар кыһаммат буолара. «ХС»