прил. тутулуктаах; зависимое положение тутулуктаах балаһыанньа.

м. вассал (бэйэтин баһын билиммэт, атынтан тутулуктаах киһи эбэтэр государстве).

ж. бэйэ бас билим-мэтэ, тутулуктаах буолуу; самостоятельнайа суох быһыы, бэйэ өйүнэн оҥорбот буолуу.

үтүөр диэнтэн хай аата
Улахан ыарыы кэнниттэн үтүөрүү харыстаныыттан улахан тутулуктаах. «Кыым»

связанный с задержками, препятствиями; суол киһитэ тутулуктаах, айан киһитэ тардылыктаах погов. у путника бывают задержки, у путешественника— остановки.

ж. собир. 1. ист. кулут-чаҕар (былыргы Руська феодалтан тутулуктаах дьон); 2. уст. (прислуга) илии-атах дьон, хамначчыт дьон.

болҕой диэнтэн хай. аата. Ырыа ис хоһоонун болҕойуу суох. Үөрэҕи болҕойуу мөлтөөтө
□ Болҕойуу кылаас оҕолоро уруокка сыһыаннарыттан тутулуктаах. «ББ»

аат.
1. Киһи илиитинэн кытаахтыах, тутуһуох туох эмэ чорбоҕо, салбырҕаһа. ☉ Отросток, выступ на чём-л., за что можно ухватиться, держаться
Тимир тутулуктаах халҕан кыһаммат, хата холуодалара хаачыгыраһа түһэллэр. И. Бочкарёв
Өттүк симэҕин үөһээ алтан тутулуга. НБФ-МУу ОТАТ. Дугалыы иэҕиллибит талаҕы, көммөтүн диэн тутулук оҥорон баран, куурдуллар. Сылгыһыт с.
2. көсп. Туохха эмэ олоҕуруу, төрүөт. ☉ Причина, основание чего-л., повод
[Сахалар] олохторо сылгы, ынах төрүөҕүттэн, быйаҥыттан тутулуктааҕа. Саха фольк. Чинчийээччи саҥаны айыыта олорор кэмиттэн эмиэ тутулуктаах. Г. Угаров
Ходуһалар отторо дьылыттан тутулуктаах. «Кыым»

үптэн диэнтэн хай
аата. Собуоппут инники сайдыыта төһө үүт-ас атыыга барарыттан, онтон төһө үптэнииттэн тутулуктаах. ПАЕ ЭАБ

прил. 1. (зависимый) тутулуктаах, бэйэтин бас билиммэт; подневольный человек бэйэтин бас билиммэт киһи; 2. (принудительный) күһэлэҥ, кыһалаҥ; подневольный труд күһэлэҥ үлэ.