дьүһ. туохт.
1. Кыайбат буола-буола туохха эмэ санан, кыайардык, хотоойутук туттан тугу эмэ гына сатаа (сэниэтэ суох, мөлтөх киһи туһунан). ☉ Предпринимать что-л., не имея на то сил, тщетно пытаться делать что-л. (обычно о физически слабом человеке)
Биһиги киһибит охсуһаары тарапачыһан көрбүтэ, ол эрээри …… сиртэн тирэҕин сүтэрэн, салгыҥҥа ыйанан, туһа тахсыбатаҕа. Далан
Туран эмиэ утарылаһан тарапачыһан көрөрө, сонно туох эмэ биллибэт күүс кинини көбүөргэ элээрдэрэ. Е. Неймохов
Ындыылаах көлө күүстээх тыалга эбэтэр куһаҕан үктэллээх суолга, сыыр быарыгар киһи аһыныах айылаахтык байааттаҥныы-байааттаҥныы …… хааман тарапачыһа сатаан баран, сэниэтэ быстан, сытынан кэбиһээхтиир. Я. Семёнов
2. көсп. Үөрүйэҕэ, кыаҕа, сатабыла суох буолан эрэйинэн тугу эмэ ситис. ☉ Добиваться чего-л. с большим усилием, преодолевать большие трудности в достижении чего-л.
Астаммыт эриэхэбит иккилии куул буолуо. Тарапачыһан-тарапачыһан син балаччаны буллубут. В. Миронов
Били Туора Күөл абааһыйдакаан уолаттара, син тарапачыһан улаатаммыт аны «суотай, дэһээтэй күн» иһин дьоннорбутун кытта, биригээдэлэргэ тэҥҥэ кэриэтэ, араас үлэҕэ сылдьыһар буолбуппут. «Чолбон»