туохт.
1. Уруккугунааҕар тымныы буол, тымныы буолан бар (хол., салгыны этэргэ). ☉ Холодать, становиться холоднее (напр., о воздухе)
Халлаан тымныйан от-мас хагдарыйан эрэрэ. Софр. Данилов
Ычча-оо... Халлааммыт тымныйдаҕа баҕас тугун сүрэй! Н. Якутскай
Түүнүн сүрдээхтик тымныйар, Чалбах тоҥор килэччи. Баал Хабырыыс
△ Итиитэ суох буол, сой, сөрүүдүй (хол., оһоҕу этэргэ). ☉ Остывать, охлаждаться (напр., о печи)
Оттон Дьаакып оҕонньор — Оһоҕун суоһа тымныйан, Олоҕун баарда салыйан, Улам ахсаан испитэ. Күннүк Уурастыырап
Уһугун, Утуйаан, Күн ойдо, чаас барда, Ас бары тымныйда. С. Данилов
Баанньыкка киирдэ. Паар бараныа, уу тымныйыа диэн, Сыгынньахтана охсон сылбырҕаланан кээстэ. Р. Баҕатаайыскай
2. Сылааскын сүтэр, сой, кытаат (өлүк туһунан). ☉ Остывать, коченеть (о трупе)
Баран тутан көөртө — хайыы-үйэҕэ тымныйан хаалбыт этэ. Суорун Омоллоон
Нүксүгүр санна нөрүс гынан доҕорун тымныйбыт сүүһүттэн убураата. И. Гоголев
Күн сирин көрдөрбүт төрөппүтүн илиитин имэрийэ тутан туран, төбөтө босхо барбытын, улам тымныйан эрэрин биллэ да, өлбүтүн итэҕэйбэккэ, хамсаабакка турда. Т. Находкина
3. Тымныыга сылдьан тоҥон ыарый. ☉ Простужаться
[Ийэлэрэ:] Хахха сиргэ оонньоомоҥ. Аны тымныйыаххыт, сииккэ оҕустарыаххыт. Багдарыын Сүлбэ
Ичигэстик таҥна сырыт, баҕар, тымныйан, ыалдьан хаалыаҥ. Дьүөгэ Ааныстыырап
Биирдэ Ганя үрэххэ муҥхалыы сылдьан, оҥочону түөрэ үктээн, тымныы ууга түһэн, улаханнык тымныйбыта. Күрүлгэн
4. көсп. Кимиэхэ, туохха эмэ интэриэскин сүтэр, кэрэхсээбэт буол. ☉ Охладеть, потерять интерес к кому-чему-л.
Маайыс, соһуйан сэргэхсийэ түспүт саһархай харахтара эмиэ тымныйан, хойуу кыламаннарын кэтэҕэр кирийэ оҕустулар. Амма Аччыгыйа
[Түөтэ Сима:] Хотуой, киһиҥ баҕар, быстахостох санаалаах буолаарай? Тыынын таһаара түһэн баран, тымныйан хаалыа. И. Семёнов
Бэлэхтэрин-туһахтарын ылан бараннар, сарсыныгар-өйүүнүгэр сыһыаннара биллэ тымныйар. У. Ойуур
♦ Иһэ тымныйар — кыыһыр, кыйахан. ☉ Испытывать гнев, ярость (букв. живот его холодеет)
Оҕонньор ону санаатаҕына өйө-санаата оонньуур, иһэ тымныйар, үллэр. П. Ойуунускай
Никешин киниттэн атын үлэһит, инженер биитэр мэхээнньик чорбойдор эрэ, күнүүлээн иһэ тымныйар үгэстээҕэ. Н. Якутскай
Сампара ону көрө-көрө иһэ тымныйар да, тугу да саҥарбат. П. Ламутскай (тылб.). Тыына тымныйда кэпс. — өллө. ☉ Умереть (букв. дыхание остыло)
[Ол курдук] Тыһыынчанан суол омук Тыына тымныйбыта баар үһү. Өксөкүлээх Өлөксөй
Туналҕаннаах ньуурдардаах Туйаарыма Куо чыычаах Итии тыына тымныйда, Ийэ кута былдьанна. Суорун Омоллоон
Якутский → Якутский
тымный
Якутский → Русский
тымный=
1) холодеть, холодать; таһырдьа тымныйбыт на улице похолодало; киэһэнэн тымныйда к вечеру стало холодно; 2) холодеть (об умирающем человеке); 3) простужаться (заболевать) # иһим тымныйар я в гневе (букв. у меня внутри холодеет).
Еще переводы: