Якутские буквы:

Якутский → Якутский

тэбиэстик

сыһ.
1. Мэниктик, тэбэнэттээхтик (хол., күл). ☉ Озорно, задорно (напр., смеяться)
Ириэнэх хаарынан мин онно Уруок быыһыгар Эйигин сэрэнэн тамныырым... Эн онно, тэбиэстик күлэ-күлэ, Эргийэн эрэ биэрэр баарыҥ. М. Тимофеев
2
тэбиэһир диэн курдук. [Айаан] көрүстэҕинэ, тэбиэстик-тиэрэтик кэпсэтэн, Аайаны хоргутуннарбыта, хомоппута. Н. Габышев

тэбиэс

даҕ.
1. Кыраттан да өһүргэнэн кыыһырар, дохсуннук, бардамнык быһыыланар (үксүн эдэр, кыһалҕаны билэ илик киһи эбэтэр кыыл туһунан этэргэ). ☉ Вспыльчивый, горячий, неуравновешенный (обычно по молодости, неопытности)
[Макаар оҕонньор:] Эдэр киһи бөппүрүөк, тэбиэс буолар куолута да, мин былыр сүр дьэллэккэй, хоргус этим. А. Софронов
Оччолорго мин даҕаны Оҕо-тэбиэс хааннааҕым. С. Данилов
Оҕонньор бэйэтиттэн быдан балыс, онон хохучуол, тэбиэс иккис кэргэнин — Даарыйаны уонна оскуолаҕа үөрэнэр кыра уолун — Бүөтүркэни кытта муҥхалыыллар. Н. Габышев
2. Эдэрдии эрчимнээх, мэник-тэник. ☉ Резвый, озорной (в силу молодости)
Кинилэр сылгылара уһуулара, үргүүктэрэ, тэбиэстэрэ, сиргэмтэҕэйдэрэ суохтар. В. Протодьяконов
Күлүүк кыыс курдук тэбиэс көлүччэлэр Күн уотугар күлүмнэһэ оонньууллар. Н. Босиков
Олус тэбиэс, олус мэник Оонньохолуур ньирэйдэр, Саҥа пиэрмэ, саҥа титиик Сылааһыгар киирбиттэр. В. Башарин

Якутский → Русский

тэбиэс

вспыльчивый, раздражительный; тэбиэс киһи вспыльчивый человек.

Еще переводы:

взбалмошный

взбалмошный (Русский → Якутский)

прил. разг. тэбиэс, муҥхаал.

тэбиэһиннэр

тэбиэһиннэр (Якутский → Якутский)

тэбиэһин диэнтэн дьаһ. туһ.

быыппаһын

быыппаһын (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Тугу эмэ оҥорорго туох баар күүскүн түмэн ыл, бааргын-суоххун барытын түмүнэн түс, быччыҥҥын барытын күүрдэ-күүрдэ түс (хол., сүүрэргэ, кылыйарга, туох эмэ ыараханы көтөҕөргө, анньарга о. д. а.). ☉ Сильно напрягаться (физически и духовно)
Эрдэлиир Миитэрэй, тоһоҕо маһы туппутунан, сүүрэн быыппастан кэлэн умайан кытыастан эрэр оту аҥаар эркинин тиэрэ хаһыйарын кытта, отуу иһигэр саа эстэн бытарыйда. Амма Аччыгыйа
Быыппаста-быыппаста, уон икки туоска уурбут-туппут курдук хаһыытыы-хаһыытыы хабырҕаччы ойон истэ. П. Ойуунускай
Көстөкүүн, кыыл айаҕар саатын батары биэрээт, быыппаста-быыппаста, кыылы бэйэтиттэн тэйиччи анньа сырытта. Л. Попов
2. көсп. Тэбиэстик, ыгымнык быһыылан, кыыһырымтаҕай майгылан (үксүгэр туохтан эрэ табыллыбакка, хараастан). ☉ Вспылить, раздражаться
Эписиэр кыыһыран быыппаста түстэ, сирэйэ чоххо баттаабыт курдук үллэ кытарда, сири тиҥилэхтээмэхтээтэ, саллааттар диэки илиитин уунаат, хаһыытаан бытарытта. В. Протодьяконов
Байанай уллуҥаҕын хараҕыттан төбөтүн оройугар тиийэ дьигиһис гынна, хаана быыппаһынна, хаһыытаан бытарытта. П. Филиппов
Киниэхэ үчүгэй сүбэлэр бэриллибит, өйдөтөр үлэни ыытылла турбут буолуохтаах этэ, тура-тура, содуомсук диэтэхпитинэ, киһи эбии быыппастыбат дуо? У. Нуолур
3. көсп. Олус күүһүр, сэтэрэн тур (айылҕа көстүүлэрин туһунан). ☉ Бушевать, буйствовать (о стихийных явлениях природы)
Уонна сиҥнэр силлиэлээх Уордаах этиҥ кэмигэр Быһыттаҕас сындыыс уот Быыппастара буолуохтаах. Күннүк Уурастыырап
Ханна да харахтаа: Хахсаат тыал, Хаардаах тыал. Хаһыытыыр буурҕаттан Хараастан, быыппастан Хабырынар хара тыал. М. Ефимов
Тууччах, чыыр өрөҕөтүнүү Туртаҥнаһар долгуннар, Быыппастаннар, ыйдаҥа түүн Манна дайан ылаллар. Р. Баҕатаайыскай

симиттии

симиттии (Якутский → Якутский)

симитин диэнтэн хай
аата. Кини эн быстах тэбиэскиттэн, симиттиигиттэн, кыбыстыыгыттан иҥнэн туруо суоҕа. Амма Аччыгыйа
Суруйааччы оҕо дууһатын долгуйуутун, симиттиитин чуолкайдык уонна арылхайдык арыйар. Д. Васильева

тэбиэһин

тэбиэһин (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Кыраттан кыыһыр, тымытын. ☉ Вспылить, разгневаться от чего-л. незначительного
[Кыыс Кыскыйдаан:] Үрүҥчэй субалаах Үтүөкэн барахсан Үөскээтэ диэхтээннэр, Ороммор уордайан Охсуһар буолбутум, Тэллэхпэр тэһииккээн, Тэһийэн сыппакка Тэбиэстэр буолбутум. П. Ойуунускай
Тимэх саҕа бэйэтэ Тэргэн курдук эһиннэ, Дэлби барда, тэбиэһиннэ, Көрдөһүүлээх эрэйдээҕи Көбдьүөрүйэ көбүөлээн, Көрүдүөргэ көҥүл үүрдэ. Күннүк Уурастыырап
Пётр Ильич, уокка арыыны куппуттуу, тэбиэстэн турбута. Р. Баҕатаайыскай
2. Туохтан эмэ эр ылан, эрдийэн эбии сэтэрэн, күүһүрэн биэр (хол., ырыа). ☉ Усиливаться, раззадориваться (напр., о пении)
Хайҕалтан быыппаста тэбиэстэн, Харса суох барыма, Сирииттэн сүөм түһэн, Сэнэнэ санаама. Күннүк Уурастыырап
Дьикти отуу иһиттэн Дьиэрэйэр кыыс ырыата, Гитараттан тэбиэстэн, Кылыһахтаан ыраатар. Р. Баҕатаайыскай
Таас биэрэгин сынньа, ууруу, Индигир устан дьэргэйэр. Киэҥ үөһэ, эмньик кулуннуу Тыалтан тэбиэстэн, өрө түллэр. Н. Босиков

дьэллэркэй

дьэллэркэй (Якутский → Якутский)

даҕ. Улгум, киһи тылын ылынымтыа, истимтиэ. ☉ Податливый, покладистый
[Макаар оҕонньор:] Эдэр киһи бөппүрүөк, тэбиэс буолар куолута да, мин былыр сүр дьэллэркэй, хоргус этим... А. Софронов
Хайа харчылаах, Ким дьэллэркэй, Ол урут хармаанын хаһан, Харчытын таһааран, Төһө баарын төлүүр. А. Софронов

сойуу

сойуу (Якутский → Якутский)

сой диэнтэн хай
аата. Аҕам сааска, Кырдьар сааска Хаан тэбэнэт оонньуута Уостар дииллэр, — Чаҕыл сааскы Тэбиэс сүрэхпит сойуута. С. Данилов
Норуот идэһэ сүөһүнү күһүн эрдэ, эт сойуута өлөрөр үгэстэммитэ. «ХС»
Сойуутугар туос олус ыксары ыпсар. ИИП ТМОУ

алларастаа

алларастаа (Якутский → Якутский)

туохт. Айаххын ата-ата улаханнык, сатаархайдык күл. ☉ Громко смеяться, хохотать, заливаться смехом
Сүөдэр күлэн алларастаата. Амма Аччыгыйа
Көлөпүнэ мин буор буолан турбуппун көрөн иччилээх, хатан үлүгэрдик күлэн алларастаата, өттүккэ бэриннэ, сис тутунна. Н. Заболоцкай
Ким эрэ кыайтаран, кыыһыран буугунуур, ким эрэ өрөгөйдөөн, күлэн алларастыыр. Н. Лугинов
Дьолтон, үрдүк үөрүүтүттэн Дьон күлэллэр. Оттон тэбиэс тиэхэттэн Алларастаан биэрэллэр. С. Данилов

дьэллэккэй

дьэллэккэй (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Кэччэгэйэ суох, дэлэгэй. ☉ Щедрый, нескупой. Кини бэрт дьэллэккэй киһи: бэстилиэнэйин да туран биэрэрин кэрэйиэ суоҕа
2. Улгум, киһи тылын ылынымтыа, сайаҕас; аһаҕас майгылаах, дууһалаах. ☉ Послушный; восприимчивый; отзывчивый, открытый, прямодушный
Эдэр киһи бөппүрүөк, тэбиэс буолар куолута да, мин былыр сүр дьэллэккэй, хоргус этим. А. Софронов

кыҥырдыа

кыҥырдыа (Якутский → Якутский)

даҕ., кэпс. Ордуос майгылаах, тэбиэс сигилилээх (үксүн дьахтар, биэ, ынах туһунан). ☉ Вспыльчивый, несдержанный, горячий (обычно о женщине, кобыле, корове)
Тоҕус муус дьулуо хара уолаттарым, аҕыс кыҥырдыа ханыы кыргыттарым, мин этэр тылбын өйдүөн истэн туруҥ эрэ! Саха фольк. Чуура кыҥырдыа биэ курдук тэһии сүрэҕэ Тороевка туһаайан, түргэнтүргэнник тэбиэлээтэ. Л. Попов
Бу ынах …… ыаммат. Эккэ таһаарылынна. Кыҥырдыа, тэһии, тэбиик диэтилэр. «ХС»