Якутские буквы:

Якутский → Якутский

тэллэгэрдиҥи

даҕ. Тэллэгэр соҕус. Слегка отвислый
Аллараа уоһа арыый тэллэгэрдиҥи. М. Доҕордуурап

тэллэгэр

даҕ.
1. Туора диэки кэтирээн барбыт, тиэриллэн тахсыбыт бүүрүктээх (хол., сэлээппэ туһунан). Расширяющийся кверху (напр., о шляпе)
[Ньургуһуннар] күөх түүлээх сотолоро дуоҕаһан, араҕас, үрүҥ тэллэгэр сибэккилэрин күн диэки ууммутунан, тыалга хамсыы турдулар. П. Филиппов
Тэллэгэр [кэбиһиилээх] от аллараа өттө ордук буортуйар. ПАЕ УуАХО
«Биһиги кыратык сыҕарыйсан биэриэҕиҥ», — диэтэ тэллэгэр сэлээппэлээх оҕонньор. СЮ РХ
Аллара диэки тиэриллэн түспүт (аллараа уос туһунан). Отвислый (о нижней губе)
[Дьахтар] тэллэгэр уоһа хомойбут оҕолуу ньимийэн хаалла, оннук олордо. А. Софронов
Холуочуйбут …… тэллэгэр уостара ыпсыбакка ыртаспыттар. Э. Соколов
«Мин сонургуурум эйиэниттэн атын», — диэтэ биир тэллэгэр уостаах ньүксүйбүт оҕонньор. Л. Толстой (тылб.)
2. аат суолт. Туох эмэ тэллэйэн тахсыбыта (хол., тэллэй, тоһоҕо сэлээппэтэ). Верхняя расширенная и обычно плоская часть чего-л., шляпка (напр., гвоздя, гриба)
Коля, быаттан тардыһан, үрдүк эркини дабайан иһэн, дьиэ кырыыһатын тэллэгэриттэн иҥнэн хаалла. Эрилик Эристиин
Катушка …… кырыы тэллэгэрин быһыллар — илин уга бэлэм буолар. Дьиэ х. Корытов кэргэнэ, тэллэгэрэ тиэриллибит оҕо сэлээппэтин кэппит. ПП Дь

Якутский → Русский

тэллэгэр

1) расширенный вверху; расширяющийся кверху; тэллэгэр иһит сосуд, расширяющийся кверху; 2) обвислый, отвислый; тэллэгэр уос отвислые губы # тэллэгэр сэлээппэ широкополая шляпа.


Еще переводы:

тэллэгэркээн

тэллэгэркээн (Якутский → Якутский)

тэллэгэр диэнтэн атаах.-аччат. Тэллэгэркээн айахтаах Тиэлиилээх оһуордаах Тойон ымыйа маһы Туруору ууран кэбиспиттэр. С. Зверев

сэнтэҥнэт

сэнтэҥнэт (Якутский → Якутский)

туохт. Муннуҥ тэллэгэрин хамсат (сибиинньэ туһунан). Шевелить пятачком (о свинье)
[Чууска] үүт сытын син биллэ быһыылаах, муннун сыыһын сэнтэҥнэттэ. «ХС»

шляпка

шляпка (Русский → Якутский)

ж. 1. сэлээппэ; дамская шляпка дьахтар сэлээппэтэ; 2. (верхняя часть чего-л.) сэлээппэ, тэллэгэр; шляпка гвоздя тоһоҕо сэлээппэтэ; шляпка гриба тэллэй сэлээппэтэ.

бүүччэх

бүүччэх (Якутский → Якутский)

аат. Кылгас атахтаах, тэллэгэрин үрдэ токур-бокур барар дириҥ мырчыстаҕастардаах тэллэй. Сморчок (гриб)
Киһи сиир тэллэйдэрэ (өтөх тэллэйэ, бүүччэх) үүнээйилэр сытыйбыт тобохторунан аһылыктаналлар. Г. Угаров

хочуон

хочуон (Якутский → Якутский)

хочуон уга бот. – уһун умнастаах, тэллэгэр сэбирдэхтээх, төбөтүгэр кыһыл сүүмэхтиҥи сибэккилээх кииһилэ көрүҥэ. Щавель конский.
ср. тат. кучан ‘лопух’, тодж. хожун ‘растение со съедобным корнем’

нуоҕаччы

нуоҕаччы (Якутский → Якутский)

сыһ. Төбөҕүн хоҥкутан, хоҥкуччу туттан. Слегка наклонив голову набок
Саха кыыһа нуоҕаччы туттан турар чуумпу биэрэккэ. К. Туйаарыскай
Суон тиит тула сааскы ньургуһуннар, араҕас, үрүҥ тэллэгэр сибэккилэрин күн диэки нуоҕаччы ууммутунан тыалга хамсыы турдулар. П. Филиппов

тэллэстигэс

тэллэстигэс (Якутский → Якутский)

даҕ. Тэллэйэн түспүт, олус тэллэгэр (аллараа уос туһунан). Сильно отвисший (о нижней губе)
[Сыллай] тэллэстигэс уоһун хам ытыра, сирэйэ дарбаччы ыгылла түстэ. Амма Аччыгыйа
Күтүөт остуолга быардыы түһэн Сүөдэр муннун анныгар тэллэстигэс уоһун тоһуйда. «ХС»

поле

поле (Русский → Якутский)

с. 1. хонуу, баапына, бурдук сирэ; 2. физ. хонуу; электромагнитное поле электромагнитнай хонуу; 3. перен. (фон) хонуу, урсун; 4. поля мн. (в книге и т. п.) хонуу, ыраас кытыы; отогнуть поля тетради тэ- тэрээт хонуутун бук тут; 5. поля мн. (у шляпы) тэллэгэр, кытыы; шляпа с широкими полями кэтит тэллэгэрдээх сэлээппэ; # поле боя кыргыһыы хонуута, кыргыһыы толооно.

тэллэһин

тэллэһин (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Олус тэллэгэр буол, тэллэйэн түс (хол., халыҥ аллараа уос туһунан). Быть, казаться отвисшим, обвисшим, свешиваться (напр., о толстой нижней губе)
Аллараа уоһа, иҥиирэ суох сиикэй эти сыһыарбыт курдук, тэллэстэн түспүт. Амма Аччыгыйа
[Аттынааҕы киһи] кинини истибэт, мээр кулгааҕын саптар, аллараа уоһа тэллэстэн түспүт. А. Фадеев (тылб.)

тэллэччи

тэллэччи (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Тэллэгэр буолар гына (хол., тугу эмэ тэлгэт, ас). Наречие от тэллэй I
Бааҥка биир өттүн кытыытын кыратык тэллэччи кэҥэтиллэр. ДьБ
Ол ардах уутун хайаҕаска киллэрбэтин туһугар, тэллэччи тэлгэтиллэр. ПАЕ УуАХО
2. Аллара диэки тэллэйэн түһэр гына (хол., аллараа уоскун тутун). Выпятив наружу, оттопырив (напр., нижнюю губу)
Онуоха лэһээнньик халыҥ уостарын тэллэччи тутунна. М. Доҕордуурап
[Тобуукап] алын уоһун эбии тэллэччи түһэрэн, бүтэйдии мүчүйэ олордо. С. Федотов