Якутские буквы:

Якутский → Якутский

тэптиргэлээ

туохт.
1. Тэптиргэтэ иит, тэптиргэнэн бултаа. ☉ Настораживать на зайца тэптиргэ
Титириккэ кылы баайан Тэптиргэлииргэ ааттаах. Баал Хабырыыс
Имигэс үөл титиригинэн тэптиргэлээн туһах иитэлээн кэбистэ. Н. Босиков
Кэлиҥҥи киһи турар маска тоһоҕонон туттаран, боробулуоханан эбэтэр быанан баайан, ураҕаһын иҥиннэрэн да тэптиргэлиирэ бэрт. ПАЕ КБАТ
2. Тугу эмэ тэптиргэнэн көтөхтөр, үөһэ таһаар. ☉ Поднимать что-л. с помощью приспособления, механизма в виде подъёмного рычага
Дьонум, бэрэбинэлэрин көтөҕөн аҕалан, …… ампаар истиэнэтин өрө көтөҕөн, тэптиргэлээн кэбистилэр. Н. Неустроев

Якутский → Русский

тэптиргэлээ=

1) ставить подпорку; 2) поднимать что-л. рычагом.

Еще переводы:

тэптиргэлэн

тэптиргэлэн (Якутский → Якутский)

тэптиргэлээ диэнтэн бэй., атын
туһ. Чааркааҥҥа биитэр хапкааҥҥа ылларбыт кырынаас өрө тэптиргэлэнэн тахсар буолан, тириитин кутуйах, үөн-көйүүр буорту оҥорбот. Булчуттарга к.

тэптиргэлэт

тэптиргэлэт (Якутский → Якутский)

тэптиргэлээ диэнтэн дьаһ
туһ. Төлөрүйбэт төргүүттэн төлө көтөөрү, түүрүллэ түһээт тэбиммитэ, бэйэтин күөнүттэн тэптиргэлэтэн, тас уорҕатынан хаарга таһылла түстэ. Н. Борисов

нөрүй

нөрүй (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Төҥкөйөн ыл, төбө ҕүн төҥкөтөн умса соҕус туттан ыл (хол., киһини кытта дорооболоһон). ☉ Наклоняться, кланяться (напр., приветствуя кого-л. при встрече)
Саалаах киһи нөрүйэн эрдэҕинэ, Аргыылап оҕонньор эстибит тэптиргэлии тиргиллэ түстэ. Софр. Данилов
Ааҕа олорор кинигэтин ылан, эмиэ умса нөрүйбүтүнэн барбыта. И. Федосеев
Оҕонньор ыкса чу гаһаан, нөрүйэн кириэһи одууласта, тарбаҕынан туппахтаата. И. Гоголев
2. Токуруйан бүк түс (хол., мас туһунан). ☉ Наклон яться, сгибаться (напр., о деревьях)
Үрүйэ үрэххэ түһэр тумсун чугаһыгар биир бөдөҥ соҕус тиит таҥнары нөрүйэн турар эбит. П. Аввакумов
Хараастар хатыҥым нөрүйэн, Мин кыа йан көрбөккө хаалабын. М. Ефимов
ср. бур. нэрүүтэхэ ‘сутулиться’

хатыйыы

хатыйыы (Якутский → Якутский)

хатый диэнтэн хай
аата. Баһылай куобахха иитэр кыл туһаҕын хатыйыы тэптиргэлиир. С. Маисов
[Түүлгэр] хатыйыыттан оҕуннаххына — үлэҕэр соһуччу мэһэй көстүө. БРИ ТТ
Баайсыыттан, хатыйыыттан, хомпуустааһынтан, эккирэтииттэн куттаныма. В. Ленин (тылб.)
◊ Хатыйыы бүтэй — боотулу бүтэй (күрүө) диэн курдук (көр бүтэй II)
Хаһаайын сүрэхтээх үлэһитин кини олбуора хатыйыы бүтэйдээҕэ кэрэһилии турар. В. Протодьяконов
Сиҥнэн эрэр хатыйыы бүтэйи батыһа сабыс-саҥа кэрдиллибит остоолболор уонна таҥастаммыт сиэрдийэлэр кылбаһаллар. «Кыым»
Хатыйыы <талах> күрүө (олбуор) — хатыйа күрүө диэн курдук (көр хатый). Хатыйыы талах олбуордаах, тас өттө буор сыбахтаах, кыра намыһах дьиэм аттыгар тиийэн кэлбиппит. С. Никифоров
Дэриэбинэ уһугар хатыйыы талах олбуордаах …… хоруобуйалаах улахан дьиэҕэ кэлэн Арсен Бардыыкап атыттан түстэ. В. Протодьяконов
Эргиир хатыйыы күрүөтэ Эргэрэн сууллуохча иҥнэйбит. «Чолбон»
[Маша] Украинатын, …… сыыр үрдүгэр хатыйыы олбуор иһигэр турар тунал маҥан сыбахтаах дьиэтин санаата. «ХС»