Якутские буквы:

Якутский → Русский

тэрэй=

выдвигаться вперёд, торчать; бэргэһэтин кулгааҕа тэрэйэр уши его шапки торчат.

Якутский → Якутский

тэрэй

туохт.
1. Тас өттүҥ диэки, кытыыгынан сыыйа кэтирээн, сараадыйан көһүн. Иметь широкие, раскинутые края, поля
Хаһан да көстө илик сибэкки Эминньэхтэрэ тэрэйэ аһылынна. П. Тобуруокап
Тиит туорааҕын тэрэйбит кынаттаах сиэмэтэ сыа хаар үрдүгэр сытара. В. Миронов
Мутукча сарайбыт, Сэбирдэх тэрэйбит, Нуоҕайа хамсыыр, Ньургуһун аппыт. Д. Васильев
2. Тас өттүҥ диэки сарайан тахсыбыт буол (хол., кыламан). Быть длинным и загнутым кверху (напр., о ресницах). Кыыс кыламаннара тэрэйэ хамсыыллар. / / Тиирэ тэбэ сырыт, үтэн таҕыс (дьахтар түөһүн этэргэ). Выпирать, торчать (о женской груди)
Кини тэрэйбит эмиийдээх түөһүн мөтөтөн баттаҕын көннөрүннэ. Н. Габышев
Хара харах, тэрэйбит түөс долгуппат буолбуттара ыраатта. «Чолбон»
ср. др.-тюрк. тара ‘рассеиваться’, ног. терей ‘торчать, выступать’, монг. дэрийх ‘торчать в отверделом состоянии’


Еще переводы:

тэрэлин

тэрэлин (Якутский → Якутский)

тэрэй диэнтэн бэй. туһ. Сибэкки эминньэҕэ тэрэллэн тахсыбыт

тэрэлдьий

тэрэлдьий (Якутский → Якутский)

тэрэй диэнтэн арыт. көстүү. Куртуйахтар кутуруктара тэрэлдьийэ хамсыыр

тэрэччи

тэрэччи (Якутский → Русский)

нареч. от тэрэй=; бэргэһэтин кулгааҕын тэрэччи аспыт он торчмя поднял уши своей шапки.

тэрэҥэлээ

тэрэҥэлээ (Якутский → Якутский)

көр тэрэй диэнтэн б
тэҥ. көстүү. [Игорь] хойуу хаастара саҥардаҕын аайы үргүбүттүү үөһэ-аллара тэрэҥэлээн ылаллар. «ХС»

тэмэлдьигэн

тэмэлдьигэн (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Тоноҕосчут. Стрекоза
[Кырбый] чиэрбэлэринэн, аһыҥкаларынан, тэмэлдьигэннэринэн, кутуйахтарынан аһылыктанар. Далан
Сөмөлүөттүү сарайан, Сапсыммакка салаллан, Тэмэлдьигэн тэрэйэр, Тэлээрийэр, эргийэр. Е. Васильев

суйдан

суйдан (Якутский → Якутский)

суйдаа диэнтэн бэй., атын
туһ. Күөл мууһа суйданыа, көҕөн кус түһүөҕэ, Үрэхпит уутугар күстэхпит оонньуоҕа. П. Тобуруокап
Тимэҕэ суйданан Тэрэйбит сонунуун, Нэлэччи аһыллан Килэйбит уолуктуун. Р. Баҕатаайыскай
Тыа көмнөҕө суйданан, ыраахха диэри эҥэлдьийэн көстөр. А. Фёдоров

тэрэс

тэрэс (Якутский → Якутский)

тэрэй диэнтэн холб. туһ. [Үҥсүүлээхтэр] оноолоох соннорун дьогдьуурдара тэрэһэн, самыылара сайбаһан турдулар. Күннүк Уурастыырап
Чирэмэ соһуйа истэн уһун кыламаннара тэрэһэ түстүлэр. С. Дадаскинов
Балыктар чуоҕур лапчааннара тэрэһэн ылаллар. «ХС»

тэрэт

тэрэт (Якутский → Якутский)

тэрэй диэнтэн дьаһ
туһ. [Тииттэр] Күҥҥэ тардыһа үүммүттэр Күөх лабааларын тэрэппиттэр. И. Федосеев
Хара улардар дьохсооттоһон кутуруктарын тэрэтэн, кынаттарын даллатан тула сырса сылдьаллар эбит. В. Тарабукин
Хараҥаччы икки кынатын тэрэтэн, уһун кутуругун нуоҕайынан баарыстанан, ох саа оноҕоһунуу биирдэ элэс көстөн ааһар. «Чолбон»

нехитрый

нехитрый (Русский → Якутский)

прил. 1. (простодушный) кии-тэрэйэ суох, көнө, судургу; 2. разг. (несложный) уустуга суох, судургу, боростуой; нехитрое устройство судургу оҥоһук.

сибэкки

сибэкки (Якутский → Якутский)

аат.
1. Чаҕылхай өҥнөөх ууһуур уорганнаах от. Цветок (травянистое растение целиком)
Кулуумбаҕа араас кыһыл, күөх өҥнөөх сибэккилэр долгуһа тураллара. Амма Аччыгыйа
Көрбөккүөн, бу тоҥ буору тобулу үүнэн тахсыбыт самаан сайын сааскы илдьитин — ньургуһун сибэккини. П. Филиппов
Сибэккиттэн сибэккигэ, Сэбирдэх курдук тэлибирээн, Үрүҥ үрүмэччи Үөһэ-аллара тырыбыныыр. С. Васильев
Үүнээйи бастаан чопчу курдук бүтэй, онтон ситтэҕинэ аһыллан тэрэйэр ууһуур уоргана: таһынан от күөҕэ чааскы сэбирдэхтэрдээх, ол иһинэн чаҕылхай кэрэ өҥнөөх эминньэхтэрдээх хоруоналаах, хоруонатын иһигэр соҕооччуктаах уонна тычыыҥкалардаах. Цветок (орган размножения растения). Хортуоппуй сибэккитэ. Оҕурсу сибэккитэ
Дуня сирэйэ дөлүһүөн сибэккитинии нарыннык тэтэрбит. А. Фёдоров
Үөтү (иирэни) уонна сиһиги көр. Үөккэ эн үрүҥ көмүстүҥү, оттон сиһиккэ хараҥатыҥы бороҥ ытарҕалары көрөҕүн. Ити үөт уонна сиһик сибэккилэрэ. КЗА АҮө
Сибэккитэ толору сиппит донник от мүөттээх сытыттан мэйии эргийэрэ. Ч. Айтматов (тылб.)
2. көсп. Олох киэргэлин курдук көстөр саҥа үүнэн эрэр ыччат. Молодёжь как украшение, как цветы жизни. Оҕолор — олох кэрэ сибэккилэрэ
Учуутал кылааска киирэр… Кэчигирээн олороллор Олох тыыннаах сибэккилэрэ Быыкайкаан оҕолор. И. Гоголев. Сайаҕас, дьэллэм Саҥа чэчирдэр үүннүлэр: Самаан сайыным сибэккилэрэ — Саҥа кэм үүнэр сүһүөхтэрэ. С. Данилов
[Кыыс] Дьоллоох сэбиэт дойдутун Үүнэр сибэккитэ этэ. Дьоһун олох соргутун, Үтүө көҥүлү билбитэ. Күннүк Уурастыырап
поэт. Таптыыр кыыһы тупсаран этии. Любимая девушка, цветочек, цветок
Сиккиэр тыалым, сибэкким, Ыллыыр-туойар биэбэйим, Эн эрэ эрэлигим, Эн кэрэ сэгэртэйим. Эллэй
Тапталлаах сибэкким, эн миигин Талбааран турдаҕа диэхтээмэ, Ыл аҕал, түөспэр уур илиигин, Эдэр уол этэрин истээхтээ. П. Тулааһынап
Аҥаардам сибэкки бот. — аҥаардастыы соҕооччуктаах эбэтэр аҥаардастыы тычыыҥкалаах эрэ сибэкки. Цветок, имеющий или только пестик, или только тычинки, однополый цветок. Атыыр сибэкки бот. — наар тычыыҥкалардаах эрэ сибэкки. Цветок, имеющий только тычинки, мужской цветок. Баархат сибэкки — араҕас уонна кыһыллыҥы араҕас сибэккилээх киэргэл от. Травянистое декоративное растение с жёлтыми и красновато-жёлтыми цветками, бархатцы. Боруоҥкалыы сибэкки бот. — боруоҥкаҕа майгынныыр быһыылаах сибэккилээх от. Травянистое растение с цветками, напоминающими по форме воронку, ворончатый цветок. Дэгиттэр сибэкки бот. — соҕооччуктаах да, тычыыҥкалардаах да сибэкки. Обоеполый цветок. Күн сибэкки — чаҕылхай араҕас уонна кыһыл өҥнөөх сибэккилээх от. Травянистое растение с ярко-жёлтыми и красными цветками, адонис. Кэлтэгэр сибэкки бот. — сибэкки биир көрүҥэ. Один из видов цветка, цветковых трав: цветок язычковый. Сүүтүк сибэкки — сүүтүккэ майгынныыр сибэккилээх эмтээх от. Травянистое лекарственное растение с цветками, напоминающими по форме напёрсток, наперстянка. Тыһы сибэкки бот. — наар соҕооччуктаах эрэ сибэкки. Цветок, имеющий только пестик, женский цветок.
русск. форма цветки