Якутские буквы:

Якутский → Якутский

тэһииннээ

туохт.
1. Көлүллүбүт аты тэһиининэн салай. Управлять запряжённым конём с помощью поводьев
Кинилэр диэтэх дьон Өрө тардан тэһииннээтилэр, Быһа биэрэн кымньыылаатылар. Күннүк Уурастыырап
Тэбэнэттээх тэһии кулуммун Тэһииннии оҕустум, Тэхтиртэн тирэнэн, Тэһиинин туттум. А. Бродников
Хара дьаҥха биэни Амаҕаччы үүннээн, Сутука тэһииннээн Мэҥитэ ойутан кэллэ. ТТИГ КХКК
2. көсп., кэпс. Илиигэр ыл, баһылаа. Укрощать, усмирять что-л. (напр., стихию); покорять что-л. (напр., космос)
Айылҕа күүһүн тэһииннээн, Күүрэн турдубут биһиги. П. Тобуруокап
[Үрэх] хаҥыл уоххун тэһиннээн Улуу уоту оттуохпут. Күннүк Уурастыырап
Бүгүн көрөбүн халлааны Баһылаабыт уолаттары, Сулуһу тэһииннээбит Хоһуун дьону. Н. Босиков
Кими эмэ кыайа тут, иннин ыл. Усмирять, делать покорным, послушным кого-л.
Кини акаарыта суох дьахтар, ордугурҕаһа ааһыа, мин тэһиинниэм. «Чолбон»

үүннээ-тэһииннээ

туохт. Урукку өттүгэр өссө кыалла илиги кыайахото тут, баһылаа. Осваивать что-л., овладевать чем-л.
Кырдьаҕас садовод айылҕаны кыайар, үүннүүр-тэһиинниир ылбычча суол буолбатаҕын кэпсээбитэ. «ХС»
Урут билсэ илик атын омук көлөтүн сэбиэскэй лүөччүктэр сатабыллаахтык үүннээн-тэһииннээн, сэрии хонуутугар ситиһиилээхтик тиэрдэллэрэ. «Чолбон»

Якутский → Русский

тэһииннээ=

1) держать поводья, управлять поводьями; аты тэһииннээ= управлять лошадью; 2) перен. разг. усмирять, делать покорным, послушным кого-л. (напр. своих подчинённых).

үүннээ-тэһииннээ=

утихомиривать, усмирять, обуздывать кого-л.


Еще переводы:

тэһииннэт

тэһииннэт (Якутский → Якутский)

тэһииннээ диэнтэн дьаһ. туһ. Атым сүгүн тэһииннэппэккэ эрэйдээтэ

узда

узда (Русский → Якутский)

ж. үүн; надеть на лошадь узду акка үүнү кэтэрт; # держать в узде уодьуганнаан сырыт, үүннээ-тэһииннээ.

взнуздать

взнуздать (Русский → Якутский)

сов., взнуздывать несов. 1. кого (лошадь) уостуганнаа; 2. кого-что, перен. разг. уостуганнаа, үүннээ-тэһииннээ, сыһыт.

хантарыс гын

хантарыс гын (Якутский → Якутский)

хантарый диэнтэн көстө түһүү. Атын хантарыс гына эргитэ тэһииннээн кэбистэ. ПЭК СЯЯ

обуздал

обуздал (Русский → Якутский)

гл,сов
үүннээтэ-тэһииннээтэ: сыһытта

амныалат

амныалат (Якутский → Якутский)

амныалаа диэнтэн дьаһ
туһ. Бу кыыс бэйэтин оччо-бачча амныалаппат, үтүөх-батаах туттарбат, хата, бэйэҕин үүннүүр-тэһиинниир буолууһу даҕаны диэн санаа Доргууйапка охсуллан ааста. «ХС»

матаҥнас

матаҥнас (Якутский → Якутский)

матаҥнаа диэнтэн холб. туһ. Били кинилэр үүннүөх-тэһиинниэх дьон матаҥнаһан эрдэхтэрэ. Н. Лугинов
Эрдэрин кинилэр үүн нээнтэһииннээн тойон гыммыттыы матаҥнаһаллар. «ХС»

кычымнаа

кычымнаа (Якутский → Якутский)

туохт. Ыҥыырга кычымы иил. Приделывать тебеньки (к седлу)
Аппын кыыһар былыт курдук Кычымнаан кылбаттым. Саха нар. той. IV
Уонтан тахса аты былыргылыы көмүс ыҥыырдаан, чаппараахтаан, кычымнаан симээбиттэр. А. Бродников
Аты киэргэллээх ыҥыырдаан, кычымнаан, чаппараахтаан, иһэҥэлээн, үүннээн-тэһииннээн миинэллэрэ. БИГ ӨҮөС

уостуганнаа

уостуганнаа (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Уостуганын кэтэрт (сылгыны). Вкладывать удила в рот лошади, взнуздывать (лошадь)
Ыҥыырга бастаан үөрэнэр аты хос тэһиинниир, уостуганныыр сатаммат, дьабадьыта хайдар, онтон кэһэйэн бугуйар, охтор. КДьА
2. көсп. Кими, тугу эмэ буойан, сыһытан биэр, иннин ыл, үүннээ-тэһииннээ. Усмирять, укрощать, обуздывать кого-что-л.
Киһи модун тиэхиньикэни уостуганнаабыт кэмигэр өйдөөх төбө айылҕа кэрэтин өссө тупсарар, оттон акаары — олус алдьатар. Далан
Эн наһаалаан эрэҕин, иэҥҥин ититэ түһэн, үчүгэй аҕайдык уостуганнаан биэриэххэ наада. Н. Босиков

тэһииннэн

тэһииннэн (Якутский → Якутский)

  1. тэһииннээ диэнтэн атын. туһ. Оскуолаҕа тэбэнэттээх да тэһииннэнэр буолуохтаах. «ББ»
    Дохсун сүүрүктээх, үгүс харгылардаах Индигиир иннин биэрбэккэ, кыайан тэһииннэммэккэ турбута. АНТ ДьҮС
  2. көсп., кэпс. Туохтан эмэ тутулуктаах, тугу эмэ кытта ситимнээх буол. Быть зависимым от кого-чего-л., связанным с кем-чем-л.
    Күнтэн тэһииннэнэн Күөгэйэ хамсыы үүнэр Күүһүгэр итэҕэйэммин Күөх окко сүгүрүйэбин. В. Сивцев